ნაწარმოები შეიცავს უცენზურო ფრაზებს

თუ თქვენ გინდათ ნახოთ მხოლოდ ეს ნაწარმოები, დააჭირეთ აქ

--\\

" მეცნიერულმა აღმოჩენებმა 3 უდიდესი დარტყმა განაცდევინა კაცობრიობის ამბიციებს. ეს აღმოჩენებია:
1-კოპერნიკი(სამყაროს ცენტრისტული იდეის მსხვრევა),2-დარვინის თეორია(ღვთაებრივი წარმომავლობის გაბათილება) და 3-ჩემი ფსიქოანალიზი."

ზიგმუნდ ფროიდი.

--
--



Guten Morgen,,


თანამედროვე საზოგადოებაში, სადაც ყველა ყოველთვის რაღაცას ეძებს,  დიდად პოპულარული ხდება იდეები თუ მიმართულებები რომლებიც გაჰყვირიან, იდეები  და მიმართულებები რომლებითაც ერთი შეხედვით აღტაცებულები და აღფრთოვანებულები ვრჩებით,, თუმცა,

საით მიდის ის გზა? არის თუ არა აღნიშნული იდეები მეცნიერულად გამართული თუ მხოლოდ და მხოლოდ კონკრეტული ადამიანის სუბიექტურ აზრს შეიცავს და ანვითარებს?

მსურს ცოტა ფართოდ ვისაუბრო ამ თემაზე და ჩემი აზრი დავაფიქსირო, მივიდე კონდიციამდე როცა დაისმევა კითხვა,

ნუთუ ყველაფერი ოქროა რაც ჩხრიალებს??

ანუ?


ზიგმუნდ ფროიდი,

დიახ,,

ზიგმუნდ ფროიდი,, - თანამედროვეობაში ცნობილია როგორც ფსიქოანალიზის მამა, რომელსაც ათეულობით წიგნი აქვს დაწერილი, სხვადასხვა მიმართულებებით, სხვადასხვა ინტერპრეტაციები, მისი თეორიები ერთობ დიდ საუბრებს იწვევს ხოლმე, სავსეა წინააღმდეგობებით ,

ერთნი თუ მას  აღიარებენ მას ფსიქონალიზის მამად, მეორენი პირიქით ფსევდომეცნიერულ თერაპიის განვითარების მამად აღიარებენ.

მე არ ვარ მეცნიერი, მე არ ვარ ფსიქიატრი და ფსიქოლოგი, ამიტომ ჩემი აზრები ამ ნაწერში გამოთქმული არის სუბიექტური , რომელიც მისი ნაწერებში მოცემული გასაღები ფაქტორების გაანალიზების შემდეგ ჩამომიყალიბდა. ასევე, მე ვეყრდნობი ადამიანებს , რომლებიც ამ განხრით მოღვაწეობენ და პრაქტიკულად ეწევიან იმ საქმეს რომელიც აძლევთ მათ განაცხადონ, - საქმე ისე არ არის , როგორც ერთი შეხედვით ჩანს.


მინდა ავღნიშნო, რომ რაც ყველაზე თვალშისაცემად გვხვდება ფროიდის ნაწერების გაცნობისას არის ის, რომ იგი მიიჩნევს სექსუალურ სურვილებს როგორც ყველაზე დიდი მოტივაციის ძალას, ყველანაირი განხრით. როცა ის ლაპარაკობს პრობლემებზე, იგი სექსს წევს წინა პლანზე, ასევე საპირისპირო საუბრებისას, როცა იგი პოზიტიურად საუბრობს საკითხებზე, ასევე სექსია მისთვის განუსაზღვრელი საუბრების თემა.

იგი უფრო ღრმად შედის წყალში, როცა აცხადებს, რომ სექსუალური სურვილები და მოტივები არა მარტო მოზრდილებს ახასიათებს, არამედ ბავშვებს და უფრო მეტიც, ყრმებს.  როდესაც იგი ამ იდეებს აცნობს მაშინდელ ვენის საზოგადოებას, რა თქმა უნდა მისი ყრმების სექსუალური მოტივაციები მაშინათვე არ იქნა მიღებული საზოგადოების მიერ.


"ოიდიპოს კომპლექსი" - სადაც იგი აყალიებეს თეორიას რომელიც ფროიდის საკუთარი ანალიზის საფუძველზე გვამცნობს, რომ

"ბავშვები გადიან სხვადასხვა სტადიებს, რომლებშიც ბავშვს უყვარს მოპირისპირე სქესის მშობელი და სძულს და ეჭვიანობს თავისი სქესის მშობელზე".

სახელი "ოიდიპოს  კომპლექსი" წარმოსდგება ძველი ლეგენდიდან, როცა ოიდიპოსი კლავს თავის მამას ლაიოსს და ცოლად ირთავს თავის დედას იოკასტას. როცა ოდიპიუსი პატარა იყო, ორაკულმა უთხრა ლაიოსს, რომ თავისი შვილი მოკლავდა მას, ამიტომ მათ გააშვილეს სხვა მხარეში ოიდიპოს . როცა გაიზრდება იგი, გადაწყვეტს ნამდვილი მშობლების მოძიებას, გზაში იგი ბრძოლაში ერთვება და კლავს ყველა მოწინააღმდეგეს, ერთ-ერთი არის მამამისი. ოიდიპოს  ხვდება იოკასტას და მას სთხოვს ხელს. მან ამ დროს არც კი იცოდა, რომ ლაიოსი მისი მამა იყო და იოკასტა დედა, მაგრამ წყევლისა და იმ სურვილების გამოისობით რაც ოიდიპოს  ბავშვობაში ქონდა, ყველაფერი ისე ხდება როგორც მოხდა. იგი საბოლოოდ აღმოაჩენს მომხდარს, იგი შეწუხებულია მის მიერ ჩადენილი დანაშაულებით.

ეს არის ლეგენდა რომელის მთავარი მოქმედი პერსონაჟის სახელი ეწოდა ფროიდის მიერ აღმოჩენილ თეორიას.

"ოიდიპოს კომპლექსი",,

    --
მან შექმნა აღნიშნული ფსიქო სექსუალური  თეორია , რომელიც მოიცავს ყველა ადამიანის განვითარებას დაბადებიდან მოწიფულ ასაკამდე,  სადაც შრეებად დაყო განვლილი პერიოდები.

1)ორალური პერიოდი - დაბადებიდან 18 თვის ჩათვლით. როცა ბავშვისთვის ძუძუს წოვა და ასევე სხვა ნივთების პირში გაქანება აძლევს მას სიამოვნების განცდას. ამ დროს მისი კავშირი სამყაროსთან ხორციელდება ძირითადად პირის საშუალებით. პირი მნიშვნელოვანია საკვების მიღებისთვის და ყრმა განიცდის სიამოვნებას ორალური სტიმულაციით, როგორებიცაა ჭამა თუ ძუძუს წოვა, ასევე სხვადასხვა ნივთების (სათამაშოების) პირში ჩადება.

2) ანალური პერიოდი - გრძელდება 18 თვიდან 3-4 წლამდე, როდესაც ლიბიდოს ძირითადი ფოკუსირება ხდება შარდის ბუშტზე და ანუსზე.  იგი თვლის რომ კონფლიქტი წარმოიშვება ამ პერიოდში როცა საუბარია "საპირფარეშო წვრთნაზე", რომლებიც მშობლებისაგან უნდა მოდიოდეს. ფროიდს სჯერა, რომ ამ დროს მიღებული პოზიტიური გამოცდილება საწყისია ადამიანის განვითარებისთვის, რომ ის გახდეს კომპეტენტური და კრეატიული ადამიანი. (ხასიათის მიმართულებებზე საუბრობს იგი)    ფროიდის აზრით, მშობლების დამოკიდებულება ამ დროს თუ არის მეტად შემწყნარებული, ბავშვის ხასიათი ჩამოყალიბდება როგორც ფეთხუმი, მავნებელი მფლანგველი.  ამის საწინააღმდეგოდ, თუ მშობლები არიან მკაცრები  და "საპირფარეშო წვრთნას" ბავშვებთან იწყებენ ადრეული ასაკიდან, ბავშვს უვითარდება ხასიათი რომელიც ახლოა მოწესრიგებულობასთან, დისციპლინასთან, სიმტკიცესთან. 


3) ფალოსის პერიოდი - 3-4 წლიდან 5-6-7 წლამდე, როცა ლიბიდოს მნიშვნელოვანი  ფოკუსირება ხდება სასქესო ორგანოებზე. ამ დროს ბავშვები ანსხვავებენ მდედრობით და მამრობით სქესს. ფროიდი ირწმუნება, რომ ამ დროს ბიჭები საკუთარ მამებს უყურებენ როგორც მოწინააღმდეგეებს დედების  სიყვარულში. ამ დროს ბიჭი ეჭვიანობს და ბრაზდება მამაზე და მას ებადება სურვილი ეკუთვნოდეს მხოლოდ დედას, მას უნდა რომ თავისი თავი ჩაანაცვლოს მამას , რომ მას შეხვდეს მთელი ყურადღება დედასი. ამავე დროს, ბიჭი შიშობს რომ იგი დასჯილი იქნება მამისაგან ამ გრძნობების გამო (დედის მიმართ სიყვარული) და ფროიდის რწმენით იგი განიცდის "კასტრაციის კომპლექსს", რომ  საკუთარი მამა მას დასჯის , პენისის მოჭრით, დედის მიერ გამოჩენილი გრძნობებისთვის. გოგონების შემთხვევაში იგი აღწერს "ელექსტრას კომპლექსს" როცა გოგოები რომანტიკულ გრძნობებს განიცდიან საკუთარი მამის მიმართ და დედაში ხედავენ მოწინააღმდეგეს, კონკურენტსს.  ასევე, გოგონების კომპლექსს ფროიდი უწოდებს "პენისის შეხარბება" როდესაც ისინი აცნობიერებენ მათ არ აქვთ იგივე რაც ბიჭებს და ეს იწვევს კომპლექსს. გოგონებს აქვთ სექსუალური იმპულსები დედის მიმართ, თუმცა როცა ისინი აანალიზებენ რომ მათ არ აქვთ საშუალება (ფიზიკურად არ არიან აღჭურვილები) ჰეტეროსექსუალური დამოკიდებულებისა დედასთან,  იგი ავითარებს სექსუალურ მიდრეკილებას მამასთან.  ეს მიდრეკილებები მას მიიყვანენ სურვილთან თავისი თავი ჩაანაცვლოს დედას მამასთან ურთიერთობისას.


4) წყნარი/დახურული პერიოდი  - 5-6-7 წლიდან მომწიფების ასაკამდე, ანუ  12 წლამდე. ამ პერიოდში, როგორც ფროიდს სჯერა და ამტკიცებს, ლიბიდოს ინტერესი არის მინავლებული, დამცხრალი. ეგოსა და სუპერეგოს მოწინავე პლანზე ყოფნა ფიქსირდება ამ დროს (ეგოზე და სუპერ ეგოზე,  ასევე იდი- ზე ქვემოთ ვისაუბრებ) . ბავშვი სკოლაში იწყებს სიარულს, მას უჩნდება ინტერესის სფეროები, ჰობი, ურთიერთობა. 

ეს ის პერიოდია, როცა ბავშვი აღმოჩენებს აკეთებს. ამ დროს სექსუალური ენერგია კვლავ აქტუალურია, მხოლოდ მიმართულია სხვა კუთხით, როგორებიცაა ინტელექტუალური მისწრაფებები და სოციალური ურთიერთობები. ეს პერიოდი მნიშვნელოვანია სოციალური თვისებების გამომუშავებისთვის, ასევე საკუთარი თავის რწმენის ჩამოყალიბებისთვის.


5) სქესობრივი პერიოდი - ეს არის ადამიანის ფსიქოსექსუალური განვითარების ბოლო პერიოდი. იგი იწყება მომწიფების ასაკიდან და  ადამიანი განიცდის მძლავრ სექსუალურ მისწრაფებას საპირისპირო სქესის მიმართ და ფოკუსირებს სექსუალურ აქტზე.

ფროიდი თვით-ანალიზი იწყება 1897 წლის ზაფხულზე. (მამის დაღუპვიდან ცოტა ხნის შემდეგ).

ფროიდი ამტკიცებდა რომ

" მე შემიძლია საკუთარი თავის ანალიზი, რომელიც ჩემს ცოდნაზეა დაყრდნობილი, ცოდნაზე რომელიც მოპოვებულია ობიექტური დაკვირების შედეგად". იგი ოდიპიუსის კომპლექსს აყალიბებს მისი დაკვირვების შედეგად საკუთარი მშობლების მისამართით. აქედან გამომდინარე,ფროიდი თვლის, რომ  მისი თვით-ანალიზი ადასტურებს "ოდიპიუსის კომპლექსის" არსებობას. იგი თავის მეგობარს ვილჰელმ ფლის წერს " მე აღმოვაჩინე საკუთარ შემთხვევებშიც, რომ არსებობს ფენომენი საკუთარი დედის შეყვარებისა და საკუთარი მამასთან ეჭვიანობისა და მე მიმაჩნია ეს ფენომენი უნივერსალურ მოვლენად ადრეულ ბავშვობისა".


ფროიდის ამ თეორიას, ბევრი კრიტიკოსი ყავს. განსაკუთრებით მესამე "ფალოსის პერიოდს". ფსიქოლოგი კარენ ჰორნი აცხადებს: რომ ფროიდის თეორიის ნაწილი არ შეესაბამება სიმართლედ და უფრო მეტიც იგი აყალიბებს საწინააღმდეგო თეორიას, რომ კაცები განიცდიან "დაბალ ხარისხში ყოფნას" ქალებთან მიმართებაში, რადგან კაცებს არ შეუძლიათ ახალი სიცოცხლის დაბადება, ბავშვის გაჩენა.

ფროიდის თეორიების მეცნიერულად აღქმა ძნელია. ვერ მტკიცდება ახლანდელი ქმედების მიზეზი იყოს წარსულში (ბავშვობაში) განცდილი და მიღებული სექსუალური განცდები. აღსანიშნავია ისიც, რომ მას ბავშვებთან არასდროს უმუშავია და მისი პაციენტები იყვნენ ზრდასრული ადამიანები.




ფროიდს არ გამოუგონია ცნებები

ცნობიერი და
არაცნობიერი,

თუმცა მან პოპულარული გახადა საუბრები ამ საკითხებზე.

ფროიდამდე ყველამ იცოდა, რომ ყრმა თითებს პირში იდებს, ფროიდმა ამ მოვლენას მისცა სექსუალური მიმართულება და მასში დაინახა სექსუალური მისწრაფება და დაკმაყოფილება.

ცნობიერი გონება - როცა ვაკონტროლებთ სიტუაციას, კონკრეტულ მომენტს, აწმყოს აღქმები გარკვეულია, მახსოვრობა,  ფიქრები, გრძნობები, ფანტაზიები, ყველაფერი რასაც ადამიანი ფიქრობს.

ასევე ფროიდმა გამოთქვა მოსაზრება, რომ ცნობიერ და არაცნობიერს შორის არის კიდევ ერთი შრე, რომელიც არის "ხელთ მყოფი მახსოვრობა", ანუ ყველაფერი რაც კონკრეტულ შემთხვევაში არ გვახსოვს, მათზე არ ვფიქრობთ, მიძინებულია, მაგრამ ადვილად შეგვიძლია აღვიდგინოთ გონებაში.  ფროიდი ფიქრობს რომ ცნობიერი მახსოვრობა არ ითხოვს ბევრ განმარტებებს, რომ ადამიანში ცნობიერი სულ მცირე ადგილს იკავებს.

უდიდესი ნაწილი ადამიანში რასაც უკავია, ფროიდის განსაზღვრებით არის

--არაცნობიერ-- გონებას.

ეს შრე მოიცავს ყველაფერს რაც ადვილად არ აღიქმევა გონების მიერ, არ აღდგება მახსოვრობაში ტვინის ჭყლეტვის გარეშე. ამ შრეში შედის, მისწრაფებები, ინსტიქტები , ყველა ფაქტი რაც დაკავშირებულია მახსოვრობასთან და ემოციებთან  რომლებიც გამოწვეულია ტრამვის შედეგად.  (ფროიდი ამტკიცებდა რომ, ადრეულ ბავშვობაში გადატანილი ტრამვა, საზღვრავს თუ ვინ ხარ აწმყოში).




ფროიდის მიხედვით, --<არაცნობიერი>-- წყაროა ადამიანების მოტივაციების, ისეთი მოთხოვნებისა და სურვილების, როგორებიცაა საჭმელი , სექსი, თუნდაც მხატვრისა თუ მეცნიერის მოტივაცია შექმნას პროდუქტი.

ფროიდის ფსიქოლოგიური აღწერა შეიცავს მრავალ ობიექტს, მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ადამიანის ორგანიზმი. მისი განსაკუთრებულობა მდგომარეობს იმაში, რომ იგი იბრძვირ გადარჩენისთვის და რეპროდუქციისთვის, იგი მოქმედებს მისი მოთხოვნების შესაბამისად, ეს მოთხოვნებია - შიმშილი, წყურვილი, ტკივილის აცილება, და სექსი.


<იდი>

ყველაზე დიდი ნაწილი ორგანიზმისა არის - ნერვიული სისტემა, რომლის ერთ-ერთი დამახასიათებელი თვისებაა ორგანიზმის მოთხოვნებისადმი მგრძნობიარე დამოკიდებულება. დაბადებისას, ნერვიული სისტემა ცოტა უფრო მეტია, ვიდრე ნებისმიერი ცხოველის , ფროიდმა პიროვნების ამ კომპონენტს უწოდა "იდი" (id).  ნერვიული სისტემა როგორც "იდი", აყალიბებს ორგანიზმის საჭიროებებს და გადააქცევს მას მოტივირებულ ძალად რომელსაც უწოდებენ "ინსტიქტს"  "მოთხოვნებს". ფროიდი ასევე ამ ძალას უწოდებს "სურვილებს".  იდი არის წყარო ყველა ფიზიკური ძალისა,  რომელიც გადაიქცევა პიროვნების უპირველეს შემადგენელ ნაწილად.

სწორედ ორგანიზმის საჭიროებას -  რომელიც გადასხვაფერდება სურვილებში, იგი უწოდებს "ძირითად პროცესს".

"იდი" მოქმედებს "სიამოვნების პრინციპის" გარშემო, რომელიც გაგებულ უნდა იქნას შემდეგნაირად: მოთხოვნა დაკმაყოფილებულ იქნას ორგანიზმის საჭიროებები, მოთხოვნულებები და სურვილები დაუყოვნებლივ. მაგალითად მას  მოყვანილი აქვს, მტირალი ყრმა, რომელმაც არ იცის რა უნდა, ტირის გასკდომამდე. მას "არ იცის " რა უნდა, მან იცის, რომ უნდა "ის"  და მას უნდა "ის" მაშინათვე.  ყრმა, ფროიდის აზრით, არის მარტივი "იდი" და იდი არაფერია თუ არა ბიოლოგიის ფსიქიკური წარმომადგენელი.

სამწუხაროდ, საკვების სურვილი , მაგალითად ხორცის მადისაღმძვრელი ნაჭრის წარმოდგენა სურათის სახით, რომელიც შესაძლებელია საკმარისი იქნებოდა დაგვეკმაყოფილებინა "იდი" მაგრამ, არ იქნებოდა საკმარისი დაკმაყოფილებულიყო ორგანიზმი. სურვილი უფრო და უფრო ძლიერდება, სურვილები კი მოდიან და მოდიან შეუჩერებლად. როცა რაიმის მიღწევა ჭიანურდება (მაგალითად საჭმელის მიღება) იგი უფრო და უფრო მეტ ყურადღებას იპყრობს,  მანამ სანამ მოვა ის წერტილი, პერიოდი როცა სხვა არაფერზე არ შეგიძლია ფიქრი, მხოლოდ ამ ერთ რამეზე. ეს მძაფრი სურვილები უკვე თავს ესხმის ცნობიერ ქმედებებს. (დიდი ალბათობაა რომ გადავიდეს არაცნობიერში).

მიუხედავად ამისა, სურვილის მიღწევა მაშინათვე არ ხდება და ხშირად იგი შეუძლებელიც კი არის. ჩვენ რომ ვიყოთ მთლიანად სიამოვნების პრინციპზე დამოკიდებულები, ჩვენ დაუკითხავად შევწვდებოდით ნებისმიერ ნივთს, რომლებიც ჩვენ გვინდა, და პირდაპირ ხელიდან გამოვტაცებდით სხვა ადამიანს. ასეთი ქცევა, იქნებოდა შემაწუხებელი და სოციალურად მიუღებელი. ფროიდის სწავლებითი, იდი ცდილობს გადაწყვიტოს აღნიშნული წნეხი სიამოვნების პრინციპის გამოყენებით, "ძირითადი პროცესი"-ს მეშვეობით, რომელიც წარმოქმნის მენტალურ წარმოსახვას სასურველი ნივთისა  , რომელიც გზაა საჭიროების დაკმაყოფილებისთვის.

"იდი"-ს განუყოფელი ნაწილია "ლიბიდო" რომელიც არის ენერგია გამოწვეული 2 მიზეზიდან, 1) გადარჩენის ინსტინქტი 2) სექსუალური ინსტინქტი.

ფროიდის აზრით, ლიბიდო არის ყველა ქცევის გამომწვევი ძალა. 

"იდი" ადამიანის არაცნობიერი ნაწილი.



<ეგო>

ორგანიზმში ჯერ კიდევ რჩება მცირე პორცია გონებისა, რომელსაც "ცნობიერი" ეწოდება, რომელიც გარემოსთან დაკავშირებულია შეგრძნებებით. ფროიდის თეორიით,  სწორედ ამ ცნობიერების გარშემო, ყრმის ცხოვრების პირველ წელს, ზოგი "ის" გადაიქცევა "მე"-დ, და ზოგი "იდი" გადაიქცევა "ეგოდ". "ეგო" აკავშირებს ორგანიზმს გარე , რეალურ სამყაროსთან მისი ცნობიერების გამოისობით და ფარგლებში, და იგი ეძებს ობიექტებს რომ დააკმაყოფილოს სურვილი , სურვილი რომელებსაც ქმნის "იდი" , ორგანიზმის მოთხოვნილებებზე დაყრდნობით "ძირითადი პროცესის" ფარგლებში. ეგო ვითარდება იდიდან გამომდინარე, და უზრუნველყოფს "იდი"-დან გამოვლენილი იმპულსების საზოგადოებისთვის მისაღებ მანერებში გამოსახატავად.

ამ პროცესს ფროიდი უწოდებს "მეორეხარისხოვან პროცესს".

"ეგო" "იდი"-სგან განსხვავებით, ფუნქციონირებს "რეალური, არსებული პრინციპებზე" დაყრდნობით, რომელიც იძახის " მიხედე საჭიროებებს როგორც კი შესაბამისი ობიექტი გამოჩნდება". იგი წარმოადგენს რეალურ მოვლენებს. "რეალური პრინციპები" წონის და საცერში ატარებს მოსალოდნელი მოქმედების ავ-კარგს, მოქმედებით გამოწვეულ შედეგებს  და შემდეგ იღებს გადაწყვეტილებას იმოქმედოს,  და თუ საჭიროება მოითხოვს, "იდი"-ს იმპულსების გაუჩინარებასაც იწვევს.


<სუპერ ეგო>


მიუხედავად იმისა, რომ "ეგო" ცდილობს "იდი"-ს მოთხოვნილებები (საბოლოოდ ორგანიზმი)  სრულად დააკმაყოფილოს , მას წინ ხვდება წინაღობები გარესამყაროსთან შეჯახებისას. "ეგო" საბოლოოდ პოულობს ობიექტებს რომლებიც ეხმარებიან მას მიზნის მიღწევაში. "ეგო" იმახსოვრებს ყველა წინაღობას და პრობლემას ჩანაწერის სახით გონებაში. იგი ფეხდაფეხ მიყვება დასჯებსა თუ მოფერებას წამოსული  ბავშვის ყველაზე გავლენიანი ობიექტებიდან -  დედა და მამა. ეს ჩანაწერები იმახსოვრებს თავიდან ასაცილებელ მოვლენებს, და სტრატეგიებს რომლებიც უნდა განხორციელდეს - ხდება "სუპერეგო". ეს პროცესი არ სრულდება 7 წლამდე. ზოგიერთი ადამიანისთვის, სიცოცხლის ბოლომდე არ სრულდება ეს პროცესი.


არსებობს "სუპერეგო"-ს ორი ასპექტი.

1) სინდისი - რომელიც წარმოჩინდება დასჯებისა და გაფრთხილებების შემდგომ. იგი შეიცავს ინფორმაციას მოვლენების შესახებ, რომლებიც მშობლებისა და საზოგადოების მიერ შტამპდასმულია როგორც, - ცუდი. ეს ქცევები ხშირად აკრძალულია და იწვევენ დასჯებს,  ნეგატიურ შედეგებს,  დანაშაულის შეგრძნებას.

2) ეგო იდეალური - წახალისებები და პოზიტიური ქცევები რომლებიც წარედგინება ბავშვს. იგი შეიცავს წესებსა და სტანდარტებს რომლებიც დაკავშირებულია კარგ მოქცევასთან. ეს ქცევებია ძირითადად მშობლების მიერ ანდა სხვა ავტორიტეტული ადამიანების მიერ დამოწმებული. ამ ქცევებით მოქცევა იწვევს სიამაყის განცდას, ღირებულებებისა და მიღწევების წინ წამოწევას.

"სინდისი"  და " ეგო იდეალური" , ათანხმებს დამახასიათებელ თვისებებს "ეგო"-სთან სიამაყის, სირცხვილისა და დანაშაულის გრძნობებთან.



სუპერეგოს დანიშნულებაა ცივლიზირებულ ფორმებში მოაქციოს ჩვენი ქცევა. ის ცდილობს ჩაახშოს ყველა მიუღებელი მიდრეკილებები/განზრახვები რომლებიც "იდი"-სგან არიან გამოწვეულები. სუპერეგო აიძულებს "ეგოს" დაემორჩილსო "იდეალურ სტანდარტებს" და არა " რეალურ პრინციპებს". ----------------------------

-//-

ცხოვრებისეული და სიკვდილის ინსტინქტები.

--


ფროიდს წარმოუდგენია, რომ ყველა ადამიანის მოქმედება განპირობებულია/მოტივირებულია ინსტინქტებით და მისწრაფებებით რომლებიც არიან ფიზიკური საჭიროებების ნევროლოგიური წარმომადგენლები. მან ამ მოქმედებას უწოდა "სიცოცხლის ინსტინქტები". ეს ინსტინქტები აწესებს

ა) ინდივიდის ცხოვრებას/სიცოცხლეს მისთვის მოტივაციის მიცემით ეძიოს საკვები და საჭმელი, 
ბ) სიცოცხლის/ცხოვრების სახეობას მოტივაციის მიცემით ქონდეს ადამიანს სექსი.

მოტივაციის ენერგია რომელიც განაპირობებს ამ სასიცოცხლო/ცხოვრებისეულ ინსტინქტებს , რომელიც ბატონობს ადამიანების ფსიქიკაზე  ფროიდმა უწოდა - "ლიბიდო". (ლათინური სიტყვა რომელიც ითარგმნება "მე მსურს").


ფროიდმა მოგვიანებით დაასკვნა, რომ ცხოვრების ინსტინქტები არ ამბობენ, არ აღწერენ მთლიან სურათს. მიუხედავდ იმისა, რომ იგი თვლიდა ლიბიდო იყო მძლავრი , სიამოვნების პრინციპები მუდმივ მოძრაობაში გვამყოფებდა. მაინც, ყველა სურვილები დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა, როცა საჭიროება არ იქნებოდა არაფრის სხვის. ცხოვრების მიზანი, შეიძლება ითქვას რომ არის " სიკვდილი"!  ფროდმა დაიწყო ფიქრი და სჯეროდა, რომ ცხოვრებისეული ინსტინქტების "ქვეშ" "გვერდზე" იყო  -"სიკვდილის ინსტინქტი"-. მას სჯეროდა, რომ ყველა ადამიანს აქვს გაუცნობიერებელი სურვილი სიკვდილისა.

ეს იდეა, სიკვდილის ინსტინქტი, საკმაოდ უცნაურად წარმოჩინდა  და მისმა ბევრმა მოწაფემ უარყო ეს აზრები.



<ფსიქო თერაპია >

ფროიდის თქმით, ფსიქოთერაპიის მიზანი იყო გაუცნობიერებელის გარდაქმნა ცნობეირად. დაფარული აზრებისა თუ მისწრაფებების დღის სინათლეზე გამოტანა. ფროიდი თავის სეანსებს ატარებდა ვენაში, მყუდრო სახლი, ხალიჩებით მოფენილი ტახტი, იატაკი, დამამშვიდებელი ატმოსფერო, მკრთალი სინათლე, ხმაგაუმტარი კედლები.

მის პაციენტებს შეეძლოთ ელაპარაკათ აბსოლიტურად ყველაფერზე. ფსიქო თერაპიის თეორია სწორედ იმ პრინციპში მდგომარეობს, რომ ლაპარაკით ხდება სეანსი. ფსიქო თერაპიის სეანსებს ასევე ადარებენ ოცნებასთან.  "განკურნება საუბრით" - ფსიქოთერაპიის სინონიმი.


სიზმრები. <თავისუფალი ასოციაცია>.

სიზმრებს დიდი ადგილი უკავია არაცნობიერზე საუბრისას და სწორედ რომ სიზმრებს იგი უწოდებს "სამეფო გზას" არაცნობიერის შესაცნობად. იგი მაშინ ინტერესდება სიზმრებით , როცა მისი პაციენტები სეანსების დროს გამუდემებით უყვებოდნენ და უყვებოდნენ მას თავიანთ სიზმრებს. მას შემდეგ იგი სიზმრებზე საუბარს ხშირად მიმართავს თავის ფსიქოანალიზში.

ფროიდი წარმოშობს სიზმრების სიმბოლოებს. ნომერი 3 ნიშნავს სიმბოლოს მამაკაცის სექსუალური  ორგანოსი. ყველაფერი 3 დაკავშირებულია ამ მოვლენასთან. ფალოსის სიმბოლოდ მან აიღო ყველაფერი რაც შეიძლება მას გავდეს: მთები, კლდეები, ზონტიკი, სარი,  ასევე საბრძოლო  იარაღები დაუკავშირა მან ადამიანის სექსუალურ ორგანოს, რომლებსაც ადამიანის ორგანიზმში შეღწევა შეუძლიათ ზიანის დამახასიათებელი თვისებებით : დანები, მშვილდ ისარი, რევოლვერი, თოფი. ასევე, ფალოსის სიმბოლოდ აღიქმევა ყველაფერი საიდანაც წყალი მოედინება: წყლის მილი, ფანტანი, სარწყავი საშუალებები. თვითმფრინავი, შვეულმფრენი, რაკეტა, საჰაერო ბუშტი- ერექციის სიმბოლოებია.


ქალების სასქესო ორგანოს დაუკავშირა ყველაფერი რაც ჩაზნექილია.
გამოქვაბული, შახტი,  ბოთლი, ჯიბეები, გემი, ჩემოდანი, ასევე, კარები, ეკლესია, ციხესიმაგრე, და თვით მდელოც კი. ასევე, ქალის სასქესო ორგანოსთან ასოციდრება ხე და ქაღალდი და ყველაფერი რაც მზადდება ამ მატერიალიდან - წიგნი და მაგიდა და ასე შემდეგ. ცხოველებიდან ტიპიური ქალის სიმბოლოა ლოკოკინა და ყველა ცოცხალი ორგანიზმი რასაც აქვს ნაჭუჭი. ვაშლი, ატამი და ხილი ასოცირდება ქალის მკერდთან.


ყველა სახის თამაშობები (მათ შორის ინსტრუმენტებზე დაკვრა), დაცურება ყინულზე, ასევე ხის ტოტების დამტვრება ასოცირდება მასტურბაციასთან. კბილის ამოღება და ცვენა არის კასტრაციის სიმბოლო , როგორც დასჯა მასტურბაციისთვის.

სხვადასხვა რიტმული მოძრაობები, ცეკვა, ცხენზე ჯირითი, ასოცირდება სექსუალურ აქტთან. ასევე იგივე დანიშნულების მქონე მოვლენაა - მთაზე ცოცვა, კიბეებზე ასვლა, სახლში შერბენა. დედოფალი და მეფე ასოცირდება მშობლებთან. წყალში ჩავარდნა დაბადებასთან.

ფროიდი, არაცნობიერის ამოკითხვას, გაშიფვრას ცდილობდა სიზმრების ახსნით. იგი "თავისუფალი ასოციაციების" პრინციპს მიმართავდა პაციენტებთან ფსიქოანალიტიკური სეანსების დროს. იგი ამ პრინციპის გამოყენების დროს, ცდილობდა აღმოეჩინა საყურადღებო მნიშვნელობის ფაქტი, რომელიც სიზმრის ქვეშ იმალებოდა. თავდაპირველად, იგი ეუბნებოდა პაციენტს, მოეყოლა სიზმარი იმ სიზუსტით რა სიზუსთიდაც მას ახსოვდა. შემდეგ პაციენტს ეუბნებოდა კონცენტრაცია მოეხდინა სიზმარის სპეციფიკურ ელემენტებზე და რომ პაციენტს ჩამოეყალიბებინა იმდენი ასოციაცია რამდენსაც პაციენტი შეძლებდა. ფროიდი აძლევდა მათ გონებას საშუალებას, საუბრიდან გადაეხვია. ეს საუბრები გრძელდებოდა მანამ, სანამ ყველა ასოციაცია (ასოციაციები რაც მანამდე უცნობი იყო ადამიანისთვის)  რაც დაკავშირებული იყო ამ სიზმართან არ გამოაშკარავდებოდა.

ფროიდი ამტკიცებდა, რომ  სიზმრები არის ჩახშობილი სურვილების შესრულების საშუალება. თუკი სურვილი (რომელიც სავარაუდოდ სექსუალური წარმომავლობისაა)  დღის განმავლობაში არ კმაყოფილდება, გონება სტიმულირებს აქტიურად და ამ სურვილს აქცევს ვიზუალურ ფანტაზიად , სიზმრის სახით , რომ დაიკმაყოფილოს სიზმრის მხილველმა თავისი სურვილი.


მის პაციენტების ჩანაწერები ხშირად  არასათანადოდ, ნაჩქარებად არის ჩაწერილი. ფროიდი ვერ იყო მთლად დაკვირვებული პაციენტების ისტორიების წერისას. ასევე , მის ყველა პაციენტს ქონდა მეტსახელი და ასე ფიქსირდებოდა მის ჩანაწერებში. (ალბათ ანონიმურობის მიზნით).  ერთ-ერთI ფაქტორი მისი შრომების არამეცნიერული საფუძველისა, არის სწორედ ეს - ფროიდის მიერ დაწერილი პაციენტთა არაზუსტი ისტორიები.

პარაფრაზირება ჩვეულია ფროიდისთვის. იგი დარწმუნებული იყო, რომ ყველაფერი ნიშნავს რაღაცას. ტელეფონზე შეცდომის სხვისი ნომრის აკრება, შემთხვევით სხვა ქუჩაზე გადახვევა, საუბრისას გამოტოვებული სიტყვა, და სხვა მსგავსი ფაქტები იყო ფროიდის ყურადღებისა და შესწავლის საგანი. სწორედ იმ პერიოდში მოხდა შემთხვევა, როცა პარაფრაზირების განხილვისას ფროიდს ერთ-ერთმა მოსწავლემ შეეეკითხა მას თუ რას ნიშნავდა მისი სიგარა, რა სიმბოლოსთან ასოცირდებოდა იგი,

ფროიდმა უპასუხა "ზოგჯერ, სიგარა უბრალოდ სიგარაა"-ო. 
(საკუთარ შვილს ხომ არ მოვჭრი თავს?? მუტლფილმიდან  "ლომი და კატა :,,)  შუტკა :D

თვითონ ფროიდისთვის საკუთარი შრომების სხვის მიერ კრიტიკა ძნელად იყო გაზიარებული და აღქმული. ბრაზდებოდა მაშინათვე თუკი ვინმე მის შრომებს არასათანადოდ აფასებდა. თუმცა, თავის თავს ის აძლევდა უფლებას გამოეთქვა ყველაფერი რასაც ის თვლიდა საჭიროდ. (ხასიათის ამ თავისებურებების გამო, იგი ბევრ მეგობარს დაშორდა).

პირველად "ოიდიპოს კომპლექსი" რომ წაიკითხა ერთ ერთმა მაშინდელმა ვენაში მოღვაწე ფსიქოლოგმა, დაანარცხა ნაწერი მაგიდაზე და მთელი ხმით თქვა: "ეს ის ნაწერია, რაც პოლიციაში უნდა იქნას განხილული".

ასევე დიდი ღელვა და მითქმა მოთქმა გამოიწვია ფროიდის თეორიამ

"ცდუნების კომპლექსი"

სადაც , იგი იძახის, რომ ისტერია და ნერვოზული დარღვეები, გამოწვეულია, ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის გადატანის მიზეზად. დროთა განმავლობაში ეს ძალადობა ხუნდება, თუმცა იგი ამოტივტივდება ზედაპირზე ისტერიის სახით. იგი პირდაპირ კავშირს ავლებს ისტერიასა და ბავშვობაში მომხდარ ძალადობას, რომელიც ხშირ შემთხვევაში ოჯახის წევრის მიერ არის განხორციელებული. (ფროიდს მაგალითად მოყავს მისი ძმისა და დების ნევროზული აშლილობა და ისტერიული შეტევები, რომელსაც მამამისს უკავშირებს). "ცდუნების თეორია" ფროიდმა უარყო ცოტა მოგვიანებით, იმ მიზეზით რომ იგი არ იქნა მიღებული და გაზიარებული არც პროფესიული არც ფართო საზოგადოების მიერ.  (თუმცა, ჯეფრი მეისონი, თანამედროვე ამერიკელი ავტორი თავის წიგნში ამტკიცებს, რომ ამ თეორიის უარყოფა ფროიდის მიერ,  სხვა მიზეზით იყო გამოწვეული.  ჯეფრი, მუშაობდა ზიგმუნდ ფროიდის არქივის დირექტორად, მან შეისწავლა გერმანული ენა და ქონდა სრული დაშვება ფროიდის ხელნაწერებთან, მათ შორის იმ ნაწილთან, რომელიც არასდროს არ გამოქვეყნებულია და დაფარულია ფართო პუბლიკისთვის. ჯეფრიმ დაწერა წიგნი სახელწოდებით "სიმართლის შეურაწყოფა" და სადაც მას აქვს მოთხრობილი "ცდუნების თეორიის" უარყოფის მოტივები. ჯეფრი თვლის (ფროიდის წერილებზე დაყრდნობით) რომ, ფროიდმა როგორც დამწყებმა ფსიქოანალიტიკოსმა, უარყო თავისი იდეები 2 მიზეზის გამო. 1) მისი სიმხდალე და შიში საზოგადოების მიმართ, რომ მას მართლაც სჯეროდა ამ თეორიისა და რომ საზოგადოება ვერ მიიღებდა მას როგორც აღიარებულ ფსიქოანალიტიკოსად და მას სამუდამოდ მოუწევდა ჩამოშორებოდა ამ სფეროს (არადა მას ძალიან სურდა თავისი სიტყვის თქმა ამ სფეროში და არ უნდოდა ადრეულად გადაეკეტა კარიერა) 2) მისი მეგობრის ვილჰელმ ფლისის ამბავი, რომ მან საკუთარ ბიჭთან ქონდა სექსუალური მიდრეკილება და რომ არ უნდადა ფროიდს ამ თემაზე საუბარი ფართოდ , მისი მეგობრის საწინააღმდეგოდ (ფროიდმა იცოდა ამ ამბავის შესახებ დეტალები) . ჯეფრი მეისონი, წიგნის გამოცემის შემდეგ, დაითხოვეს (გააგდეს) ზიგმუნდ ფროიდის არქივის დირექტორობიდან.



----------------------------
მე არ წამიკითხია ფროიდის მთელი შრომები (თუ არ ვცდები 30-მდე სქელტანიანი სიგნი აქვს დაწერილი) . მას ვერც ფიზიკურად წავიკითხავ დროის უქონლობის გამო და არც მაქვს დიდი სურვილი ვიკითხო ის შრომები , რომლებსაც მე არ ვეთანხმები და რომელთა უმეტესობა მე მიმაჩნია არასწოდ დასკვნებად  და თეორიებად. (სუბიექტური შეფასებაა ეს ჩემი და არა პროფესიული, რადგან მე არ ვარ არც ფსიქიატრი და არც ფსიქოლოგი).

ამიტომ,  კიდევ ერთხელ ვიტყვი, ჩემი აქ აღნიშნული აზრები, სუბიექტურია, დაყრდნობილია იმ თეორიებისა თუ ნაწერების გაცნობაზე რაც მნიშვნელოვან ადგილს იკავებდა მის , როგორც ფსიქოთერაპევტის მენიუში.

ძირითადად, ინგლისურ მასალასთან მქონდა შეხება, ამიტომ შესაძლებელია ზოგიერთი ტერმინი მთლად ზუსტად ვერ გადავთარგმნე, შეიძლება ჩემს მიერ თარგმნილი ტერმინები ოდნავ განსხვავდებოდნენ პრაქტიკაში დამკვიდრებულ ტერმინებთან. თუმცა, მაქსიმალურად შევეცადე გადმომეცა მისი თეორიების არსი და აზრი. თუ რა მიმართულებებს ანვითარებდა იგი და რა პრიორიტეტები ფიგურირებდა მის მიერ შექმნილ ნაშრომებში.



საინტერესოა მისი დამოკიდებულება რელიგიის მიმართ. ფროიდი ათეისტი იყო, ეს იგი ღმერთი მას არ სწამდა და წმინდა რელიგიური თვალსაზრისით მისთვის არ არსებობდა ფაქტორები რომლებიც შეუშლიდა ხელს ეთქვა ის რაც მის გონებაში მოუვიდოდა.

1925 წელს იგი წერს: " ჩემი ენაა გერმანული. ჩემი კულტურა, ინტერესები გერმანული. მე ჩემს თავს როგორც ინტელექტუალურად, ვთქვლი გერმანულად, მანამ სანამ მე არ შევნიშნე ანტი-სემიტური განწყობა გერმანიაში და ავსტრიაში. მას შემდეგ, მე მირჩევნია ჩემს თავს ვუწოდო ებრაელი". (იგი წარმომავლობით იყო ებრაელი, მისი მშობლები იყვნენ ებრაელები გერმანიაში მცხოვრებნი).

ფროიდის აზრით: "რელიგია, არის გამოხატულება ფსიქოლოგიური ნევროზისა და მოშლილობისა". მის რამოდენიმე ნაწერში იგი აფიქსირებს, რომ "რელიგია არის მცდელობა "ოიდიპოს  კომპლექსის" კონტროლისა, მცდელობა საზოგადოებისთვის საკუთარი სტრუქტურის კარნახისა, ბავშვური ილუზია, მცდელობა გარე სამყაროს კონტროლისა".

ფროიდის მორიგი განცხადება თავის ნაშრომში,  1933  წელს: " რელიგია ილუზიაა, რომელიც თავის ძალას წარმოშობს ჩვენი ინსტინქტური სურვილებზე თავდასხმის შედეგად". 


რელიგია იგივეა რაც, ბავშური ნევროზი " აცხადებს იგი 1927 წელს ნაშრომში " ილუზიის მომავალი".


"თუ ჩვენ დავაპირებთ რელიგიისთვის თავისი ადგილის მიკუთვნებას ადამიანთა ევოლუციის პროცესში, გამოჩნდება, რომ იგი არც თუ ისეთი ხანგრძლივი მონაპოვარია,  ისევე როგორც ნევროზი, რომელიც ყველა ცივილურ ადამიანს უწევს გაიაროს, თავისი დაბდებიდან მომწიფების ასაკამდე". 1939 წელი "მოსე და მონოთეიზმი".


და კიდევ მრავალი ათეისტური განცხადება, ფროიდის მიერ განცხადებული.


მის ნაწერებზე დაყრდნობით  და მისი ბიოგრაფიის მკითხველი, მე მებადება აზრი, რომ იგი არ იყო თავისუფალი, რომ იგი ხშირად თავის თავს ეწინააღმდეგებოდა, იყო დაკომპლექსებული და აკვიატებული იდეების ჯიუტად გამტარებელი. მისი უახლოესი მეგორებები , რომლებთანაც პროფესიული კავშირები მჭიდროდ იყო გადაჯაჭვული, დროთა განმავლობაში ხუნდება და ვერ ეგუება მათ. ასეთებია, ვილჰელმ ფლისი , კარლ იუნგი და სხვა ადამიანები.

უდავოა, რომ 20-ე საუკუნეში მისი თეორიები და იდეები ატაცებულ იქნა საზოგადოების მიერ. პირველად , როცა ვენაში დაიწყო მან თავისი ფსიქოსეანსები, მისი მისაღები ხალხით იყო სავსე. მიზეზი? მისი არატრადიციული, სექსუალური საუბრები. გახსნილი ფანტაზიები, შეუზღუდავი წარმოდგენები - ეს ყველაფერი რაც მისი სეანსების დროს ხორციელდებოდა, იზიდავდა ადამიანებს და მიუხედავად იმისა, რომ მისი თეორიები საკმაოდ წნეხის ქვეშ იხილებოდა პროფესიულ წრეებში, უფრო და უფრო ფართო აღიარებას და პოპულარობას პოვებდა ფართო (არაპროფესიულ) წრეებში.


ჩემთვის,
ფროიდი ავტორიტეტად არ აღიქმევა, უბრალო მიზეზის გამო. საზომი რითაც იგი ზომასვ ღირებულებებს, და საზომი რითაც მე ვზომავ ღირებულებებს - განსხვავდება ერთმანეთისაგან. მისი სწავლება, მეცნიერულად არ არის დადადტურებული. ანუ, დედამიწა რომ ბრუნავს და იგი რომ მრგვალია, ამას არავითარი ზედმეტი ლაპარაკი არ უნდა, ფაქტია ის, რომ დედამიწა ბრუნავს და იგი მრგვალია.

ხოლო ის, რომ ფროიდმა ჩამოაყალიბა "ოიდიპოს კომპლექსის" თეორია, სულაც არ ნიშნავს რომ მან ჭეშმარიტება და სრული სიმართლე თქვა და შესაბამისად მეცნიერულად დასტურდება და რომ მისი ნათქვამი, მიუხედავად იმისა რომ ფსიქოლოგიაში (და არა ფილოსოფიაში, )  თავისი სიტყვა თქვა, მიუხედავად იმისა, რომ მის სწავლებას ბევრი მოსწავლე გამოუჩნდა, მიუხედავად ყველაფრისა,,

მე შემიძლია სუბიექტური აზრი განვაცხადო - ფროიდი არ არის ჩემთვის ავტორიტეტული ფსიქოლოგი და მისი იდეები არ შეიცავენ ჩემთვის საინტერესო აზრებს.

უფრო მეტიც, რელიგიური თვალსაზრისით თუ მივუდგებით საკითხს, გაცილებით მკაცრი ვერდიქტის გამოტანა შეიძლება მისი სწავლებების მიმართ.

ფროიდში სიტყვა "სიყვარული" შეცვლილია სიტყვა "ინსტინქტით" და ლიბიდოთი. ფროიდის სწავლებით ადამიანის  მოტივაცია განსაზღვრულია არა სიყვარულით, არამედ ლიბიდოთი. ცხოველთან ძალიან ახლო მიდის ადამიანი, თუკი ფროიდის შრომებს სრულად და ზედმიწევნით გაითავისებს.

იგი  ცდილობდა თავისი თავის დამკვიდრებას საზოგადოებაში. მისი თავდაჯერებულობა საკმაოდ სცილდება ზღვარს. იმიტომაც არის, რომ კრიტიკას ვერ იტანს, თავი ყოველთვის მართალი გონია. თუმცა, სახელის დამკვიდრება სფეროში, ნაწილობრივ მან მოახერხა თავისი სკანდალური ნაშრომების გამოქვეყნებით, მისი სახელი ცნობილია ხალხში, თუმცა სკანდალური ყოველთვის არ ნიშნავს პოზიტიურს და კარგს და იყო ცნობილი ადამიანი ყოველთვის არ ნიშნავს პოზიტიურს და კარგს.


ადამიანის სულში ბრმად ხელის ფათური (ბრმად) , ძებნა იმისა რაც შეიძლება საერთოდ არ მომხდარა (ბავშვობაში გადატანილი სექსუალური სტრესი, რომელიც მიმალულია და რომელიც არის მიზეზი ადამიანის ფსიქიკური პრობლემებისა) , ფანტაზიებისთვის და სიზმრებისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობის მინიჭება  - - ჩემი აზრით ეს ფაქტორები და კიდევ რამოდენიმე  რომელიც ახლა არ მახსენდება, განსაზღვრავენ ჩემს დამოკიდებულებას, კრიტიკულ მიდგომას მისი შრომების მიმართ.


Alles Gute!







პატივისცემით,
მაჰათმა განდი.
არწივი.