უილიამ შექსპირი - მასხარის გვრინი

(პიესიდან „მეთორმეტე ღამე“, მოქმედება II, სურათი 4)

მოდი, მოდი, აღსასრულო, უმალ,
დამფალ მწუხარ კვიპაროსის ძირას,
გამიფრინდი, გამიფრინდი სულთქმავ,
მომკლა ტურფა გულსასტიკმა ცირამ.
დამაფინე სუდარაზე, გვედრი,
ურთხელის რტო, თანამგზავრად ფიცრის,
ვერ გაიყოფს წილხვედრ სიკვდილს გვერდით,
მასზე მეტი სიერთგულის, ვიცი.

არ მჭირდება ყვავილების გროვა
შავ კუბოზე, ნათესავთა ვამი,
მეგობრების ქვითინი და გლოვა,
სამარესთან საცოდავი გვამის; 
დასაზოგად ათასობით გმინვის,
იქ დამმარხე, სადაც ვერცროს მოვა,
ჭეშმარიტი მყვარებელი გვრინით,
რომ არ მოჰყვეს ჩემს საფლავზე ოხვრას.

15.03.2026

შენიშვნები:
1. კვიპაროსი - შუა საუკუნეებში გლოვის სიმბოლო იყო
2. ურთხელის (უთხოვრის, ულპობელის) ხის ძირითადი ასოციაციები:
დღეგრძელობა და ერთგულება: რადგან ურთხელის ხეებს შეუძლიათ 3000 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იცოცხლონ, ისინი სიმბოლურად გამოხატავენ მარადიულ ერთგულებას, რომელიც თაობებს სცილდება („ნოეს კიდობანი“ - ურთხელის ხით ააგო ბიბლიურმა პატრიარქმა ნოემ).
ურთხელის ხის ერთგულების მეტაფორა არ არის გათვალისწინებული ცნობილ რუსულ თარგმანებში (ზოგ თარგმანში არასწორი ინტერპრეტაციაა, მაგალითად, სამუელ მარშაკის თარგმანში):


William Shakespeare - Dirge

(from Twelfth Night Act II, Scene 4)


Come away, come away, death,
    And in sad cypress let me be laid.
Fly away, fly away, breath;
    I am slain by a fair cruel maid.
My shroud of white, stuck all with yew,
            O, prepare it!
My part of death, no one so true
        Did share it.

Not a flower, not a flower sweet,
    On my black coffin let there be strown.
Not a friend, not a friend greet
    My poor corpse, where my bones shall be thrown.
A thousand thousand sighs to save,
            Lay me, O, where
Sad true lover never find my grave,
            To weep there!


----------------------------
The yew tree is a profound symbol of loyalty, steadfastness, and enduring life, primarily due to its extreme longevity—living for thousands of years—and its evergreen nature. As a perennial, it represents unchanging loyalty to the living and the dead, acting as a guardian in churchyards and connecting the earthly realm to the afterlife.

Key Associations of the Yew Tree:
Longevity and Loyalty: Because yew trees can live for over 3,000 years, they symbolize a timeless loyalty that transcends generations.



კლასიკური რუსული თარგმანები

1. Перевод С. Маршака

Поспеши, смерть, поспеши.
Я устал от любовных обид.
Не дыши, моя грудь, не дыши.
Я жестокой подругой убит.

Пусть в последний приют мой земной
Ветви тиса положат.
Разделить мою участь со мной
Самый преданный друг не может.

Пусть ни белых лилий, ни роз
Не оставят друзья на погосте.
Пусть никто не роняет слез
На мои неподвижные кости.

Пусть могилу трава-лебеда
От прохожего спрячет...
И любовник весной никогда
Надо мной не заплачет.

2. Перевод Д.Самойлова

Приходи, смерть, приходи, смерть.
Пусть меня кипарис осенит,
Отлетай душа, отлетай скорей,
Я красавицей злою убит.

Пусть мой белый саван усыплет тис -
Вот просьба последнего дня,
Потому что мою смертную роль
Не сыграет никто за меня.

Пусть не будет брошен на черный гроб
Ни один, ни один цветок,
Пусть будет так, чтоб ни друг, ни враг
Меня проводить не мог.

Пусть меня ничей не тревожит вздох,
Так прошу я меня зарыть,
Чтоб печальный влюбленный и тот не знал,
Где слезу надо мной пролить.

3. Перевод Э.Л. Линецкой

Поспеши ко мне, смерть, поспеши
  И в дубовом гробу успокой,
  Свет в глазах потуши, потуши, -
  Я обманут красавицей злой.
  Положите на гроб не цветы,
  А камни.
  Только ты, о смерть, только ты
  Мила мне.

  Схороните меня в стороне
  От больших проезжих дорог,
  Чтобы друг не пришел ко мне
  И оплакать меня не мог,
  Чтобы, к бедной могиле моей
  Склоненный,
  Не вздыхал, не рыдал над ней
  Влюбленный.

4. Перевод А. И. Кронеберга (1841)
Смерть, скорей прилетай, прилетай -
Кипарисами гроб мой обвит!
Жизнь, скорей улетай, улетай -
Я красавицей гордой убит!
Плющом украсьте саван мой,
Посмертный мой венец!
Никто с любовью такой
Не встретит свой конец.
Нет, нежных, прекрасных цветов
Не бросайте на черный мой гроб
И во прах не склоняйте голов
На укрывший дерновый сугроб!
Чтоб было некому по мне вздыхать,
Заройте труп мой в прах!
Чтоб другу гроб мой не сыскать,
Забудьте о слезах!

5. пер.М.А.Лозинский

          Шут

"Прилетай, прилегай, смерть,
Пусть меня обовьют пеленой;
Угасай, угасай, твердь,
Я убит бессердечной красой.
Мой саван тисовой листвой
Изукрасьте.
Я встречу смертный жребий свой,
Как счастье.

Без цветов, без цветов, так,
Только в черном гробу схороня,
Без друзей, без друзей, в мрак,
Не простясь, опустите меня.
В могиле дайте мне лежать
Уединенной,
Чтоб не пришел над ней рыдать
Влюбленный".