15. კარგია, მომეწონა. კარგია, მომეწონა.
14. საინტერესოა. საინტერესოა.
12. მე ამ სადისკუსიო თემის ლაიტმოტივს დაახლოებით ასე განვსაზღვრავდი:
რომელი ტიპის ლიტერატურისა და ხელოვნების განვითარებისათვის ზრუნვა
შეიძლება შედიოდეს ჩვენი ეროვნული კულტურის ახალ, უფრო მაღალ საფეხურზე აყვანის როგორც სადღეისო ისე სამომავლო ინტერესებში: მაღალი ეროვნული ლიტერატურისა და ხელოვნების, რომლის ერთერთი უდიდესი ტრადიციების მემკვიდრენიცა ვართ, თუ კოსმოპოლიტური პოპხელოვნებისა და
ლიტერატურისა, რომელიც კაცობრიობის უმაღლესი მიღწევების ზოგადსაკაცობრიო საკუთრებად ქცევისა და ამით მთელი კაცობრიობის
ყოველმხრივი პროგრესული განვითარებისათვის მაქსიმალურად ხელშემწყობი
პირობების შექმნის უკეთილშობილესი იდეისთვის (რაც ყველა ეროვნული კულტურისა და ტრადიციების განვითარებისთვის ხელშეწყობას აპრიორი გულისხმობს), მსახურების ნაცვლად, მის აბსოლუტურად დამახინჯებულ სუროგატს - გაუგებარი მიზნების მქონე ე. წ. გლობალიზაციის წისქვილზე ასხამს წყალს, რაც ჯერჯერობით არცერთი ეროვნული კულტურის ინტერესე-
ბისთვის ზრუნვის არავითარ მინიშნებასაც კი არ იძლევა... ეს განსაკუთრებით ცხადად მჟღავნდება თუნდაც მუსიკის, კინო და სახვითი ხელოვნების,
ზნეობისა თუ განათლების მაგალითებზე...
ყველას შეუძლია ჩაერთოს პირველ რიგში დისკუსიის თემის დაკონკრეტების,
ან მის რამდენიმე ქვეთემად დაყოფისა და ამით დასმულ კითხვებზე
საკუთარი მოსაზრების ნათლად ჩამოყალიბების გასაადვილებლად
სათანადო ფონის მომზადებისათვის აუცილებელი სამუშაოების ჩატარებაში.
შეიძლება ერთგვარი კითხვარების მომზადება, ან სხვა ფორმების მონახვაც...
მე ამ სადისკუსიო თემის ლაიტმოტივს დაახლოებით ასე განვსაზღვრავდი:
რომელი ტიპის ლიტერატურისა და ხელოვნების განვითარებისათვის ზრუნვა
შეიძლება შედიოდეს ჩვენი ეროვნული კულტურის ახალ, უფრო მაღალ საფეხურზე აყვანის როგორც სადღეისო ისე სამომავლო ინტერესებში: მაღალი ეროვნული ლიტერატურისა და ხელოვნების, რომლის ერთერთი უდიდესი ტრადიციების მემკვიდრენიცა ვართ, თუ კოსმოპოლიტური პოპხელოვნებისა და
ლიტერატურისა, რომელიც კაცობრიობის უმაღლესი მიღწევების ზოგადსაკაცობრიო საკუთრებად ქცევისა და ამით მთელი კაცობრიობის
ყოველმხრივი პროგრესული განვითარებისათვის მაქსიმალურად ხელშემწყობი
პირობების შექმნის უკეთილშობილესი იდეისთვის (რაც ყველა ეროვნული კულტურისა და ტრადიციების განვითარებისთვის ხელშეწყობას აპრიორი გულისხმობს), მსახურების ნაცვლად, მის აბსოლუტურად დამახინჯებულ სუროგატს - გაუგებარი მიზნების მქონე ე. წ. გლობალიზაციის წისქვილზე ასხამს წყალს, რაც ჯერჯერობით არცერთი ეროვნული კულტურის ინტერესე-
ბისთვის ზრუნვის არავითარ მინიშნებასაც კი არ იძლევა... ეს განსაკუთრებით ცხადად მჟღავნდება თუნდაც მუსიკის, კინო და სახვითი ხელოვნების,
ზნეობისა თუ განათლების მაგალითებზე...
ყველას შეუძლია ჩაერთოს პირველ რიგში დისკუსიის თემის დაკონკრეტების,
ან მის რამდენიმე ქვეთემად დაყოფისა და ამით დასმულ კითხვებზე
საკუთარი მოსაზრების ნათლად ჩამოყალიბების გასაადვილებლად
სათანადო ფონის მომზადებისათვის აუცილებელი სამუშაოების ჩატარებაში.
შეიძლება ერთგვარი კითხვარების მომზადება, ან სხვა ფორმების მონახვაც...
11. მადლობა,ბატონო იმედი!
მართლაც ძალზე საინტერესო და დამაფიქრებელი წერილია.მიუხედავად იმისა,რომ ,შესაძლოა,ცალკეულ საკითხებში/ეს ძირითადად ლექსმცოდნეობას შეეხება/ განსხვავებულ პოზიციაზე ვდგავარ , ზოგადადამიანური თვალსაზრისით, ჩვენი პათოსი თითქმის იდენტურია.
კარგი იქნებოდა,თუ ადმინი თქვენი წერილის მეთაურობით ფორუმზე გახსნიდა სადისკუსიო თემას.
მადლობა,ბატონო იმედი!
მართლაც ძალზე საინტერესო და დამაფიქრებელი წერილია.მიუხედავად იმისა,რომ ,შესაძლოა,ცალკეულ საკითხებში/ეს ძირითადად ლექსმცოდნეობას შეეხება/ განსხვავებულ პოზიციაზე ვდგავარ , ზოგადადამიანური თვალსაზრისით, ჩვენი პათოსი თითქმის იდენტურია.
კარგი იქნებოდა,თუ ადმინი თქვენი წერილის მეთაურობით ფორუმზე გახსნიდა სადისკუსიო თემას.
10. მომეწონა, ბატონი იმედის კომენტარი...:) მომეწონა, ბატონი იმედის კომენტარი...:)
9. ეს ტექსტი დღის პირველ ნახევარში აკრეფილი მქონდა, მაგრამ აქ დადებას მხოლოდ ახლა ვახერხებ. ამას იმიტომ ვწერ, რომ რამდენიმე საათით დაგვიანება უყურადრებობას ან ოპონენტისადმი უპატივცემლობას არ მიაწეროს
ვინმემ. ვისაც პატივს არ ვცემ, იმას პასუხსაც არ ვცემ... შეიძლებოდა
უფრო ღრმა და დაწვრილებითი ანალიზისა და მსჯელობის გზაც ამერჩია, მაგრამ ჩემი მწირი დროის ბიუჯეტში ჩატევა ვამჯობინე უფრო დიდი ხნით
პასუხის დაგვიანებას...
მოგესალმებით, ქალბატონო ნინო! არა მგონია, რომ თქვენს ნიჭიერებასა და განსწავლულობაში ეჭვის შემტანთა რიცხვში მომიაზრებდეთ. ჩვენ შეიძლება
ლიტერატურულ ღირებულებათა შეფასების სხვადასხვა კრიტერიუმე]ით ვსარგებლობდეთ, ასევე სხვა საკითხებზეც სხვადასხვა პოზიციაზე ვიდგეთ, მაგრამ ეს სრულიად ნორმალური რამ გახლავთ და ჩვენს შორის არც საჯაროდ და არც კერძო მიმოწერით აზრთა გაზიარებასა და გაცვლა-გამოცვლას ხელს ვერ შეუშლის, მითუმეტეს, თუ ამ პოლემიკიდან თუ დიალოგიდან ჩემსავით თქვენც მოელით, რომ ორივენი რაიმე საერთო, მისაღებ აზრამდე მივალთ...
პირველ რიგში, რაც შეეება დიკინსონის ამ მინიატურას.
როგორც ჩანს, მაშინ ისე გულდასმით ვერ წავიკითხე და ერთ რიგით,
ურითმო მინივერლიბრად მომეჩვენა. მერე უფრო გულდასმით წავიკითხე და ვნახე, რომ არის მასში -
ორიგინალშიც და თარგმანშიც, გარკვეული სახის რითმაც და რიტმიც. მე
ადრეც, არ მახსოვს, თქვენი თუ სხვისი ლექსის კომენტირებისას, აღვნიშნე,
რომ ვერლიბრის არც თარგმნა და არც წერა არაფრით განსხვავედება იმავე
ზომის პროზაული ტექსტის თარგმნისა და დაწერისგან მხატვრული ამოცანის გადაჭრის სირთულის მხრივ. ვინ იტყვის, რომ ნებისმიერი კონვენციური ლექსის ისეთივე დონის კიონვენციურ ლექსად თარგმნა ისევე
ადვილია, როგორც იმავე (გინდ ათჯერ და მეტჯერაც დიდი) ზომის პროზაული ტექსტისა?.. მე სწორედ ამ პოზიციიდან ვადარებ ვერლიბრსა და
კონვენციურ ლექსს. როცა ვკითხულობ შესანიშნავი ცინცხალი პოეტური
სახეებითა და სხვა მხატვრული ელემენტებით გაჯერებულ ტექსტს, რომელშიც რითმა, რიტმი და მელოდიურობა უგულვებელყოფილია,
ვერავინ დამაჯერებს, რომ თავად ავტორს არ ერჩივნა ეს რომ ასე არ ყოფილიყო... მაგრამ რაკი არა აქვს იმის შინაგანი გარანტია, რომ ასე სრულყოფილი სახით შეძლებს პოეტური სათქმელის სრულფასოვნად
გადმოცემას, სწორედ ამის გამო მიდის ამ კომპრომისზე... ეს იგივეა, რომ
პორტრეტისტმა, რაკი ადამიანის მიმიკის საშუალებით მისი განწყობილებისა და ხასიატის გადმოცემა ყველაზე ძნელია მხატვრობაში, ადგეს სქემატური
სახე დაგვიხატოს... მე სულ მგონია, რომ ასეთი ლექსების ავტორებს რეპი
და როკი და ასევე პოპმუსიკის სხვა სახეები ბახის, მოცარტის, ბეთჰოვენის და ა.შ. შედევრებზე მაღალ ხელოვნებად მიაჩნიათ... ვერცერთ ჩვენს თუნდ ერთსტროფიან ხალხური პოეზიის მარგალიტს ვერ შეედრება ვერლიბრის
ვერცერთი შედევრი ვერცერთ ენაზე... პოეზია მხატვრული აზროვნების უმაღლესი და უნივერსალური ფორმაა და რა მხატვრული ხერხების გამოყენების უნარიცა აქვს ამა თუ იმ პოეტს, იმას სჯერდება (იძულებით,
რა თქმა უნდა...), მაგრამ ამის გამო მას არა აქვს მორალური ან სხვაგვარი
უფლება, განაცხადოს, რუსთაველზე თუ ვაჟაზე პროგრესული და მოდერნისტი ვარო...ამაზე იტყვიან - სახედარზე ამხედრებული რაშზე შემჯდარს დასცინოდაო... არა მგონია, სახედრის ჭენება რაშით ნება-ნება სეირნობაზე პრესტიჟული იყოს... შეიძლება უხეში შედარებაა, მაგრამ არაზუსტი არ უნდა იყოს...
აქ სხვა უბედურებასთან გვაქვს საქმე: ტექნიკისა და უახლესი ტექნოლოგიების დღევანდელი დონე ადამიანთა უდიდეს უმრავლესობას ესთეტიკური კატეგორიების შეგრძნობისა და სრულყოფილად შემეცნების
დროსა და საშუალებას არ უტოვებს, მხატვრული შემოქმედებისადმი ბუნებ-
რივი მიდრეკილების ინსტინქტი კი აიძულებს იმ გამოსახვის საშუალებებსა და იმ დონეს დასჯერდეს, რაც ხელეწიფება... მაგრამ ეს ხომ ამ დონის ხელოვნების პროგრესულობას, აღორძინებისა თუ კლასიკის შედევრებთან
შედარებით, სულაც არ ნიშნავს... დღეს ძალზე ცოტაა პროცენტულად ისეთი
მხატვრები, რომელთაც აღორძინების ეპოქის ფერწერის ნიმუშების სრულყოფილი ასლების გადაღება შეეძლოს... თუნდაც სულაც აგერ ჩვენი თანამედროვე გუდიაშვილისა... ამიტომ სახვითი ხელოვნების უახლესი ავანგარდისტული ნიმუშები სულაც არ მიმაჩნია მხატვრული ან ტექნიკური
დონით რაიმე პროგრესის მაჩვენებლად... პირიქით, პრიმიტივიზმისკენ
უკანდახევას უფრო ვხედავ არაერთი ასპექტით... იგივეს ვამჩნევ პოეზიაშიც:
იმის ნაცვლად, რომ მეოცე საუკუნის ართული პოეზიის მიღწევები დავძლიოთ და იმავე გზით ახალი, უფრო მაღალი მწვერვალების აღებისკენ
ავიღოთ გეზი, საერთოდ ძველი გზის დაგდება და იოლი, მაგრამ არაფრის-
მომცემი გზით სიარული მოდერნად გვინდა ვაღიაროთ... ასე ნებისმიერ
უმაღლეს მწნერვალზე შეიძლება მოვხვდეთ თანამედროვე ვერტმფრენით,
მაგრამ ამის გამო ალპინისტობა არ უნდა დავიბრალოთ მაინც და მაინც, რაც არ უნდა გვიტაცებდეს ეს ურთულესი და ულამაზესი სპორტი... არა
მგონია თემას ძალიან დავცილდი. ზემოთთქმული უფრო გასაგებს გახდის იმას, რის თქმასაც ქვემოთ ვაპირებ. ციტატა თქვენი კომენტარიდან:
ნება მომეცით, არ დაგეთანხმოთ ორიგინალის თაობაზე. ეს თანამედროვე ქართული პოეზიისაგან განსხვავებული ესთეტიკაა,/თუმცა , შორს რომ არ წავიდეთ,მაგალითად, ჩვენი რენუარი ნაყოფიერად მუშაობს ამ მიმართულებით/ ამ ტიპის პოეტური ტექსტების ტექნიკური ამოცანაა სიტყვათა მინიმალური დანახარჯის ფასად მაქსიმალური გამომსახველობის მიღწევა. ჭარბსიტყვაობა ჩვენი პოეზიის მთავარი სენია რომლის დაძლევასაც მხოლოდ საუკეთესო პოეტები ახერხებენ. აბა თავად სცადეთ ამ ამოცანის დაძლევა.
ეს ბოლო წინადადება ძალიან ყურადსაღებია... მე ახლა დასაკაბადონებლად
მზად მაქვს კრებული ,,ლექსი ცოტაი’’, სადა 200-მდე მინიატურაა სხვადასხვა
თემატურ და ფორმისმიერ თავებად დაყოფილი... ამდენად ახალი ველოსიპედის გამოგონების გარდაუვალი აუცილებლობის წინაშე არ ვდგავარ... მეორეც, 8 საუკუნის წინ დიდი შოთა წერდა:
გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმის, შაირია ამად კარგი...
ამდენად, ეს პრობლემა მანამდე იყო დაყენებულიც და გადაწყვეტილიც ქართულ პოეზიაში, ვიდრე დიკინსონის იმდროინდელი წინაპრები რაიმე ოდნავ ღირებულს მაინც შექმნიდნენ... ასე რომ აქ ბორბლის გამოგონების მცდელობის მსგავსი რამ გვაქვს უფრო, ვიდრე ქართული პოეზიის სივრვეში
რაიმე ნოვაციის შემოტანის მცდელობასთან...
ამ ტიპის პოეტური ტექსტების ტექნიკური ამოცანაა სიტყვათა მინიმალური დანახარჯის ფასად მაქსიმალური გამომსახველობის მიღწევა.
როგორც ხედავთ, შოთასაც იგივე მიზანი არა მარტო სურვილის დონეზე ან
ქვეცნობიერად ჰქონია უკვე მე-12 ს. მიწურულს, არამედ ღრმად გააზრებუ-ლიცა და პრაქტიკულადაც იმაზე მაღალ დონეზე განხორციელებული,
ვიდრე ვინმეს მას შემდეგ დღემდის...
ჭარბსიტყვაობა ჩვენი პოეზიის მთავარი სენია რომლის დაძლევასაც მხოლოდ საუკეთესო პოეტები ახერხებენ.
საერთოდ, საუკეთესო პოეტები ქმნიან ნებისმიერი ერის ჟამგამძლე პოეზიას
და ,,ერთჯერადი მოხმარების’’ ტექსტები მათ შემოქმედებით მემკვიდრეობასთან ისეთივე მიმართებაშია, როგორც წყალი ქვიშასთან ცნობილ ანდაზაში: წყალნი წავლენ და წამოვლენ, ქვიშანი დარჩებიანო...
ბოლოს ჩემს საყვარელ ანდაზას მივმართავ ისევ და ვიტყვი, რომ პანტის
საძებრად ტყეში ხეტიალს ისევ ჩემი თურაშაულების მოვლა-პატრონობას
ვარჩევ... არ დარჩენილა სალექსო ფორმა, დავით გურამიშვილს რომ არ
გამოეყენებინოს და არანაკლები ოსტატობით, ვიდრე ნებისმიერი ერის
ნებისმიერ საამაყო მესიტყვეს გამოუყენებია ოდესმე...
ოღონდ ჩვენი ეროვნული უბედურება ისაა, რომ ასეთი ტენდენცია არა
მარტო ლიტერატურასა და ხელოვნებაში შეიმჩნევა (,,შეიმჩნევა’’ ცოტა არ
იყოს, მეტისმეტად ,,რბილ ლ-სავით კი გამომივიდა...), არამედ ჩვენი ყოფის
ყველა სფეროში...: საკუთარ ჩაის პლანტაციებს რომ გაჩეხავ, გააველურებ, გაანადგურებ ყველანაირად და აზერბაიჯანიდან შეღებილ ბალახის ფხვნილს
რომ შემოიტან... შენს უმუშევარ მამაკაცებს იგნორირებას რომ გაუკეთებ და გზის მუშებს თურქეთიდან რომ ჩამოიყვან... შენს გლეხებს რომ სათბურების მოწყობის საშუალებას წაართმევ და კიტრსა და პამიდორსაც ასევე კარგად
დანიტრატებული თურქული სათბურებიდან შემოიტან... ,,ყვავილების
ქვეყანაში’’ ყვავილებს რომ უკიდურესი ჩრდილოეთის ყვეყნიდან
- ჰოლანდიიდან შემოიტან... მაგალითების გაგრძელება ლამის უსასრულოდ
შეიძლება... ერთს, ცოტა განსხვავებული ტიპის მაგალითს მაინც მოვიყვან:
ბატონი თენგიზ სანაძე თანამედროვე მსოფლიოს ფიზიკოსთა პირველ
ხუთეულშია, მაგრამ თსუ-ში მისი ადგილი არ აღმოჩნდა და თავისი
ადგილი ამ დამსახურებულმა ადამიანმა ქუჩის საპროტესტო აქციებში
ნახა... აშშ-ს ყველაზე პრესტიჟულ, ურთულეს და გასაიდუმლოებულ
,,ნასას’’ პროგრამაზე სულ 7 სამეცნიერო ბრიგადა მუშაობს და აქედან
5 - ქართველი მეცნიერებით და მათ შორის ბ-ნი თენგიზის მოწაფეებითაა
დაკომპლექტებული...
ხომ არ გეჩვენებათ ყოველივე ამის შემდეგ (და სხვა მრავალი აქ არ მოყვა-
ნილი მაგალითების გათვალისწინებითაც), რომ ლიტერატურასა და ხელოვ-
ნებაშიც, სოფლის მეურნეობაშიც, მეცნიერებასა და ტექნიკაშიც, განათლებაშიც და ა.შ. ვიღაც ძალიან გადამეტებულად ზრუნავს ჩვენზე და ჩვენს მომავალზე?!. თან ინკოგნიტო ქველმოქმედის სტილში... უბრალო
მადლობის გადახდის საშუალებასაც არ გვაძლევს...
ეს ტექსტი დღის პირველ ნახევარში აკრეფილი მქონდა, მაგრამ აქ დადებას მხოლოდ ახლა ვახერხებ. ამას იმიტომ ვწერ, რომ რამდენიმე საათით დაგვიანება უყურადრებობას ან ოპონენტისადმი უპატივცემლობას არ მიაწეროს
ვინმემ. ვისაც პატივს არ ვცემ, იმას პასუხსაც არ ვცემ... შეიძლებოდა
უფრო ღრმა და დაწვრილებითი ანალიზისა და მსჯელობის გზაც ამერჩია, მაგრამ ჩემი მწირი დროის ბიუჯეტში ჩატევა ვამჯობინე უფრო დიდი ხნით
პასუხის დაგვიანებას...
მოგესალმებით, ქალბატონო ნინო! არა მგონია, რომ თქვენს ნიჭიერებასა და განსწავლულობაში ეჭვის შემტანთა რიცხვში მომიაზრებდეთ. ჩვენ შეიძლება
ლიტერატურულ ღირებულებათა შეფასების სხვადასხვა კრიტერიუმე]ით ვსარგებლობდეთ, ასევე სხვა საკითხებზეც სხვადასხვა პოზიციაზე ვიდგეთ, მაგრამ ეს სრულიად ნორმალური რამ გახლავთ და ჩვენს შორის არც საჯაროდ და არც კერძო მიმოწერით აზრთა გაზიარებასა და გაცვლა-გამოცვლას ხელს ვერ შეუშლის, მითუმეტეს, თუ ამ პოლემიკიდან თუ დიალოგიდან ჩემსავით თქვენც მოელით, რომ ორივენი რაიმე საერთო, მისაღებ აზრამდე მივალთ...
პირველ რიგში, რაც შეეება დიკინსონის ამ მინიატურას.
როგორც ჩანს, მაშინ ისე გულდასმით ვერ წავიკითხე და ერთ რიგით,
ურითმო მინივერლიბრად მომეჩვენა. მერე უფრო გულდასმით წავიკითხე და ვნახე, რომ არის მასში -
ორიგინალშიც და თარგმანშიც, გარკვეული სახის რითმაც და რიტმიც. მე
ადრეც, არ მახსოვს, თქვენი თუ სხვისი ლექსის კომენტირებისას, აღვნიშნე,
რომ ვერლიბრის არც თარგმნა და არც წერა არაფრით განსხვავედება იმავე
ზომის პროზაული ტექსტის თარგმნისა და დაწერისგან მხატვრული ამოცანის გადაჭრის სირთულის მხრივ. ვინ იტყვის, რომ ნებისმიერი კონვენციური ლექსის ისეთივე დონის კიონვენციურ ლექსად თარგმნა ისევე
ადვილია, როგორც იმავე (გინდ ათჯერ და მეტჯერაც დიდი) ზომის პროზაული ტექსტისა?.. მე სწორედ ამ პოზიციიდან ვადარებ ვერლიბრსა და
კონვენციურ ლექსს. როცა ვკითხულობ შესანიშნავი ცინცხალი პოეტური
სახეებითა და სხვა მხატვრული ელემენტებით გაჯერებულ ტექსტს, რომელშიც რითმა, რიტმი და მელოდიურობა უგულვებელყოფილია,
ვერავინ დამაჯერებს, რომ თავად ავტორს არ ერჩივნა ეს რომ ასე არ ყოფილიყო... მაგრამ რაკი არა აქვს იმის შინაგანი გარანტია, რომ ასე სრულყოფილი სახით შეძლებს პოეტური სათქმელის სრულფასოვნად
გადმოცემას, სწორედ ამის გამო მიდის ამ კომპრომისზე... ეს იგივეა, რომ
პორტრეტისტმა, რაკი ადამიანის მიმიკის საშუალებით მისი განწყობილებისა და ხასიატის გადმოცემა ყველაზე ძნელია მხატვრობაში, ადგეს სქემატური
სახე დაგვიხატოს... მე სულ მგონია, რომ ასეთი ლექსების ავტორებს რეპი
და როკი და ასევე პოპმუსიკის სხვა სახეები ბახის, მოცარტის, ბეთჰოვენის და ა.შ. შედევრებზე მაღალ ხელოვნებად მიაჩნიათ... ვერცერთ ჩვენს თუნდ ერთსტროფიან ხალხური პოეზიის მარგალიტს ვერ შეედრება ვერლიბრის
ვერცერთი შედევრი ვერცერთ ენაზე... პოეზია მხატვრული აზროვნების უმაღლესი და უნივერსალური ფორმაა და რა მხატვრული ხერხების გამოყენების უნარიცა აქვს ამა თუ იმ პოეტს, იმას სჯერდება (იძულებით,
რა თქმა უნდა...), მაგრამ ამის გამო მას არა აქვს მორალური ან სხვაგვარი
უფლება, განაცხადოს, რუსთაველზე თუ ვაჟაზე პროგრესული და მოდერნისტი ვარო...ამაზე იტყვიან - სახედარზე ამხედრებული რაშზე შემჯდარს დასცინოდაო... არა მგონია, სახედრის ჭენება რაშით ნება-ნება სეირნობაზე პრესტიჟული იყოს... შეიძლება უხეში შედარებაა, მაგრამ არაზუსტი არ უნდა იყოს...
აქ სხვა უბედურებასთან გვაქვს საქმე: ტექნიკისა და უახლესი ტექნოლოგიების დღევანდელი დონე ადამიანთა უდიდეს უმრავლესობას ესთეტიკური კატეგორიების შეგრძნობისა და სრულყოფილად შემეცნების
დროსა და საშუალებას არ უტოვებს, მხატვრული შემოქმედებისადმი ბუნებ-
რივი მიდრეკილების ინსტინქტი კი აიძულებს იმ გამოსახვის საშუალებებსა და იმ დონეს დასჯერდეს, რაც ხელეწიფება... მაგრამ ეს ხომ ამ დონის ხელოვნების პროგრესულობას, აღორძინებისა თუ კლასიკის შედევრებთან
შედარებით, სულაც არ ნიშნავს... დღეს ძალზე ცოტაა პროცენტულად ისეთი
მხატვრები, რომელთაც აღორძინების ეპოქის ფერწერის ნიმუშების სრულყოფილი ასლების გადაღება შეეძლოს... თუნდაც სულაც აგერ ჩვენი თანამედროვე გუდიაშვილისა... ამიტომ სახვითი ხელოვნების უახლესი ავანგარდისტული ნიმუშები სულაც არ მიმაჩნია მხატვრული ან ტექნიკური
დონით რაიმე პროგრესის მაჩვენებლად... პირიქით, პრიმიტივიზმისკენ
უკანდახევას უფრო ვხედავ არაერთი ასპექტით... იგივეს ვამჩნევ პოეზიაშიც:
იმის ნაცვლად, რომ მეოცე საუკუნის ართული პოეზიის მიღწევები დავძლიოთ და იმავე გზით ახალი, უფრო მაღალი მწვერვალების აღებისკენ
ავიღოთ გეზი, საერთოდ ძველი გზის დაგდება და იოლი, მაგრამ არაფრის-
მომცემი გზით სიარული მოდერნად გვინდა ვაღიაროთ... ასე ნებისმიერ
უმაღლეს მწნერვალზე შეიძლება მოვხვდეთ თანამედროვე ვერტმფრენით,
მაგრამ ამის გამო ალპინისტობა არ უნდა დავიბრალოთ მაინც და მაინც, რაც არ უნდა გვიტაცებდეს ეს ურთულესი და ულამაზესი სპორტი... არა
მგონია თემას ძალიან დავცილდი. ზემოთთქმული უფრო გასაგებს გახდის იმას, რის თქმასაც ქვემოთ ვაპირებ. ციტატა თქვენი კომენტარიდან:
ნება მომეცით, არ დაგეთანხმოთ ორიგინალის თაობაზე. ეს თანამედროვე ქართული პოეზიისაგან განსხვავებული ესთეტიკაა,/თუმცა , შორს რომ არ წავიდეთ,მაგალითად, ჩვენი რენუარი ნაყოფიერად მუშაობს ამ მიმართულებით/ ამ ტიპის პოეტური ტექსტების ტექნიკური ამოცანაა სიტყვათა მინიმალური დანახარჯის ფასად მაქსიმალური გამომსახველობის მიღწევა. ჭარბსიტყვაობა ჩვენი პოეზიის მთავარი სენია რომლის დაძლევასაც მხოლოდ საუკეთესო პოეტები ახერხებენ. აბა თავად სცადეთ ამ ამოცანის დაძლევა.
ეს ბოლო წინადადება ძალიან ყურადსაღებია... მე ახლა დასაკაბადონებლად
მზად მაქვს კრებული ,,ლექსი ცოტაი’’, სადა 200-მდე მინიატურაა სხვადასხვა
თემატურ და ფორმისმიერ თავებად დაყოფილი... ამდენად ახალი ველოსიპედის გამოგონების გარდაუვალი აუცილებლობის წინაშე არ ვდგავარ... მეორეც, 8 საუკუნის წინ დიდი შოთა წერდა:
გრძელი სიტყვა მოკლედ ითქმის, შაირია ამად კარგი...
ამდენად, ეს პრობლემა მანამდე იყო დაყენებულიც და გადაწყვეტილიც ქართულ პოეზიაში, ვიდრე დიკინსონის იმდროინდელი წინაპრები რაიმე ოდნავ ღირებულს მაინც შექმნიდნენ... ასე რომ აქ ბორბლის გამოგონების მცდელობის მსგავსი რამ გვაქვს უფრო, ვიდრე ქართული პოეზიის სივრვეში
რაიმე ნოვაციის შემოტანის მცდელობასთან...
ამ ტიპის პოეტური ტექსტების ტექნიკური ამოცანაა სიტყვათა მინიმალური დანახარჯის ფასად მაქსიმალური გამომსახველობის მიღწევა.
როგორც ხედავთ, შოთასაც იგივე მიზანი არა მარტო სურვილის დონეზე ან
ქვეცნობიერად ჰქონია უკვე მე-12 ს. მიწურულს, არამედ ღრმად გააზრებუ-ლიცა და პრაქტიკულადაც იმაზე მაღალ დონეზე განხორციელებული,
ვიდრე ვინმეს მას შემდეგ დღემდის...
ჭარბსიტყვაობა ჩვენი პოეზიის მთავარი სენია რომლის დაძლევასაც მხოლოდ საუკეთესო პოეტები ახერხებენ.
საერთოდ, საუკეთესო პოეტები ქმნიან ნებისმიერი ერის ჟამგამძლე პოეზიას
და ,,ერთჯერადი მოხმარების’’ ტექსტები მათ შემოქმედებით მემკვიდრეობასთან ისეთივე მიმართებაშია, როგორც წყალი ქვიშასთან ცნობილ ანდაზაში: წყალნი წავლენ და წამოვლენ, ქვიშანი დარჩებიანო...
ბოლოს ჩემს საყვარელ ანდაზას მივმართავ ისევ და ვიტყვი, რომ პანტის
საძებრად ტყეში ხეტიალს ისევ ჩემი თურაშაულების მოვლა-პატრონობას
ვარჩევ... არ დარჩენილა სალექსო ფორმა, დავით გურამიშვილს რომ არ
გამოეყენებინოს და არანაკლები ოსტატობით, ვიდრე ნებისმიერი ერის
ნებისმიერ საამაყო მესიტყვეს გამოუყენებია ოდესმე...
ოღონდ ჩვენი ეროვნული უბედურება ისაა, რომ ასეთი ტენდენცია არა
მარტო ლიტერატურასა და ხელოვნებაში შეიმჩნევა (,,შეიმჩნევა’’ ცოტა არ
იყოს, მეტისმეტად ,,რბილ ლ-სავით კი გამომივიდა...), არამედ ჩვენი ყოფის
ყველა სფეროში...: საკუთარ ჩაის პლანტაციებს რომ გაჩეხავ, გააველურებ, გაანადგურებ ყველანაირად და აზერბაიჯანიდან შეღებილ ბალახის ფხვნილს
რომ შემოიტან... შენს უმუშევარ მამაკაცებს იგნორირებას რომ გაუკეთებ და გზის მუშებს თურქეთიდან რომ ჩამოიყვან... შენს გლეხებს რომ სათბურების მოწყობის საშუალებას წაართმევ და კიტრსა და პამიდორსაც ასევე კარგად
დანიტრატებული თურქული სათბურებიდან შემოიტან... ,,ყვავილების
ქვეყანაში’’ ყვავილებს რომ უკიდურესი ჩრდილოეთის ყვეყნიდან
- ჰოლანდიიდან შემოიტან... მაგალითების გაგრძელება ლამის უსასრულოდ
შეიძლება... ერთს, ცოტა განსხვავებული ტიპის მაგალითს მაინც მოვიყვან:
ბატონი თენგიზ სანაძე თანამედროვე მსოფლიოს ფიზიკოსთა პირველ
ხუთეულშია, მაგრამ თსუ-ში მისი ადგილი არ აღმოჩნდა და თავისი
ადგილი ამ დამსახურებულმა ადამიანმა ქუჩის საპროტესტო აქციებში
ნახა... აშშ-ს ყველაზე პრესტიჟულ, ურთულეს და გასაიდუმლოებულ
,,ნასას’’ პროგრამაზე სულ 7 სამეცნიერო ბრიგადა მუშაობს და აქედან
5 - ქართველი მეცნიერებით და მათ შორის ბ-ნი თენგიზის მოწაფეებითაა
დაკომპლექტებული...
ხომ არ გეჩვენებათ ყოველივე ამის შემდეგ (და სხვა მრავალი აქ არ მოყვა-
ნილი მაგალითების გათვალისწინებითაც), რომ ლიტერატურასა და ხელოვ-
ნებაშიც, სოფლის მეურნეობაშიც, მეცნიერებასა და ტექნიკაშიც, განათლებაშიც და ა.შ. ვიღაც ძალიან გადამეტებულად ზრუნავს ჩვენზე და ჩვენს მომავალზე?!. თან ინკოგნიტო ქველმოქმედის სტილში... უბრალო
მადლობის გადახდის საშუალებასაც არ გვაძლევს...
8. იმედი ჯახუა ძვირფასო! ნება მომეცით,არ დაგეთანხმოთ ორიგინალის თაობაზე.
ეს თანამედროვე ქართული პოეზიისაგან განსხვავებული ესთეტიკაა,/თუმცა , შორს რომ არ წავიდეთ,მაგალითად, ჩვენი რენუარი ნაყოფიერად მუშაობს ამ მიმართულებით/
ამ ტიპის პოეტურ ტექსტების ტექნიკური ამოცანაა სიტყვათა მინიმალური დანახარჯის ფასად მაქსიმალური გამომსახველობის მიღწევა.
ჭარბსიტყვაობა ჩვენი პოეზიის მთავარი სენია,რომლის დაძლევასაც მხოლოდ საუკეთესო პოეტები ახერხებენ.
აბა თავად სხადეთ ამ ამოცანის დაძლევა.
თარგმანს რაც შეეხება,მე შევეცადე ეს სტილის ლაპიდარულობა გადმომეტანა და არაბესკულობისგან დამეზღვია ტექსტი,ასევე შემენარჩუნებინა რიტმულ-ინტონაციური ხასიათი. ბგერწერულად რ-ასო ბგერის განმეორებანი გამომეყენებინა.
/პრაქტიკოსმა -მთარგმნელებმა იციან,რომ მცირე პოეტური ტექსტი განსაკუთრებით ძნელი დასაძლევია,რადგან მთარგმნელობით თავისუფლებას ვიწრო ჩარჩოებში აქცევს. სელექციის შესაძლებლობა ყველა დონეზე უაღრესად შეზღუდულია/.
ეს ტარგმანი მე ''კლასის საჩვენებლად არ დამიდია,მაგრამ რაკი თქვენ სურვილი გაგიჩნდათ,''რამე სერიოზული დავდო.ხვალ ,დიოტიმას ნიკით გავიმეორებ რაინერ მარია რილკეს ''ჰეტერათა სამაროვნებს''.ისიც ძველი ,მაგრამ გამოქვეყნებული ტარგმანია და სპეციალისტთა მიერ ცუდად არ არის შეფასებული.
იმედი ჯახუა ძვირფასო! ნება მომეცით,არ დაგეთანხმოთ ორიგინალის თაობაზე.
ეს თანამედროვე ქართული პოეზიისაგან განსხვავებული ესთეტიკაა,/თუმცა , შორს რომ არ წავიდეთ,მაგალითად, ჩვენი რენუარი ნაყოფიერად მუშაობს ამ მიმართულებით/
ამ ტიპის პოეტურ ტექსტების ტექნიკური ამოცანაა სიტყვათა მინიმალური დანახარჯის ფასად მაქსიმალური გამომსახველობის მიღწევა.
ჭარბსიტყვაობა ჩვენი პოეზიის მთავარი სენია,რომლის დაძლევასაც მხოლოდ საუკეთესო პოეტები ახერხებენ.
აბა თავად სხადეთ ამ ამოცანის დაძლევა.
თარგმანს რაც შეეხება,მე შევეცადე ეს სტილის ლაპიდარულობა გადმომეტანა და არაბესკულობისგან დამეზღვია ტექსტი,ასევე შემენარჩუნებინა რიტმულ-ინტონაციური ხასიათი. ბგერწერულად რ-ასო ბგერის განმეორებანი გამომეყენებინა.
/პრაქტიკოსმა -მთარგმნელებმა იციან,რომ მცირე პოეტური ტექსტი განსაკუთრებით ძნელი დასაძლევია,რადგან მთარგმნელობით თავისუფლებას ვიწრო ჩარჩოებში აქცევს. სელექციის შესაძლებლობა ყველა დონეზე უაღრესად შეზღუდულია/.
ეს ტარგმანი მე ``კლასის საჩვენებლად არ დამიდია,მაგრამ რაკი თქვენ სურვილი გაგიჩნდათ,``რამე სერიოზული დავდო.ხვალ ,დიოტიმას ნიკით გავიმეორებ რაინერ მარია რილკეს ``ჰეტერათა სამაროვნებს``.ისიც ძველი ,მაგრამ გამოქვეყნებული ტარგმანია და სპეციალისტთა მიერ ცუდად არ არის შეფასებული.
7. ამის დაწერაც იოლია და თარგმნაც მით უფრო... რამე სერიოზული... ამის დაწერაც იოლია და თარგმნაც მით უფრო... რამე სერიოზული...
6. საინტერესოა.... საინტერესოა....
5. რა კარგია...... რა კარგია......
4. რა კარგია...... რა კარგია......
1. ემილი დიკინსონი - მიყვარს ეს პოეტი :-* ემილი დიკინსონი - მიყვარს ეს პოეტი :-*
|
