ჯერომ სელინჯერი
კანჯოში
  გვიანი შემოდგომის ნაშუადღევის ოთხი საათი იდგა, შუადღეს აქეთ მჭიდროდ პირმოკუმულმა სანდრამ, მოსამსახურე ქალმა, უკვე თხუთმეტი-ოცჯერ გამოიარა ტბისკენ გამავალი ფანჯრის წინ, ბოლო გამოსვლისას დაბნეულად გაიხსნა და შეიკრა წინსაფრის თასმები, იმის გათვალისწინებით, რის საშუალებასაც უსაშველოდ განიერი წელი აძლევდა, შემდეგ კი მომინანქრებულ მაგიდას დაუბრუნდა და მისის სნელის მოპირდაპირე მხარეს დაჯდა ახალთახალ უნიფორმაში გამოწყობილი.
  მისის სნელს სახლის დალაგება და თეთრეულის დაუთოება უკვე დაემთავრებინა და, ჩვეულებრივ, ერთ ფინჯან ჩაის მიირთმევდა, სანამ ავტობუსის გაჩერებისკენ ჩაუყვებოდა გზას, ქუდი უკვე დაეხურა, ფეტრის შავი საინტერესო თავსამკაული, რომელსაც მხოლოდ ერთი კი არა, უკვე სამი ზაფხული იყო, რაც ატარებდა, ნებისმიერი ტემპერატურის ან ცხოვრების წესის პირობებში, უამრავ საუთოო დაფასა და დუჟინ მტვერსასრუტს შორის, ქუდს შიგნიდან ისევ ეკრა ,,ჰეთი კარნეგის” გაცვეთილი, მაგრამ (აუცილებლად უნდა აღინიშნოს) დაუკუჭავი იარლიყი.
  - უკვე აღარ მანერვიულებს ეს ამბავი, - განაცხადა სანდრამ, მეხუთედ თუ მეექვსედ, თანაც ისე, რომ თავის თავს უფრო უთხრა, ვიდრე მისის სნელს. - გადავწყვიტე, აღარ ვინერვიულო, რა აზრი აქვს?
  - მართალი ხარ, - უთხრა მისის სნელმა, - აღარც მე ვაპირებ ნერვიულობას, ჩანთა მომაწოდე, გეთაყვა, ძვირფასო.
  ტყავის ძალიან გაცვეთილი, მაგრამ ქუდივით მოდურ ეტიკეტიანი ხელჩანთა ბუფეტზე იდო, სანდრამ შეძლო ფეხზე წამოდგომის გარეშე მისწვდომოდა მას და მაგიდის იქით მდგარ მისის სნელს გადააწოდა, რომელმაც გახსნა და მენთოლიანი სიგარეტი ამოიღო ,,სთორქ ქლაბის” საფირმო ასანთთან ერთად.
  მისის სნელმა სიგარეტს მოუკიდა და ჩაითი სავსე ფინჯანი ტუჩებთან მიიტანა, მაგრამ იმ წუთშივე უკან, ლამბაქზე დადო.
  - ეს ჩაი თუ დროზე არ შეგრილდა, ავტობუსი გამასწრებს, - თქვა და სანდრას გახედა, რომელიც დამთრგუნველი მზერით მიშტერებოდა კედელზე ჩამწკრივებულ სპილენძის ქვაბებს.
  - ნუ ნერვიულობ! - უბრძანა მისის სნელმა, - რა განერვიულებს? ან გეტყვის, ან არა, ესაა და ეს, ნერვიულობას რა აზრი აქვს?
  - სულ არ ვნერვიულობ, - უპასუხა სანდრამ, - ისედაც ბევრი მაქვს საფიქრალი, უბრალოდ, ის მაგიჟებს, ბავშვი რომ დაბანცალებს მთელს სახლში. ხმა ალბათ არ გესმის, არა? ვერც გაიგონებ, ისე უხმაუროდ დაიპარება. ამასწინათ ლობიოს ვარჩევდი ამ მაგიდასთან და კინაღამ ფეხი დავაბიჯე ციცქნა ხელზე, პირდაპირ მაგიდის ქვეშ იჯდა.
  - კარგი, ერთი, ან მაგაზე რა განერვიულებს?
  - რა და არაფერს მოჰკრას ყური ამ ბავშვმა... ყოველი სიტყვის აწონ-დაწონვა მიწევს, აი, რა მანერვიულებს! 
  - კიდევ ვერ ვსვამ ამ ჩაის, - თქვა მისის სნელმა, - ... რა საშინელებაა, ყოველი სიტყვის აწონ-დაწონვა.
  - ჰო, პირდაპირ მაცოფებს ეს ამბავი! სანახევროდ გიჟი ვარ უკვე ამ ბავშვის ხელში, - სანდრამ კალთიდან უხილავი ნამცეცები ჩამოიფერთხა და ჩაიფრუტუნა: - არადა სულ ოთხი წლისაა!
  - ძალიან ლამაზი ბავშვია, - თქვა მისის სნელმა, - რა დიდრონი თაფლისფერი თვალები აქვს!
  სანდრამ ჩაიფრუტუნა, - ცხვირი კი მამამისს მიუგავს, - თამამად მიჰკიდა ხელი თავის ფინჯანს და ჩაი მოსვა. - ნეტავ, ოქტომბრამდე რატომ რჩებიან აქ? - თქვა უკმაყოფილოდ და ფინჯანი დადგა, - არც ერთი წყალს არ ეკარება, არც ქალი, არც ქმარი, არც ბავშვი, ის სულელური ნავიც აღარ გაჰყავთ ხოლმე ტბის სიღრმეში, ვერ გამიგია, რაში ყრიან ამდენ ფულს.
  - ნეტავ, როგორ სვამ მაგ ჩაის, მე ერთი ყლუპიც ვერ მოვსვი ჯერ.
  სანდრამ ღვარძლიანად შეხედა მოპირდაპირე კედელს. - რა სიამოვნებით დავბრუნდებოდი ქალაქში, დამიჯერე, არ ვხუმრობ, მეზიზღება ეს საშინელი ადგილი. - მისის სნელსაც არამეგობრულად შეავლო თვალი. - შენ რა გენაღვლება, მთელი ცხოვრება აქ გაატარე და მშვენივრად მოეწყვე, შენ რა...
  - რომ მომკლას, მაინც უნდა დავლიო, - თქვა მისის სნელმა და ელექტროღუმელის საათს გახედა.
  - ჩემს ადგილას როგორ მოიქცეოდი? - ჰკითხა სანდრამ მოულოდნელად, - რას იზამდი? სიმართლე მითხარი.
  ეს ისეთი კითხვა იყო, რომელიც მისის სნელმა ყარყუმის ქურქივით აიტაცა და კიდევ ერთხელ დადგა ჩაის ფინჯანი. - ჰოოო, პირველ რიგში, - თქვა მან, - არ ვინერვიულებდი, მერე კიდევ სხვაგან მოვძებნიდი...
  - სულაც არ ვნერვიულობ-მეთქი, - შეაწყვეტინა სანდრამ.
  - ჰო, გავიგე, მაგრამ მე...
  სასადილო ოთახის მხრიდან მბრუნავი კარი გაიღო და ბო ბო ტანენბაუმი, ამ სახლის დიასახლისი, სამზარეულოში შემოვიდა. ბო ბო ოცდახუთი წლის დაბალი თეძოჩამოქნილი გოგონა იყო, ფორმადაკარგული მყიფე უფერული თმა საკმაოდ დიდ ყურებს უკან გადაეწია, ეცვა მუხლებამდე ჯინსის შარვალი, ყელიანი პულოვერი, წინდები და ბრტყელძირიანი მოკასინები, სახელის უცნაურობას და ნაკლებმიმზიდველობას რომ თავი დავანებოთ, ბო ბოს ძალიან დასამახსოვრებელი მგრძნობიარე პატარა სახე ჰქონდა,  განსაცვიფრებელი და საინტერესო.
  ახალგაზრდა ქალი პირდაპირ მაცივარს მიუახლოვდა, გამოაღო, ფეხები განზე გადგა, ხელები მუხლებზე დაილაგა და შიგნით შეიჭყიტა, თან მელოდიის გარეშე კბილებსშუა უსტვენდა და შეუჩერებლად აქანავებდა იშვიათ უკანალს. 
  - სანდრა...
  - გისმენთ, ქალბატონო! - გამოსძახა მისის სნელის ქუდს უკან მდგარმა სანდრამ.
  - მწნილი აღარ გვაქვს? მას მინდა გავუტანო.
  - შეჭამა, - უპასუხა სანდრამ - წუხელ შეჭამა სანამ დაწვებოდა, სულ ორი ცალიღა იყო დარჩენილი.
  - კარგი, სადგურზე რომ წავალ, კიდევ წამოვიღებ რამდენიმეს, ვიფიქრე, ნავიდან მწნილით მაინც გამოვიტყუებ-მეთქი. - ბო ბომ მაცივრის კარი დახურა და ტბისკენ გამავალ ფანჯარაში გაიხედა.
  - კიდევ გვინდა რამე? - იკითხა ფანჯარასთან მდგარმა.
  - მხოლოდ პური.
  - შემოსასვლელის მაგიდაზე ქვითარი დაგიტოვეთ, მისის სნელ, გმადლობთ.
  - კარგით, - თქვა მისის სნელმა, - გავიგე, ლაიონელს წასვლა  უნდაო, - ქალმა მოკლედ ჩაიცინა.
  - რა თქმა უნდა, - უპასუხა  ბო ბომ და ხელები გვერდითა ჯიბეებში ჩაიყო.
  - ყოველ შემთქვევაში შორს მაინც ვერ წავა, - თქვა მისის სნელმა და ისევ ჩაიცინა.
  ფანჯარასთან ბო ბომ პოზიცია შეიცვალა და ზურგი შეაქცია მაგიდასთან მსხდომ ქალებს.
  - არა, - თქვა მან და ისევ გადაიწია რამდენიმე კულული ყურს უკან, შემდეგ კი დაამატა, - სულ ასე მიდის და გზას მიიკვლევს მას შემდეგ, რაც ორი წლის შესრულდა, მაგრამ შორს არასოდეს წასულა, მხოლოდ ერთხელ მოახერხა და ქალაქში ჩავიდა, ,,სენთრალ პარკის” სავაჭრო ცენტრამდე ჩააღწია, სახლიდან რამდენიმე კორპუსს იქით... თუ უფრო ახლოს... შენობის წინკარამდე მივიდა იქ გაჩერდა, უცებ მამასთან მოინდომა დამშვიდობება.
  მაგიდასთან მსხდომ ქალებს გაეცინათ.
  - მაგ სავაჭრო ცენტრში საციგურაოდ დადიან ხოლმე ნიუ-იორკში, - გულღიად უთხრა სანდრამ მისის სნელს, - ბავშვებიც და დიდებიც.
  - ოჰ, - თქვა მისის სნელმა.
  - ეს შარშან მოხდა, სამი წლის იყო მაშინ, - თქვა ბო ბომ, ჯინსის გვერდითა ჯიბიდან სიგარეტის კოლოფი ამოაცოცა ასანთთან ერთად და მოუკიდა, ორივე ქალი ამ დროს მას მისჩერებოდა.  - დიდი ამბავი ატყდა, მთელი პოლიცია ფეხზე დავაყენეთ ბავშვის მოსაძებნად.
  - მერე იპოვეს? - იკითხა მისის სნელმა.
  - რა თქმა უნდა, იპოვეს, - ზიზღით წარმოთქვა სანდრამ, - აბა თქვენ რა გეგონათ?
  - ღამით იპოვეს, თორმეტს რომ აკლდა თხუთმეტი წუთი, თებერვალი იდგა... ო, ღმერთო... შუა რიცხვები იქნებოდა, პარკში ბავშვის ნასახიც აღარ იყო, იქაურობა ალბათ მხოლოდ მძარცველებითა და ნაირ-ნაირი მოხეტიალე იდიოტით იყო სავსე, ბავშვი ესტრადაზე იჯდა სანახევროდ გათოშილი, ბზარებს შორის მარმარილოს ბურთულას აგორებდა წინ და უკან...
  - წმინდაო მაკერელ! - თქვა მისის სნელმა, - კი მაგრამ, ეს როგორ დაემართა? რატომ გაიქცა სახლიდან?
  ბო ბომ ერთი ცალი მახინჯი კვამლის რგოლი პირდაპირ ჭიქისკენ გაუშვა, - ვიღაც ბავშვი მისულა მასთან შუადღისას პარკში, ყარხარო, უთქვამს, ალბათ ამიტომ გაიპარა, არც კი ვიცი, მისის სნელ, თავადაც ვერაფერი გამიგია.
  - რამდენი ხანია, რაც ასე იქცევა? - იკითხა მისის სნელმა.
  - ორწლინახევრიდან, - თქვა ბო ბომ, - ერთხელ გადაწყვიტა, სახლის პირსაბანის ნიჟარის ქვემოდან სამრეცხაოში ჩაპარულიყო, ნაომის, მის ახლო მეგობარს, უთქვამს, რომ თერმოსში მატლი ჰყავდა ჩასმული, ყოველ შემთხვევაში ამის მეტი ვერაფერი დავაცდენინეთ მაშინ. - ბო ბომ ამოიოხრა და ფანჯარას მოშორდა, სიგარეტს ფერფლის გრძელი ფენა დასდებოდა, ახალგაზრდა ქალი კარისკენ გაემართა, - ისევ უნდა გავიდე და დავხედო, - დაიბარა, ქალებს დაემშვიდობა და ოთახიდან გავიდა.
  ქალებმა გაიცინეს.
  - მილდრედ, - სიცილით მიმართა სანდრამ მისის სნელს, - თუ დროზე არ ადგები, ავტობუსი ნამდვილად გაგასწრებს.
  ამასობაში ბო ბომ კარი გაიხურა, ზურგი შეაქცია დაბლა ჩამოსულ თვალისმომჭრელ გვიანი შუადღის მზეს და წინა გაზონის გადახუნებულ ზეტ ასოზე დადგა, მისგან ორასი იარდის მოშორებით ლაიონელი ჩამომჯდარიყო მამამისის კანჯოს ძელსკამზე, დაბმული ნავი, აფრებშემოძარცვული, ნავმისაბმელისგან მოშორებით, მარჯვენა მხარეს ტივტივებდა, მისგან ორმოცდაათიოდე ფუტის მოშორებით კი მიტოვებული თუ დაკარგული წყლის ამოყირავებული თხილამური ეგდო, თუმცა ტბაზე ახლომახლო არსად ჩანდა  გასართობი ნავები;  უკანა ხედზე მხოლოდ ლიჩის მხარეს გამავალი ჰორიზონტი მოჩანდა, ბო ბოს უჩვეულოდ გაუჭირდა ლაიონელი მყარად მოექცია თვალის ფოკუსში, არც მაინცდამაინც ცხელი მზე ისე თვალისმომჭრელად ანათებდა, რომ შორეულ სურათს საკმაოდ ამახინჯებდა, ბიჭისა და ნავის გამოსახულება ისევე ირხეოდა და გარდატყდებოდა ტბაზე, როგორც წყალში ჩაგდებული ჯოხი. ორიოდ წუთის შემდეგ ბო ბომ თვალი მოაშორა წინ გადაშლილ სურათს,  ჯარისკაცულად მოისროლა სიგარეტი და ნავმისადგომისკენ გაემართა.
  ოქტომბერი იდგა და ნავმისადგომის მორებიდან არეკლილი გავარვარებული ჰაერი თვალებში აღარ აჭყიტებდა, მიდიოდა და ,,კენტუკელი გოგონას” მელოდიას უსტვენდა გზადაგზა, როცა ნავმისადგომის კიდემდე მივიდა, ჩაცუცქდა და ქვემოდან გახედა ლაიონელს, ბიჭი ნიჩბის გაწვდენაზე იდგა დედისგან და მისკენ არც კი იყურებოდა.
  - ჰეი, - გასძახა ბო ბომ, - მეგობარო, მეკობრევ, ბინძურო ძაღლო, დავბრუნდი!
  ბიჭმა ისევ არ მოიხედა და სანაოსნო ოსტატობის ჩვენებას შეუდგა, გაუბედურებული კლივერი თავისკენ გადაქაჩა, შემდეგ კი ხელი უშვა და ადგილზე დააბრუნა, თვალს ნავის გემბანს არ აშორებდა.
  - მე ვარ, - უთხრა ბო ბომ, - ვიცე ადმირალი ტანენბაუმი, ნი გლასი, მოვედი რომ სტერმაფორები შეგიმოწმო.
  ამჯერად პასუხმა არ დააყოვნა:
  - შენ არა ხარ ადმირალი, ქალი ხარ, - უთხრა ლაიონელმა, წინადადებებში ხშირად აკეთებდა პაუზებს და ამის გამო მის სიტყვებს ჟღერადობა კი არ ემატებოდა, თანდათან აკლდებოდა და ქრებოდა, ბო ბოს კი შვილის სიტყვები არ ესმოდა, მხოლოდ ტუჩების მოძრაობით არჩევდა.
  - ეგ ვიღამ გითხრა? ვინ თქვა, რომ მე ადმირალი არა ვარ?
  ლაიონელმა უპასუხა, მაგრამ გაურკვევლად.
  - ვინ? - იკითხა ისევ ბო ბომ.
  - მამამ.
  ბო ბო ისევ ჩაცუცქული იდგა ნავმისადგომზე, მაგრამ ახლა ხელი დაატანა ფეხებს, იატაკს დაეყრდნო და სცადა, წონასწორობა შეენარჩუნებინა, - მამაშენი კარგი ჭაბუკია, - თქვა, - მაგრამ ალბათ ყველაზე დიდი ხმელეთის მოყვარულია ჩემს ნაცნობებს შორის, პორტში მართლაც რომ ქალი ვარ, ეს მართალია, მაგრამ ჩემი ნამდვილი საქმე ყოველთვის...
  - შენ არა ხარ ადმირალი, - კვლავ გაუმეორა ლაიონელმა.
  - უკაცრავად, რაო, რა თქვი?
  - ადმირალი არ ხარ-მეთქი, უბრალოდ ქალი ხარ, ეგაა და ეგ.
  ტბასთან ხანომოკლე დუმილმა დაისადგურა,  რომელიც ცოტა ხანში ლაიონელმა კურსის შეცვლით დაარღვია და ორივე ხელით ჩააფრინდა კლივერს. ბიჭუნას ხაკისფერი შორტი და თეთრი მოკლემკლავიანი მაისური ეცვა, ძლივსღა აჩნდა მკერდზე სირაქლემა ჯერომის გამოსახულება, რომელიც ვიოლინოს უკრავდა, კარგა გვარიანად გარუჯულიყო, თმა კი ზუსტად ისეთი ფერისა და ხარისხის ჰქონდა, როგორიც დედას და ზედ მზის ციცქნა სხივი დასთამაშებდა.
  - ბევრს ჰგონია, რომ ადმირალი არა ვარ, - წამოიწყო ისევ ბო ბომ, თან ვაჟს უყურებდა, - მხოლოდ იმიტომ, რომ ენა არ მაქვს წაგდებული და ყველას არ ვეუბნები. - ქალი ცდილობდა წონასწორობა არ დაერღვია, ისე ამოეღო სიგარეტი და ასანთი ჯიბიდან. - თითქმის არასოდეს ვაქცევ ხოლმე ჩემს ჩინს ხალხის გასარჩევ საგნად, განსაკუთრებით იმ პატარა ბიჭუნებთან ვიკავებ თავს, რომლებიც საუბრისას თვალებში არ მიყურებენ, ასე რომ არ მოვიქცე, სამსახურიდან გამათავისუფლებენ. - სიგარეტს აღარ მოუკიდა, უეცრად წამოდგა, წელში გასწორდა, მარჯვენა ხელის ცერა და საჩვენებელი თითი მომრგვალებულ პირში ჩაიდო და ისე დასტვინა, ბუკის ხმა გეგონებოდათ. ლაიონელმა დაუყოვნებლივ მოიხედა, როგორც ჩანს, მართლა ბუკის ხმად  ჩათვალა, მაგრამ მერე მიხვდა, რაც მოხდა და პირი დააღო გაოცებულმა. ბო ბომ ისევ დაუსტვინა, ამჯერად ,,მოსმენისა” და ,,წამოდგომის” ბრძანებების მოტივები გააერთიანა და სამჯერ სულმოუთქმელად გააჟღერა, მერე კი ცერემონიულად მიესალმა სანაპირო ზოლს, საბოლოოდ რომ მორჩა ყველაფერს, ჩაიცუცქა გემბანზე, ისეთი გამომეტყველება მიიღო, თითქოს ეს-ესაა შეთანხმება დაარღვია ან ისეთი რამ გააკეთა, რაც არ შეიძლებოდა, დიდი აუდიტორიისა და პატარა ბიჭებისთვის გაემჟღავნებინა და ამას ძალიან ნანობსო, მერე წამიერად თვალი გაუსწორა ტბის მომხიბლავ ჰორიზონტს,  თითქოს მხოლოდ იმ წუთას გაახსენდა, ტბაზე მარტო რომ არ იყო, ჩუმად გახედა ლაიონელს, ბავშვს პირი ისევ ღია ჰქონდა, - ეს ჩვენი საიდუმლო სიგნალი იყო, რომელიც ბუკის ხმას წააგავს და მხოლოდ ადმირალებს აქვთ ნებართვა, ერთმანეთს გააგონონ, - ბო ბომ სიგარეტს მოუკიდა და ასანთს მიაბოლა წვრილი გრძელი კვამლის ნაკადი, -  ერთი ვინმემ გამიგოს, სხვას რომ მოვასმენინე... - თავი გაიქნია დანანებით და კვლავ ჰორიზონტს გაუსწორა თვალი.
  - კიდევ დაუსტვინე.
  - შეუძლებელია.
  - რატომ?
  ბო ბომ მხრები აიჩეჩა, - ძალიან ბევრი დაბალი რანგის ოფიცერია ახლომახლო,- ქალმა პოზიცია შეიცვალა, ახლა ფეხებგადაჯვარედინებული ჩამოჯდა ნავმისაბმელზე ინდიელივით და წინდები ზემოთ აიქაჩა, - გეტყვი, შენთვის რისი გაკეთება შემიძლია, - თქვა  თავდაჯერებული ტონით, - ოღონდ ის მითხარი, რატომ გარბიხარ ხოლმე სახლიდან და ნებისმიერი საიდუმლო ბუკის მოტივს დავუსტვენ, კარგი?
  ლაიონელმა ისევ გემბანს მიაპყრო მზერა, - არა, - თქვა მტკიცედ.
  - რატომ არა?
  - იმიტომ.
  - რატომ იმიტომ?
  - იმიტომ, რომ არ მინდა, - თქვა ლაიონელმა და მკვეთრი მოძრაობით ისევ კლივერს სტაცა ხელი.
  ბო ბომ სახის მარჯვენა მხარე მზისგან მოიჩრდილა, - შენ ხომ მითხარი, აღარ გავიქცევიო, - უთხრა შვილს, - გახსოვს? შენს გაქცევებზე ვსაუბრობდით და შემპირდი, აღარ ვიზამო.
  ლაიონელმა უპასუხა, მაგრამ ხმა არ მივიდა ბო ბომდე.
  - რაო? - გასძახა შვილს.
  - მე არ შეგპირებივარ.
  - არა, შემპირდი, ნამდვილად შემპირდი.
  ლაიონელმა თვალი მოაშორა ნავს, - თუ ადმირალი ხარ, - იკითხა უცებ, - სადაა შენი ფლოტი?
  - ჩემი ფლოტი? რა კარგია რომ მკითხე, - თქვა ბო ბომ და კანჯოში სცადა გადაძრომა.
  - გადადი! - უბრძანა თავდახრილმა ლაიონელმა ოდნავ შერბილებული ტონით. - აქ არავის ვუშვებ.
  - ვის არ უშვებ? - ბო ბოს ფეხი უკვე ნავს ეხებოდა, მაგრამ ჯერ ვერ ბედავდა მასში ჩასვლას, - არავისო რომ ამბობ, ყველას ეხება? - უკან დაიხია და ისევ ინდიელივით ჩაიცუცქა ნავმისადგომზე, - რატომ არ უშვებ?
  ლაიონელმა უპასუხა, მაგრამ საკმაოდ ჩუმად და ბო ბომ ვერ გაიგონა.
  - რაო?
  - არ აქვთ ნავზე ამოსვლის უფლება.
  ბო ბო თვალს არ აშორებდა ბიჭს, მაგრამ ხმას არ იღებდა, ასე იყო რამდენიმე წამი, - ძალიან ვწუხვარ, - თქვა ბოლოს, - არადა ძალიან მინდოდა ნავში ჩაჯდომა, თავს მარტოსულად ვგრძნობ, ძალიან მენატრები, მთელი დღე დავხეტიალებ სახლში და ხმის გამცემი არავინ მყავს.
  ლაიონელი კლივერს აღარ შეხებია, მაგრამ ხელით მოსინჯა ხის ნაჭერი, - შეგიძლია სანდრას ელაპარაკო, - უთხრა დედას.
  - სანდრა დაკავებულია, - თქვა ბო ბომ, - თანაც არ მინდა მასთან ლაპარაკი, მე შენთან საუბარი მსურს, მინდა, რომ ჩამომიშვა შენს ნავში და მანდ ვილაპარაკოთ. 
  - მაგ ადგილიდან მელაპარაკე.
  - რაო?
  - მანდედან მელაპარაკე-მეთქი.
  - არ შემიძლია, აქედან საკმაოდ შორს დგახარ, ახლოს მინდა მოსვლა.
  - აქ ჩამოსვლის ნებას არავის ვაძლევ.
  - რაო?
  - აქ ჩამოსვლის ნებას არავის ვაძლევ-მეთქი.
  - კარგი, კარგი, ის მაინც მითხარი, კიდევ აპირებ სახლიდან გაქცევას? - ჰკითხა ბო ბომ, - ხომ შემპირდი, აღარ გავიქცევიო?
  კანჯოს ფსკერზე წყლის სათვალე ეგდო ძელსკამთან ახლოს, დედის საპასუხოდ ლაიონელმა სათვალის რეზინის სამაგრები მარჯვენა ფეხის თითებში მოიქცია და სხარტი მოძრაობით გემბანიდან გადააგდო, ნივთი უმალ გაუჩინარდა წყალში.
  - შესანიშნავია, დიდებულია! - თქვა ბო ბომ, - ეს სათვალეები ხომ ბიძაშენის, უებისაა, ო, როგორ გაიხარებს. - ქალმა ნაფაზი დაარტყა, - ... ოდესღაც ბიძაშენ სეიმორს ეკუთვნოდა.
  - აი დარდი!
  - ჰო, ვხედავ, რომ არ გადარდებს, - უპასუხა დედამ და სიგარეტი თითებს შორის კუთხეში ისე ცუდად მოიქცია, კინაღამ დაიწვა, სიმხურვალე უცებ    იგრძნო და ახრჩოლებული ღერი პირდაპირ ტბის ზედაპირისკენ მოისროლა, შემდეგ კი გვერდითა ჯიბიდან შეკვრა ამოიღო, რომელიც ზომით ბანქოს კოლოფს ჰგავდა, თეთრ ქაღალდში იყო გახვეული და მწვანე ლენტით შეკრული.
  - ეს გასაღების ძეწკვია, - უთხრა ბიჭუნას და იგრძნო, რომ ბავშვი იმ წუთას მას უცქერდა, - ზუსტად ისეთია, როგორიც მამაშენს აქვს, მაგრამ ამაზე მეტი გასაღები ჰკიდია, დაახლოებით ათი ცალი.
  ლაიონელი წინ გადაიხარა, აფრას თავი დაანება და დედას ხელი გაუწოდა, - გადმომიგდე, რა, გთხოვ!
  - იჯექი, იჯექი, ჩემო მზის სხივო, ცოტა უნდა დავფიქრდე... ეს გასაღების ძეწკვი, მე მგონი, ჯობია ტბაში ჩავაგდო.
  ლაიონელმა პირი დააღო გაოცებისგან და დედას მიაშტერდა, - ეს ხომ ჩემია, - თქვა შეცბუნებულმა.
  - აი დარდი! - ბო ბომ ისევ ჩაიცუცქა და შვილს გახედა.
  ლაიონელი ნელ-ნელა წავიდა თავისი ადგილისაკენ, თან თვალს არ აშორებდა დედას, სანამ კლივერის ქვეშ არ გაძვრა.  მის თვალებში შესაბრალისი მზერა ირეკლებოდა, დედამისმა წინასწარ იცოდა, ასე რომ იქნებოდა.
 
- აჰა, აიღე. - ბო ბომ შეკვრა ესროლა ბიჭს და პირდაპირ კალთაში ჩუგდო.
  ბიჭმა დახედა, გახსნა, ხელში აწონა და წკიპურტის გაკვრით პირდაპირ ტბაში მოისროლა, შემდეგ კი ბო ბოს გახედა, თვალებში ახლა უტიფარი მზერის ნაცვლად ცრემლები ედგა, ორიოდ წამში პირი ჰორიზონტალურად დახატულ რვიანს დაამსგავსა და ღრიალი მორთო.
  ბო ბო ფრთხილად წამოდგა, თითქოს თეატრში ზეზეულად ჩაძინებულ მაყურებელს ჩაუარა გვერდითო და კანჯოში ფრთხილად ჩაძვრა, წამში ჩამოჯდა ძელსკამზე, ნავის პილოტი კალთაში ჩაისვა, დაარწია, ყელში აკოცა და ჩასჩურჩულა, - მეზღვაურები არასოდეს ტირიან, პატარავ... მეზღვაურები იშვიათად ტირიან, მხოლოდ მაშინ, როცა გემი იძირება, ან რიფს ეჯახება, ანდა დასალევი აღარ აქვთ ღია ზღვაში...
  სანდრამ... მისის სმელს უთხრა, რომ მამა დიდი... სულელი... ურიააო.
  ბო ბომ თითქოს კარგად ვერ გაიგონა, ბავშვი კალთიდან ჩამოსვა, წინ დაიყენა, შუბლიდან თმები გადაუწია და ჩაეკითხა, - მართლა ასე თქვა?
  აქვითინებულმა ლაიონელმა თავი დაუქნია და მიუახლოვდა, წინ დაუდგა დედას.
  - კარგი, კარგი, ეგ არაფერი, - უთხრა ბო ბომ და გულში ჩაიკრა შვილი, - ამაზე უარესიც შეიძლებოდა მომხდარიყო, - მერე ნაზად გაჰკრა წკიპურტი ყურის ბიბილოსთან ბიჭს და ჩაეკითხა, - იცი, ურია რას ნიშნავს, პატარავ?
  ლაიონელს არ შეეძლო ან იქნებ არც უნდოდა იმ წუთშივე ეპასუხა, ყოველ შემთხვევაში ჩუმად იყო, სანამ ცრემლები არ შეიშრო და ქვითინისგან ატეხილმა სლოკინმა არ გაუარა, შემდეგ კი ყელთან ახლოს მიუტანა თავი დედას და უთხრა, - ჰო, ვიცი, ეს ის ნივთი არაა, ჰაერში რომ ააფრენენ ხოლმე? გრძელი თოკი აქვთ გამობმული და ხელში უჭირავთ.*
  შვილისთვის უკეთ რომ შეეხედა, ბო ბომ ბიჭი წინ გასწია, შემდეგ ხელი ჩაავლო შარვალში და ამოჩაჩული პერანგი ჩაუტანია, - იცი რა ვქნათ? - უთხრა შვილს, - წავიდეთ ქალაქში, მწნილი და პური ვიყიდოთ,  მანქანაშივე ვჭამოთ, მერე სადგურში წავიდეთ, მამას დავხვდეთ და შინ რომ დავბრუნდებით, კანჯოთი გავისეირნოთ, შენ აფრები გაშალე, კარგი?
  - კარგი, - მიუგო ლაიონელმა.
  დედა-შვილი კი არ წავიდა, გაიქცა სახლისაკენ, ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ სირბილში...  საბოლოოდ ლაიონელმა გაიმარჯვა.
 
  * აქ სიტყვათა თამაშია, ინგლისურ ენაში სიტყვები, ურია (kike) და ფრანი (kite) მხოლოდ ერთი ასოთი განსხვავდება და ოთხი წლის ბავშვმა განსხვავება ვერ შეამჩნია.
ინგლისურიდან თარგმნა ნათია ჩუბინიძემ





Down at the Dinghy

J. D. Salinger


Harpers CXCVIII, April, 1949, pages 87-91


IT was a little after four o'clock on an Indian Summer afternoon. Some fifteen or twenty times since noon, Sandra, the maid, had come away from the lake-front window in the kitchen with her mouth set tight. This time as she came away, she absently untied and re-tied her apron strings, taking up what little slack her enormous waistline allowed. Then she went back to the enamel table and lowered her freshly uniformed body into the seat opposite Mrs. Snell. Mrs. Snell having finished the cleaning and ironing was having her customary cup of tea before walking down the road to the bus stop. Mrs. Snell had her hat on. It was the same interesting, black felt headpiece she had worn, not just all summer, but for the past three summers--through record heat waves, through change of life, over scores of ironing boards, over the helms of dozens of vacuum cleaners. The Hattie Carnegie label was still inside it, faded but (it might be said) unbowed.


"I'm not gonna worry about it," Sandra announced, for the fifth or sixth time, addressing herself as much as Mrs. Snell. "I made up my mind I'm not gonna worry about it. What for?"


"That's right," said Mrs. Snell. "I wouldn't. I really wouldn't. Reach me my bag, dear."


A leather handbag, extremely worn, but with a label inside it as impressive as the one inside Mrs. Snell's hat, lay on the pantry. Sandra was able to reach it without standing up. She handed it across the table to Mrs. Snell, who opened it and took out a pack of mentholated cigarettes and a folder of Stork Club matches.


Mrs. Snell lit a cigarette, then brought her teacup to her lips, but immediately set it down in its saucer. "If this don't hurry up and cool off, I'm gonna miss my bus." She looked over at Sandra, who was staring, oppressedly, in the general direction of the copper sauce-pans lined against the wall. "Stop worryin' about it," Mrs. Snell ordered. "What good's it gonna do to worry about it? Either he tells her or he don't. That's all. What good's worryin' gonna do?"


"I'm not worryin' about it," Sandra responded. "The last thing I'm gonna do is worry about it. Only, it drives ya loony, the way that kid goes pussyfootin' all around the house. Ya can't hear him, ya know. I mean nobody can hear him, ya know. Just the other day I was shellin' beans--right at this here table--and I almost stepped on his hand. He was sittin' right under the table."


"Well. I wouldn't worry about it."


"I mean ya gotta weigh every word ya say around him," Sandra said. "It drives ya loony."


"I still can't drink this," Mrs. Snell said. ". . . That's terrible. When ya gotta weigh every word ya say and all."


"It drives ya loony! I mean it. Half the time I'm half loony." Sandra brushed some imaginary crumbs off her lap, and snorted. "A four-year-old kid!"


"He's kind of a good-lookin' kid," said Mrs. Snell. "Them big brown eyes and all."


Sandra snorted again. "He's gonna have a nose just like the father." She raised her cup and drank from it without any difficulty. "I don't know what they wanna stay up here all October for," she said malcontentedly, lowering her cup. "I mean none of 'em even go anywheres near the water now. She don't go in, he don't go in, the kid don't go in. Nobody goes in now. They don't even take that crazy boat out no more. I don't know what they threw good money away on it for."


"I don't know how you can drink yours. I can't even drink mine."


Sandra stared rancorously at the opposite wall. "I'll be so gladda get backa the city. I'm not foolin'. I hate this crazy place." She gave Mrs. Snell a hostile glance. "It's all right for you, you live here all year round. You got your social life here and all. You don't care."


"I'm gonna drink this if it kills me," Mrs. Snell said, looking at the clock over the electric stove.


"What would you do if you were in my shoes?" Sandra asked abruptly. "I mean what would you do? Tella truth."


This was the sort of question Mrs. Snell slipped into as if it were an ermine coat. She at once let go her teacup. "Well, in the first place," she said, "I wouldn't worry about it. What I'd do, I'd look around for another--"


"I'm not worried about it," Sandra interrupted.


"I know that, but what I'd do, I'd just get me--"


The swinging door opened from the dining room and Boo Boo Tannenbaum, the lady of the house, came into the kitchen. She was a small, almost hipless girl of twenty-five, with styleless, colorless, brittle hair pushed back behind her ears, which were very large. She was dressed in knee-length jeans, a black turtleneck pullover, and socks and loafers. Her joke of a name aside, her general unprettiness aside, she was-in terms of permanently memorable, immoderately perceptive, small-area faces-a stunning and final girl. She went directly to the refrigerator and opened it. As she peered inside, with her legs apart and her hands on her knees, she whistled, unmelodically, through her teeth, keeping time with a little uninhibited, pendulum action of her rear end. Sandra and Mrs. Snell were silent. Mrs. Snell put out her cigarette, unhurriedly.


"Sandra . . ."


"Yes, ma'am?" Sandra looked alertly past Mrs. Snell's hat.


"Aren't there any more pickles? I want to bring him a pickle."


"He et 'em," Sandra reported intelligently. "He et 'em before he went to bed last night. There was only two left."


"Oh. Well, I'll get some when I go to the station. I thought maybe I could lure him out of that boat." Boo Boo shut the refrigerator door and walked over to look out of the lake-front window. "Do we need anything else?" she asked, from the window.


"Just bread."


"I left your check on the hall table, Mrs. Snell. Thank you."


"O.K.," said Mrs. Snell. "I hear Lionel's supposeta be runnin' away." She gave a short laugh.


"Certainly looks that way," Boo Boo said, and slid her hands into her hip pockets.


"At least he don't run very far away," Mrs. Snell said, giving another short laugh.


At the window, Boo Boo changed her position slightly, so that her back wasn't directly to the two women at the table. "No," she said, and pushed back some hair behind her ear. She added, purely informatively: "He's been hitting the road regularly since he was two. But never very hard. I think the farthest he ever got--in the city, at least--was to the Mall in Central Park. Just a couple of blocks from home. The least far--or nearest--he ever got was to the front door of our building. He stuck around to say goodbye to his father."


Both women at the table laughed.


"The Mall's where they all go skatin' in New York," Sandra said very sociably to Mrs. Snell. "The kids and all."


"Oh!" said Mrs. Snell.


"He was only three. It was just last year," Boo Boo said, taking out a pack of cigarettes and a folder of matches from a side pocket in her jeans. She lit a cigarette, while the two women spiritedly watched her. "Big excitement. We had the whole police force out looking for him."


"They find him?" said Mrs. Snell.


"Sure they found him!" said Sandra with contempt. "Wuddaya think?"


"They found him at a quarter past eleven of night, in the middle of--my God, February, I think. Not a child in the park. Just muggers, I guess, and an assortment of roaming degenerates. He was sitting on the floor of the bandstand, rolling a marble back and forth along a crack. Half-frozen to death and looking--"


"Holy Mackerel!" said Mrs. Snell. "How come he did it? I mean what was he runnin' away about?"


Boo Boo blew a single, faulty smoke-ring at a pane of glass. "Some child in the park that afternoon had come up to him with the dreamy misinformation, `You stink, kid.' At least, that's why we think he did it. I don't know, Mrs. Snell. It's all slightly over my head."


"How long's he been doin' it?" asked Mrs. Snell. "I mean how long's he been doin' it?"


"Well, at the age of two-and-a-half," Boo Boo said biographically, "he sought refuge under a sink in the basement of our apartment house. Down in the laundry. Naomi somebody--a close friend of his--told him she had a worm in her thermos bottle. At least, that's all we could get out of him." Boo Boo sighed, and came away from the window with a long ash on her cigarette. She started for the screen door. "I'll have another go at it," she said, by way of goodby to both women.


They laughed.


"Mildred," Sandra, still laughing, addressed Mrs. Snell, "you're gonna miss your bus if ya don't get a move on."


Boo Boo closed the screen door behind her.


She stood on the slight downgrade of her front lawn, with the low, glaring, late afternoon sun at her back. About two hundred yards ahead of her, her son Lionel was sitting in the stem seat of his father's dinghy. Tied, and stripped of its main and jib sails, the dinghy floated at a perfect right angle away from the far end of the pier. Fifty feet or so beyond it, a lost or abandoned water ski floated bottom up, but there were no pleasure boats to be seen on the lake; just a stern-end view of the county launch on its way over to Leech's Landing. Boo Boo found it queerly difficult to keep Lionel in steady focus. The sun, though not especially hot, was nonetheless so brilliant that it made any fairly distant image--a boy, a boat--seem almost as wavering and refractional as a stick in water. After a couple of minutes, Boo Boo let the image go. She peeled down her cigarette Army style, and then started toward the pier.


It was October, and the pier boards no longer could hit her in the face with reflected heat. She walked along whistling "Kentucky Babe" through her teeth. When she reached the end of the pier, she squatted, her knees audible, at the right edge, and looked down at Lionel. He was less than an oar's length away from her. He didn't look up.


"Ahoy," Boo Boo said. "Friend. Pirate. Dirty dog. I'm back."


Still not looking up, Lionel abruptly seemed called upon to demonstrate his sailing ability. He swung the dead tiller all the way to the right, then immediately yanked it back in to his side. He kept his eyes exclusively on the deck of the boat.


"It is I," Boo Boo said. "Vice-Admiral Tannenbaum. Nee Glass. Come to inspect the stermaphors."


There was a response.


"You aren't an admiral. You're a lady," Lionel said. His sentences usually had at least one break of faulty breath control, so that, often, his emphasized words, instead of rising, sank. Boo Boo not only listened to his voice, she seemed to watch it.


"Who told you that? Who told you I wasn't an admiral?"


Lionel answered, but inaudibly.


"Who?" said Boo Boo.


"Daddy."


Still in a squatting position, Boo Boo put her left hand through the V of her legs, touching the pier boards in order to keep her balance. "Your daddy's a nice fella," she said, "but he's probably the biggest landlubber I know. It's perfectly true that when I'm in port I'm a lady--that's true. But my true calling is first, last, and always the bounding--"


"You aren't an admiral," Lionel said.


"I beg your pardon?"


"You aren't an admiral. You're a lady all the time."


There was a short silence. Lionel filled it by changing the course of his craft again--his hold on the tiller was a two-armed one. He was wearing khaki-colored shorts and a clean, white T-shirt with a dye picture, across the chest, of Jerome the Ostrich playing the violin. He was quite tanned, and his hair, which was almost exactly like his mother's in color and quality, was a little sun-bleached on top.


"Many people think I'm not an admiral," Boo Boo said, watching him. "Just because I don't shoot my mouth off about it." Keeping her balance, she took a cigarette and matches out of the side pocket of her jeans. "I'm almost never tempted to discuss my rank with people. Especially with little boys who don't even look at me when I talk to them. I'd be drummed out of the bloomin' service." Without lighting her cigarette, she suddenly got to her feet, stood unreasonably erect, made an oval out of the thumb and index finger of her right hand, drew the oval to her mouth, and--kazoo style--sounded something like a bugle call. Lionel instantly looked up. In all probability, he was aware that the call was bogus, but nonetheless he seemed deeply aroused; his mouth fell open. Boo Boo sounded the call--a peculiar amalgamation of "Taps" and "Reveille"--three times, without any pauses. Then, ceremoniously, she saluted the opposite shoreline. When she finally reassumed her squat on the pier edge, she seemed to do so with maximum regret, as if she had just been profoundly moved by one of the virtues of naval tradition closed to the public and small boys. She gazed out at the petty horizon of the lake for a moment, then seemed to remember that she was not absolutely alone. She glanced-venerably--down at Lionel, whose mouth was still open. "That was a secret bugle call that only admirals are allowed to hear." She lit her cigarette, and blew out the match with a theatrically thin, long stream of smoke. "If anybody knew I let you hear that call--" She shook her head. She again fixed the sextant of her eye on the horizon.


"Do it again."


"Impossible."


"Why?"


Boo Boo shrugged. "Too many low-grade officers around, for one thing." She changed her position, taking up a cross-legged, Indian squat. She pulled up her socks. "I'll tell you what I'll do, though," she said, matter-of-factly. "If you'll tell me why you're running away, I'll blow every secret bugle call for you I know. All right?"


Lionel immediately looked down at the deck again. "No," he said.


"Why not?"


"Because."


"Because why?"


"Because I don't want to," said Lionel, and jerked the tiller for emphasis.


Boo Boo shielded the right side of her face from the glare of the sun. "You told me you were all through running away," she said. "We talked about it, and you told me you were all through. You promised me."


Lionel gave a reply, but it didn't carry. "What?" said Boo Boo.


"I didn't promise."


"Ah, yes, you did. You most certainly did."


Lionel resumed steering his boat. "If you're an admiral," he said, "where's your fleet?"


"My fleet. I'm glad you asked me that," Boo Boo said, and started to lower herself into the dinghy.


"Get off!" Lionel ordered, but without giving over to shrillness, and keeping his eyes down. "Nobody can come in."


"They can't?" Boo Boo's foot was already touching the bow of the boat. She obediently drew it back up to pier level. "Nobody at all?" She got back into her Indian squat. "Why not?"


Lionel's answer was complete, but, again, not loud enough.


"What?" said Boo Boo.


"Because they're not allowed."


Boo Boo, keeping her eyes steadily on the boy, said nothing for a full minute.


"I'm sorry to hear it," she said, finally. "I'd just love to come down in your boat. I'm so lonesome for you. I miss you so much. I've been all alone in the house all day without anybody to talk to."


Lionel didn't swing the tiller. He examined the grain of wood in its handle. "You can talk to Sandra," he said.


"Sandra's busy," Boo Boo said. "Anyway, I don't want to talk to Sandra, I want to talk to you. I wanna come down in your boat and talk to you."


"You can talk from there."


"What?"


"You can talk from there."


"No, I can't. It's too big a distance. I have to get up close."


Lionel swung the tiller. "Nobody can come in," he said.


"What?"


"Nobody can come in."


"Well, will you tell me from there why you're running away?" Boo Boo asked. "After you promised me you were all through?"


A pair of underwater goggles lay on the deck of the dinghy, near the stem seat. For answer, Lionel secured the headstrap of the goggles between the big and second toes of his right foot, and, with a deft, brief, leg action, flipped the goggles overboard. They sank at once.


"That's nice. That's constructive," said Boo Boo. "Those belong to your Uncle Webb. Oh, he'll be so delighted." She dragged on her cigarette. "They once belonged to your Uncle Seymour."


"I don't care."


"I see that. I see you don't," Boo Boo said. Her cigarette was angled peculiarly between her fingers; it burned dangerously close to one of her knuckle grooves. Suddenly feeling the heat, she let the cigarette drop to the surface of the lake. Then she took out something from one of her side pockets. It was a package, about the size of a deck of cards, wrapped in white paper and tied with green ribbon. "This is a key chain," she said, feeling the boy's eyes look up at her. "Just like Daddy's. But with a lot more keys on it than Daddy's has. This one has ten keys."


Lionel leaned forward in his seat, letting go the tiller. He held out his hands in catching position. "Throw it?" he said. "Please?"


"Let's keep our seats a minute, Sunshine. I have a little thinking to do. I should throw this key chain in the lake."


Lionel stared up at her with his mouth open. He closed his mouth. "It's mine," he said on a diminishing note of justice.


Boo Boo, looking down at him, shrugged. "I don't care."


Lionel slowly sat back in his seat, watching his mother, and reached behind him for the tiller. His eyes reflected pure perception, as his mother had known they would.


"Here." Boo Boo tossed the package down to him. It landed squarely on his lap.


He looked at it in his lap, picked it off, looked at it in his hand, and flicked it--sidearm--into the lake. He then immediately looked up at Boo Boo, his eyes filled not with defiance but tears. In another instant, his mouth was distorted into a horizontal figure-8, and he was crying mightily.


Boo Boo got to her feet, gingerly, like someone whose foot has gone to sleep in theatre, and lowered herself into the dinghy. In a moment, she was in the stern seat, with the pilot on her lap, and she was rocking him and kissing the back of his neck and giving out certain information: "Sailors don't cry, baby. Sailors never cry. Only when their ships go down. Or when they're shipwrecked, on rafts and all, with nothing to drink except--"


"Sandra--told Mrs. Smell--that Daddy's a big--sloppy--kike."


Just perceptibly, Boo Boo flinched, but she lifted the boy off her lap and stood him in front of her and pushed back his hair from his forehead. "She did, huh?" she said.


Lionel worked his head up and down, emphatically. He came in closer, still crying, to stand between his mother's legs.


"Well, that isn't too terrible," Boo Boo said, holding him between the two vises of her arms and legs. "That isn't the worst that could happen." She gently bit the rim of the boy's ear. "Do you know what a kike is, baby?"


Lionel was either unwilling or unable to speak up at once. At any rate, he waited till the hiccupping aftermath of his tears had subsided a little. Then his answer was delivered, muffled but intelligible, into the warmth of Boo Boo's neck. "It's one of those things that go up in the air," he said. "With string you hold."


The better to look at him, Boo Boo pushed her son slightly away from her. Then she put a wild hand inside the seat of his trousers, startling the boy considerably, but almost immediately withdrew it and decorously tucked in his shirt for him. "Tell you what we'll do," she said. "We'll drive to town and get some pickles, and some bread, and we'll eat the pickles in the car, and then we'll go to the station and get Daddy, and then we'll bring Daddy home and make him take us for a ride in the boat. You'll have to help him carry the sails down. O.K.?"


"O.K.," said Lionel.


They didn't walk back to the house; they raced. Lionel won.