 | ავტორი: დებორა ჟანრი: პოეზია 22 მარტი, 2026 |
#ლექსები
ნინო დარბაისელი
ვიხილე რა ქართველნი სამების ტაძართან
მამულო, ერთო ციდაო, ცხოვრებამ თუ გადროვა, გჩვევია ერთად ლხენაც და ერთადვე იცი გლოვა! ისევ მატირებ სამშობლოვ, შენ, “საომარო ველო”, სისხლით და ოფლით მორწყულო, ცრემლით ნიადაგ სველო.
ქუდზე-კაცი ხარ, შვილებით - დღე და ღამ გარეთ დგახარ, ახლა მოვიდეს, გიხილოს, გაიგოს მტერმა, რა ხარ!
შენი სახელით, უტიფრად ზოგს ლაპარაკი გასდის, იჩემებს, რაც შენ გეკუთვნის, შვილებს - შენსავე დაზრდილს.
ზოგს - ერთგულება ჰგონია, როცა გღალატობს მტერთან, ასეთი? ბევრჯერ გინახავს, მცოდნევ ფერფლთა და მტვერთა.
სიდინჯისაკენ გიხმობენ შენ - წინაპართა ძვლები მრავლის ამტანო, ადვილად არასდროს დაიძვრები.
ათასწლეულთა სიღრმიდან სასწაული გდევს მხსნელი - გონებით გაუგებარი, სიტყვებით - აუხსნელი.
არც არასოდეს ივიწყებ - არასდროს დასავიწყებს, აღმართი არის დაღმართი, სვლას ვინც მწვერვალით იწყებს.
თუ ჩარხი ბრუნავს უკუღმა, მტერი ყოველმხრით მოდის, გრძნობ, როდის გაერთიანდე, გამრავალთავდე როდის.
თუკი ხიფათი კარზეა, მარადის შენი მდევი. იშლები, ხდები პატარა ცხრათავიანი დევი.
ხანდახან, ვითომ მოდუნდი, მტრის ფანტაზიებს კვებავ, რა - ხალხო! - ადამიანთა მუშტად შეკრულო კრებავ.
მკვდარი - ნურავის ჰგონიხარ, დგახარ და ეურჩები! შებლს გაზის უფლის ნიშანი, მჯერა, რომ გადარჩები!
| კომენტარები |
ილუსტრაციები |
რეცენზიები |
|
5. ვანანო საყვარელო, ნება მომეცით, არ დაგეთანხმოთ! ერთიანობის მაგალითი საქართველოს ხანგრძლივი ისტორიიდან - სულ რამდენიმე, თითზე ჩამოსათვლელი, ვიცით, ჩვენ კი - სულ გადასარჩენები ვიყავით, ათასწლეულთა მანძილზე. აშკარად წინააღმდეგობრივია ჩვენი დღემდე არსებობის ამბავი. არანაირ ლოგიკას არ ექვემდებარება. ამ სასწაულს ახსნა სჭირდება. ეს ჩემი აზრი არა. მრავალჯერ უთქვამთ სხვებსა და სხვებს. მაშ რა გვშველოდა?… აქედან იწყება ჩემი ,, ჩართვა” - არა ინტეგრაციის, ანუ გაერთიანების, არამედ დისინტეგრაციის თეორია- რომელსაც სამხედრო საქმე კარგად იცნობს. მე პოეტურად “სტაროფომის თეორია” შევარქვი. მართლა “წილხვედრობას” - გვიან საუკუნეებში შექმნილ ქრისტიანულ მითს ხომ არ დავჯერდებით! ამ ფენომენზე ფიქრისას - მე - ასეთ დასკვნამდე მივედი. სხვა - ალბათ სხვას დაასკვნის. ამას გარდა, ამ ლექსში არის კიდევ ერთი საყურადღებო მომენტი, რომელიც, პრინციპში, არა იმდენად - მე, არამედ ნინოლო მაკიაველს ეკუთვნის, ასე ვთქვათ, ჩემს “ალტერ ეგოს”: “ძნელია წარმოიდგინო ქვეყნის მოღალატე, თავს მოღალატედ რომ მიიჩნევდეს და დარწმუნებული არ იყოს, რომ მისი ქცევა სწორედ საპირისპიროთი - ქვეყნისადმი უკიდეგანო ერთგულებითაა განპირობებული”. ამისი მაგალითების მეტი რა გვაქვს და რა გვქონია! ჩემი წინააღმდეგობრივი თეორიის პირობებში ეს ასე იხსნება: ადამიანს ჰგონია, ერთგულობს ქვეყანას და ღალატობს. სწორედ ეს ღალატი გამოდის საბოლოოდ, ქვეყნის გადარჩენის კიდევ ერთი საყრდენი. ეს მიმაჩნია მე ჩვენს პარადოქსად. მოკლედ, ერთი და იგივე საქციელი შეიძლება შეფასდეს ღალატადაც და ქვეყნის ერთგულებადაც, და სულ საკამათო იქნება. მაგალითები ბევრია. გიორგი სააკაძე გავიხსენოთ. გმირი იყო იგი თუ მოღალატე, რომელიც სპარსელთა ჯარით საქართველოს მოადგა? განა ცოტაა ამის თაობაზე დღემდე ნაკამათევი? ვანანო საყვარელო, ნება მომეცით, არ დაგეთანხმოთ! ერთიანობის მაგალითი საქართველოს ხანგრძლივი ისტორიიდან - სულ რამდენიმე, თითზე ჩამოსათვლელი, ვიცით, ჩვენ კი - სულ გადასარჩენები ვიყავით, ათასწლეულთა მანძილზე. აშკარად წინააღმდეგობრივია ჩვენი დღემდე არსებობის ამბავი. არანაირ ლოგიკას არ ექვემდებარება. ამ სასწაულს ახსნა სჭირდება. ეს ჩემი აზრი არა. მრავალჯერ უთქვამთ სხვებსა და სხვებს. მაშ რა გვშველოდა?… აქედან იწყება ჩემი ,, ჩართვა” - არა ინტეგრაციის, ანუ გაერთიანების, არამედ დისინტეგრაციის თეორია- რომელსაც სამხედრო საქმე კარგად იცნობს. მე პოეტურად “სტაროფომის თეორია” შევარქვი. მართლა “წილხვედრობას” - გვიან საუკუნეებში შექმნილ ქრისტიანულ მითს ხომ არ დავჯერდებით! ამ ფენომენზე ფიქრისას - მე - ასეთ დასკვნამდე მივედი. სხვა - ალბათ სხვას დაასკვნის. ამას გარდა, ამ ლექსში არის კიდევ ერთი საყურადღებო მომენტი, რომელიც, პრინციპში, არა იმდენად - მე, არამედ ნინოლო მაკიაველს ეკუთვნის, ასე ვთქვათ, ჩემს “ალტერ ეგოს”: “ძნელია წარმოიდგინო ქვეყნის მოღალატე, თავს მოღალატედ რომ მიიჩნევდეს და დარწმუნებული არ იყოს, რომ მისი ქცევა სწორედ საპირისპიროთი - ქვეყნისადმი უკიდეგანო ერთგულებითაა განპირობებული”. ამისი მაგალითების მეტი რა გვაქვს და რა გვქონია! ჩემი წინააღმდეგობრივი თეორიის პირობებში ეს ასე იხსნება: ადამიანს ჰგონია, ერთგულობს ქვეყანას და ღალატობს. სწორედ ეს ღალატი გამოდის საბოლოოდ, ქვეყნის გადარჩენის კიდევ ერთი საყრდენი. ეს მიმაჩნია მე ჩვენს პარადოქსად. მოკლედ, ერთი და იგივე საქციელი შეიძლება შეფასდეს ღალატადაც და ქვეყნის ერთგულებადაც, და სულ საკამათო იქნება. მაგალითები ბევრია. გიორგი სააკაძე გავიხსენოთ. გმირი იყო იგი თუ მოღალატე, რომელიც სპარსელთა ჯარით საქართველოს მოადგა? განა ცოტაა ამის თაობაზე დღემდე ნაკამათევი?
4. ხიფათის დროს ერთიანობამ გადაგვარჩინა, საბოლოო სურათი, გლობალური, მაინც ასეთია. თითქოს მოდუნდიო და ხალხი კი არა, მუშტად შეკრული კრებააო, ეს ვერ გავიგე- თვალის მოსაჩვენებელი ფანდი ხომ გამარჯვებით უნდა დასრულდეს? მოკლედ არის წინააღმდეგობები ამ ლექსში. ამიტომაც ბოლო ნაწილი ჩიხშია. მე მოვხსნიდი. ნება თქვენია. ხიფათის დროს ერთიანობამ გადაგვარჩინა, საბოლოო სურათი, გლობალური, მაინც ასეთია. თითქოს მოდუნდიო და ხალხი კი არა, მუშტად შეკრული კრებააო, ეს ვერ გავიგე- თვალის მოსაჩვენებელი ფანდი ხომ გამარჯვებით უნდა დასრულდეს? მოკლედ არის წინააღმდეგობები ამ ლექსში. ამიტომაც ბოლო ნაწილი ჩიხშია. მე მოვხსნიდი. ნება თქვენია.
3. აი, ესაა! როგორც ჩანს, აქ დადება დამვიწყებია და ფეისზე ვიპოვე
ნინო დარბაისელი
დიდი ჯოხი
“ისაუბრე მშვიდად, მაგრამ ხელში დიდი ჯოხი გეჭიროს. ასე ბევრს მიაღწევ “- ეს არის თ. რუზველტის საგარეო პოლიტიკის დევიზი.
საერთაშორისო პოლიტიკის ლექსიკონში ამას ეწოდება “დიდი ჯოხის იდეოლოგია” და ზოგიერთი მკვლევარი ნეომაკიაველიზმადაც მიიჩნევს. “დიდი ჯოხის იდეოლოგია ანუ პოლიტიკა” ხუთ ძირითად პუნქტს მოიცავს. ამაზე პოლიტოლოგები ბევრს წერენ, მე - მოკლედ და მარტივად ჩამოვთვლი:
1. შექმენი შენი სამხედრო ძალის საჩვენებლად ისეთი შთამბეჭდავი რამ, რომ პოტენციური მოწინააღმდეგე კარგად დაუფიქრდეს, ვიდრე დაგიპირისპირდებოდეს. 2. სამართლიანად მოეპყარი სხვა ნაციონალობებს/ქვეყნებს. 3. არასოდეს მოიტყუო. 4. ჩაები ბრძოლაში მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა საამისოდ ძალიან კარგად ხარ მომზადებული. 5. მუდამ ეცადე, წაგებულ მოწინააღმდეგეს შეუნარჩუნო სახე.
ასეთ რამეს რომ წავიკითხავ ხოლმე, იმწუთას სურვილი მიჩნდება, საქართველო ჩავსვა კონტექსტში. მეტყვით, სად ამერიკა და სად საქართველოო და მართალიც იქნებით. ამ ხუთი პუნქტიდან ვერცერთს ოდნავაც ვერ ვქაჩავთ ვერც უწინ, ვერც ახლა . თუმცა ალბათ ადრეულ საუკუნეებს ეს არ ეხება (მაგ., დავით-თამარის ეპოქას)… და იცით, რა მიკვირს? ამ საერთაშორისო პოლიტიკის სარბიელზე მაინც რომ რაღაც ადგილი გვაქვს. თუმცა სადაც ვინმეა, ყველას თავისი ,,დიდი ჯოხი” ჩვენკენ აქვს მოშვერილი. აი, ასე უჯოხოდ ვჯახირობთ, ხელში წკეპლაც ვერ დაგვიჭერია, ჩვენს თავზე კი სულ დიდი ჯოხების ჯახაჯუხია. გამოსავალი?! იგივე, რამაც დღემდე მოგვიყვანა! რამ მოგვიყვანა?! უცნაურობას ვიტყვი და არ დამძრახოთ, ჩვენი ერის სიყვარული მაფიქრებს და მალაპარაკებს. რამ და გაფანტვამ ორიენტაციებად, უხსოვარი დროიდან, აიეტისა და ფარტაზის კვალად. ისეთ პატარა ერს, როგორიც ჩვენ ვართ და თან ჩვენისთანა მდებარეობა აქვს, სხვა გზა მგონი არ გააჩნია.
ეს აზრი უფრო იმიტომ მომიმწიფდა გონებაში, რომ სტაროფომი რომ არის, აი, ტელევიზორების და ეგეთი რაღაცეების შესაფუთი, იმას რომ მრგვალი პატარა ბურთულები სცვივა, ჯოხით ხომ ვერა და ვერც მტვერსასრუტით, ვერც ცოცხითა და აქანდაზით ვერაფერს გახდები, სულ სათითაოდ უნდა სდიო. მერე ერზე გადავედი: ანუ რა გამოდის?! წონიანი, კონცენტრირებული, ერთ აქანდაზზე დადებული - უფრო მოსახელთებელი ხარ მტრისათვის. ფაქტია, რომ ანტიკური ერი ვართ, ფაქტია, რომ აღმოსავლურ-დასავლურ სამყაროთა გზაჯვარედინზე გვერგო სამშობლო, ისიც ფაქტია, რომ მცირე რიცხოვანი ვართ, ხომ ფაქტზე ფაქტია, რომ საუკუნეთა მანძილზე სულ ერთიანობას მივტირით და დაქსაქსულები ვართ… არადა, თუ დავუფიქრდებით, ძნელბედობები სწორედ ამ დაქსაქსულობამ და ძალთა დაბალმა სიმკვრივემ გადაგვატანინა და კი მოვედით, აგერ, ოცდამეერთე საუკუნემდე! მერე სპეციალურ ლიტერატურაში ვქექე და აღმოვაჩინე, რომ ეს - ტაქტიკის სახეობა ყოფილა და ჰქვია ,, დისინტეგრაციის ტაქტიკა”. ოღონდ ნამეტანსაც ნუ იზამთ!
https://www.facebook.com/share/p/1D4Fd5AHWX/?mibextid=wwXIfr აი, ესაა! როგორც ჩანს, აქ დადება დამვიწყებია და ფეისზე ვიპოვე
ნინო დარბაისელი
დიდი ჯოხი
“ისაუბრე მშვიდად, მაგრამ ხელში დიდი ჯოხი გეჭიროს. ასე ბევრს მიაღწევ “- ეს არის თ. რუზველტის საგარეო პოლიტიკის დევიზი.
საერთაშორისო პოლიტიკის ლექსიკონში ამას ეწოდება “დიდი ჯოხის იდეოლოგია” და ზოგიერთი მკვლევარი ნეომაკიაველიზმადაც მიიჩნევს. “დიდი ჯოხის იდეოლოგია ანუ პოლიტიკა” ხუთ ძირითად პუნქტს მოიცავს. ამაზე პოლიტოლოგები ბევრს წერენ, მე - მოკლედ და მარტივად ჩამოვთვლი:
1. შექმენი შენი სამხედრო ძალის საჩვენებლად ისეთი შთამბეჭდავი რამ, რომ პოტენციური მოწინააღმდეგე კარგად დაუფიქრდეს, ვიდრე დაგიპირისპირდებოდეს. 2. სამართლიანად მოეპყარი სხვა ნაციონალობებს/ქვეყნებს. 3. არასოდეს მოიტყუო. 4. ჩაები ბრძოლაში მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა საამისოდ ძალიან კარგად ხარ მომზადებული. 5. მუდამ ეცადე, წაგებულ მოწინააღმდეგეს შეუნარჩუნო სახე.
ასეთ რამეს რომ წავიკითხავ ხოლმე, იმწუთას სურვილი მიჩნდება, საქართველო ჩავსვა კონტექსტში. მეტყვით, სად ამერიკა და სად საქართველოო და მართალიც იქნებით. ამ ხუთი პუნქტიდან ვერცერთს ოდნავაც ვერ ვქაჩავთ ვერც უწინ, ვერც ახლა . თუმცა ალბათ ადრეულ საუკუნეებს ეს არ ეხება (მაგ., დავით-თამარის ეპოქას)… და იცით, რა მიკვირს? ამ საერთაშორისო პოლიტიკის სარბიელზე მაინც რომ რაღაც ადგილი გვაქვს. თუმცა სადაც ვინმეა, ყველას თავისი ,,დიდი ჯოხი” ჩვენკენ აქვს მოშვერილი. აი, ასე უჯოხოდ ვჯახირობთ, ხელში წკეპლაც ვერ დაგვიჭერია, ჩვენს თავზე კი სულ დიდი ჯოხების ჯახაჯუხია. გამოსავალი?! იგივე, რამაც დღემდე მოგვიყვანა! რამ მოგვიყვანა?! უცნაურობას ვიტყვი და არ დამძრახოთ, ჩვენი ერის სიყვარული მაფიქრებს და მალაპარაკებს. რამ და გაფანტვამ ორიენტაციებად, უხსოვარი დროიდან, აიეტისა და ფარტაზის კვალად. ისეთ პატარა ერს, როგორიც ჩვენ ვართ და თან ჩვენისთანა მდებარეობა აქვს, სხვა გზა მგონი არ გააჩნია.
ეს აზრი უფრო იმიტომ მომიმწიფდა გონებაში, რომ სტაროფომი რომ არის, აი, ტელევიზორების და ეგეთი რაღაცეების შესაფუთი, იმას რომ მრგვალი პატარა ბურთულები სცვივა, ჯოხით ხომ ვერა და ვერც მტვერსასრუტით, ვერც ცოცხითა და აქანდაზით ვერაფერს გახდები, სულ სათითაოდ უნდა სდიო. მერე ერზე გადავედი: ანუ რა გამოდის?! წონიანი, კონცენტრირებული, ერთ აქანდაზზე დადებული - უფრო მოსახელთებელი ხარ მტრისათვის. ფაქტია, რომ ანტიკური ერი ვართ, ფაქტია, რომ აღმოსავლურ-დასავლურ სამყაროთა გზაჯვარედინზე გვერგო სამშობლო, ისიც ფაქტია, რომ მცირე რიცხოვანი ვართ, ხომ ფაქტზე ფაქტია, რომ საუკუნეთა მანძილზე სულ ერთიანობას მივტირით და დაქსაქსულები ვართ… არადა, თუ დავუფიქრდებით, ძნელბედობები სწორედ ამ დაქსაქსულობამ და ძალთა დაბალმა სიმკვრივემ გადაგვატანინა და კი მოვედით, აგერ, ოცდამეერთე საუკუნემდე! მერე სპეციალურ ლიტერატურაში ვქექე და აღმოვაჩინე, რომ ეს - ტაქტიკის სახეობა ყოფილა და ჰქვია ,, დისინტეგრაციის ტაქტიკა”. ოღონდ ნამეტანსაც ნუ იზამთ!
https://www.facebook.com/share/p/1D4Fd5AHWX/?mibextid=wwXIfr
2. მადლობა, ვანანო საყვარელო! ძალიან საინტერესო და მნიშვნელოვანი კომენტარია. ეს ლექსი არის კონცეპტუალური, პრაქტიკულად, სწორედ იმ. - მეორე ნაწილისთვისაა დაწერილი. დანარჩენი სულ ქართული პატრიოტული პოეზიის კლიშეებია ,,შემოწყობილი” კერძოდ, რა ხდება! მე მაქვს საკუთარი კონცეფცია, რომლის უკამათოდ მიღებაც, ვიცი, ძნელია, მაგრამ საქართველოს ისტორიის ცალკეული მომენტების კითხვამ ასე დამარწმუნა: საქართველოს სიძლიერე მის გაერთიანებაში კი არაა , ყოველი მხრით მტერი რომ შემოეძალება და სულ გაერთიანებისკენ მოწოდება რომ გაისმის, არამედ მის ძალიან წვრილად დაშლაში. ამას ვუწოდებ “სტაროფორმის თეორიას”. აქაც მედო წერილი, როგორც მახსოვს. სტაროფორმი - კი გეცოდინებათ რაცაა. მათთვის ვწერ, ვინც შეიძლება, არ იცოდეს. ასაკით პატარანი, მოწაფეებიც ხომ შემოდიან, არა?! ასე ეწოდება აი, კრაჭუნა რაღაც რომაა, თეთრი, ახალი ტელევიზორები და ეგეთი რამეები რომაა ყუთში მისით შეფუთული. სულ წვრილი ბურთებისგან შედგება და თუ გახსნისას სახლში გაიფანტა, მერე ვერც ცოცხით გროვდება, უწონობის გამო, ვერც მტვერსასრუტით ერევი, გიწევს ხელით სათითაოდ წამოკრიფო … მოკლედ, არაა ადვილად მოსაგვარებელი ამბავი… ასეა საქართველოც, გაერთიანების, ცენტრალიზაციის ნაცვლად, იმდენი წვრილი ლიდერი და დაჯფუფება გამოუჩნდება ,, გამრავალთავიანდება”, რომ მტერს ვერ მოუხელთებია. განა რამდენი უნდა მოისყიდოს, პატარა ერია, ერთი ლიდერი რომ ჰყავდეს, იმ ერთს , თავისი “კამანდიანად” შეყლაპავდა, მაგრამ რა გინდა დანარჩენ დაპირისპირებულ ძალებს რომ უყო! ერთი ალთასაა, მეორე - ბალთას! ამიტომ ვუწოდებ “პატარა ცხრათავიან დევს”. ახლა მოვძებნი იმ ლინკს აქ და ცალკე პოსტად დავამატებ.
მადლობა, ვანანო საყვარელო! ძალიან საინტერესო და მნიშვნელოვანი კომენტარია. ეს ლექსი არის კონცეპტუალური, პრაქტიკულად, სწორედ იმ. - მეორე ნაწილისთვისაა დაწერილი. დანარჩენი სულ ქართული პატრიოტული პოეზიის კლიშეებია ,,შემოწყობილი” კერძოდ, რა ხდება! მე მაქვს საკუთარი კონცეფცია, რომლის უკამათოდ მიღებაც, ვიცი, ძნელია, მაგრამ საქართველოს ისტორიის ცალკეული მომენტების კითხვამ ასე დამარწმუნა: საქართველოს სიძლიერე მის გაერთიანებაში კი არაა , ყოველი მხრით მტერი რომ შემოეძალება და სულ გაერთიანებისკენ მოწოდება რომ გაისმის, არამედ მის ძალიან წვრილად დაშლაში. ამას ვუწოდებ “სტაროფორმის თეორიას”. აქაც მედო წერილი, როგორც მახსოვს. სტაროფორმი - კი გეცოდინებათ რაცაა. მათთვის ვწერ, ვინც შეიძლება, არ იცოდეს. ასაკით პატარანი, მოწაფეებიც ხომ შემოდიან, არა?! ასე ეწოდება აი, კრაჭუნა რაღაც რომაა, თეთრი, ახალი ტელევიზორები და ეგეთი რამეები რომაა ყუთში მისით შეფუთული. სულ წვრილი ბურთებისგან შედგება და თუ გახსნისას სახლში გაიფანტა, მერე ვერც ცოცხით გროვდება, უწონობის გამო, ვერც მტვერსასრუტით ერევი, გიწევს ხელით სათითაოდ წამოკრიფო … მოკლედ, არაა ადვილად მოსაგვარებელი ამბავი… ასეა საქართველოც, გაერთიანების, ცენტრალიზაციის ნაცვლად, იმდენი წვრილი ლიდერი და დაჯფუფება გამოუჩნდება ,, გამრავალთავიანდება”, რომ მტერს ვერ მოუხელთებია. განა რამდენი უნდა მოისყიდოს, პატარა ერია, ერთი ლიდერი რომ ჰყავდეს, იმ ერთს , თავისი “კამანდიანად” შეყლაპავდა, მაგრამ რა გინდა დანარჩენ დაპირისპირებულ ძალებს რომ უყო! ერთი ალთასაა, მეორე - ბალთას! ამიტომ ვუწოდებ “პატარა ცხრათავიან დევს”. ახლა მოვძებნი იმ ლინკს აქ და ცალკე პოსტად დავამატებ.
1. პირველი ნაწილი მომეწონა. ბოლოს ცოტა გაწელილია, კონცენტრაცია გამიჭირდა :) ბოლო ნაწილს მივხსიდი :) პირველი ნაწილი მომეწონა. ბოლოს ცოტა გაწელილია, კონცენტრაცია გამიჭირდა :) ბოლო ნაწილს მივხსიდი :)
|
|
| მონაცემები არ არის |
|
|