ნაწარმოებები


გამარჯვებას ვუსურვებთ გმირ უკრაინელ ხალხს რუს აგრესორზე.     * * *     დიდება უკრაინას !!! Сла́ва Украї́ні !!!

ავტორი: ირაკლი ყალიჩავა
ჟანრი: კრიტიკა-პუბლიცისტიკა
28 ოქტომბერი, 2011


ალექსანდრე ბატონიშვილი (ავანტიურისტი თუ გმირი?!)

ვინ იყო ალექსანდრე ბატონიშვილი, ავანტიურისტი თუ გმირი?!
ეს თემა ძალიან დიდი  ხანია მიტრიალებს თავში. ადამიანი, რომელიც ყველას გვერდით იყო,  ვინც რუსებს ებრძოდა. ვთქვათ და, გაეყარა რუსები საქართველოდან, აირჩევდა თუ არა ხალხი მეფეს, რომელიც ხან ირანის ჯარს მოუძღვებოდა და ხან ლეკებისას... ვერ დავიჯერებ რომ ეს ჯარები ხალხს არ ძარცვავდნენ და ალექსანდრეს ემორჩილებოდნენ ბოლომდე. ომარ-ხანი რა დაცოფებული იყო ქართველებზე და რამდენჯერ აუკლია კახეთი, ამას შეხსენება არ უნდა, მგონი.
12-13 წლის ალექსანდრეს ერეკლე || უკვე აქტიურად რთავდა სახელმწიფო საქმეებში. მეფემ ბატონიშვილი გასაზრდელად თავის პირად ექიმსა და ერთ-ერთ მრჩეველს (თუ არ ვცდები) გერმანელ რეინაგსს მიაბარა. ბატონიშვილი ერთი წამით არ შორდებოდა აღმზრდელს და მისგან სხვადასხვა რჩევებს იღებდა. როცა რეინაგსი რუსეთში გაიწვიეს და ის აგენტი აღმოჩნდა რუსეთისა საქართველოს კარზე, ალექსანდრეს გული ძლიან დაწყდა რომ მისი სათაყვანებელი აღმზრდელი ასეთი გაქნილი და მოღალატე გამოდგა.
ეს იყო ბატონიშვილის პირველი იმედგაცრუება.
მერე და მერე კი, იცოცხლეთ, გადაება ჯაჭვისებურად იმედგაცრუებათა რკალი.
მეფემ 18 წლის ალექსანდრე კახეთ-დაღესტნის საზღვარზე ლეკის მთის გადმოსასვლელზე, ყადორის უხელტეხილზე გაგზავნა და გადმოსასვლელის დაცვა დაავალა. ალბათ ამ დროს დაუმეგობრდა ის ლეკებს და ავარიელებს.
ალექსანდრე კრწანისის ომში მეფის გვერდზე იდგა და ერთი წუთით არ მოშორებია მას.
რუსეთის ჯარის შემოსვლის მერე ალექსანდრემ აქტიური ბრძოლა გამოუცხადა რუსეთს და იარაღი აიღო ხელში მის წინააღმდეგ. იგი სიცოცხლის ბოლომდე ებრძოდა რუსებს.
მთიულეთის აჯანყება 1804 წელს ალესანდრე ბატონიშვილის ორგანიზებით იყო, რამაც თავიდან დიდი გამარჯვებები გამოიწვია, ზედიზედ დაამარცხეს რუსები, მაგრამ ცოტა ხნის შემდეგ  აჯანყება ჩახშობილ იქნა სისხლში. აჯანყების დროს მთიულთა გვერდით იბრძოდა ალექსანდრე ჭავჭავაძე (მიაქციეთ ყურადღება,1812 წელს იგი აჯანყებულებს დაუპირისპირდება). ალექსანდრე გადაიხვეწა.
1812 წელს კახეთის აჯანყებას ჩაუდგა სათავეში და ისევ დამარცხდნენ. ალექსანდრე ჭავჭავაძე აქაც იბრძოდა, მაგრამ ის უკვე რუსის ჯარის ერთ-ერთი წარჩინებული ოფიცერი იყო. ის ამ ომში ვიღაც კახელმა აჯანყებულმა  დაჭრა კიდევაც, რის გამო ჯილდოც მიიღო ჭავჭავაძემ.
იმავე წელს ბატონიშვილმა ჯარები შემოიკრიბა და შატილში ავიდა. აქ მას ქისტებიც მოეშველნენ და სოფელ გუროში გაამაგრეს პოზიციები,რუსებმა ჯარი გამოგზავნეს, ხევსურებმა და ქისტებმა არტილერიის წინააღმდეგ ვერაფერი გააწყვეს და დამარცხდნენ. გადაიწვა 22 ხევსურული 7 ქისტური სოფელი. 1200 კაცი დაიღუპა გუროს ბრძოლაში, 700 შატილთან. ამის მერე სოფელ გუროში მგონი აღარც უცხოვრიათ ხევსურებს. შარშანწინ ერთი კოშკი იდგა,შარშან ისიც ჩამოქცეულა, ყურადღებას კი არავინ აქცევს. (საერთოდ თუ გაუგონიათ ამ ჩვენს ’’ჩინოვნიკებს’’ სოფელი გურო, სამაგიეროდ - მსოფლიო კურორტები აითვისეს)
ბატონიშვილის ხევსურეთში ცხოვრების დროს დაბადებულად მიიჩნევენ ხევსურ ლეგენდარულ გმირს თორღვა ძაგანს, მას ბატონიშვილადაც იხსენიებენ სხვადასხვა ხალხურ ლექსებში, მაგრამ ესეც მცდარი აზრი მგონია. თორღვა უფრო ადრინდელი პერსონაჟია ჩემი აზრით.
ბატონიშვილი დაღესტანში წავიდა და იგი იქ 6 წლის განმავლობაში ცხოვრობდა.
ალექსანდრე ჩეჩნეთში, ხუნძახში და მთელს კავკასიაში დადიოდა ჯარების შესაკრებად. ამ დროს აღმოჩნდა ის შამილის მშობლიურ სოფელში და როგორც გადმოცემით ვიცით ის შამილის მშობელი მამაა. მაგრამ ეს მხოლოდ ვიცით ლეგენდის დონეზე და ამიტომაც ფრიად საკამათო თემაა, რომელიც ალბათ არც არასდროს დაზუსტდება.
ალექსანდრეს არაფერი გამოუვიდა. ქვეყანაც დაიღალა ამდენი ბრძოლით და ჯარი აღარ მოჰყვებოდა. ის 1918 წელს რუს მესაზღვრეებს გაეპარა და ახალციხეს გადავიდა, ხოლო იქიდან ირანში და ამის შემდეგ აღარც ჩამოსულა საქართველოში, ირანის დროშის ქვეშ იბრძოდა.
თითქოსდა 1832 წელს უნდოდათ მისი ჩამოყვანა შეთქმულებს, მაგრამ ალექსანდრე ამ დროისთვის ან ჩამოვიდოდა ან არა და სხვა ბატონიშველებიც არა მგონია კუთხეში დამდგარიყვნენ.
1844 წელს ალექსანდრე ბატონიშვილს თავრიზში სამუდამოდ გაუჩერდა ის გული, რომელიც მას სულ საქართველოსკენ მოუწევდა. იგი იქვე დაკრძალეს სომხური ეკლესიის ეზოში.
ჩემის აზრით, ალექსანდრე ბატონიშვილი გმირია, რომელიც ყველა საშუალებას ხმარობდა საქართველოს გასანთავისუფლებლად, მაგრამ არ გამოუვიდა.ის ლევან ბატონიშვილის მერე ყველაზე უფრო ჰგავს ერეკლე ||_ს.
კარგი იქნებოდა, ალექსანდრე ბატონიშვილის გადმოსვენების თაობაზე ეზრუნა სახელმწიფოს და მისთვის ადგილი თუ სვეტიცხოველში არა სადმე საქართველოს მიწაზე მაინც მიეჩინა...

კომენტარები ილუსტრაციები რეცენზიები