ამბობენ, ზეცაში ადამიანის ცხოვრების წიგნი იწერება, რომელშიც ადამიანიც ცხოვრების სურათებია ჩაწერილი და რომელსაც ვერ შეცვლიო. მე ამ აზრს არ ვეთანხმები და ვფქრობ, კონკრეტულ სიტუაციებში ჩვენი ქცევა განაპირობებს ჩვენსავე მომავალს. ამიტომ, როცა რაიმეს ვაპირებ ასერთჯერ ვზომავ დაკვირვებით და ვრწმუნდები, გაჭრა საჭირო არ არის.

მე ერთი ჩვეულებრივი ბიჭი ვიყავი ბავშვებისთვის დამახასიათებელი „ჩვეულებრივი“ ოცნებებით. ჩვეულებრივიო, რომ ვამბობ, ძალიან ზოგადი დახასიათებაა. უფრო სწორი იქნება, თუ ვიტყვი, რომ ვხელმძღვანელობდი პრინციპით: „როცა სუყველა არის მართალი, მე მირჩევნია ვიყო მტყუანი“. ძალიან მინდოდა, ვყოფილიყავი ყველასგან გამორჩეული, რის გამოც ზოგჯერ ისეთ უცნაურ რამეებს ვაკეთებდი, რომ ყველას გიჟი ვეგონე, ზოგი დამცინოდა კიდეც. მე კი ვოცნებობდი, გამეკეთებინა ისეთი რამ, რაც ჯერ არავის გაუკეთებია დედამიწის ზურგზე. რაც დრო გადიოდა, მით უფრო მეტს ვოცნებობდი, ვიდრე მეგორებთან ვურთიერთობდი. საკუთარ თავზე დიდი წარმოდგენა შემექმნა და პრობლემებს არავის ვუზიარებდი, თვითონ ვცდილობდი მათ გადაჭრას. ნელ-ნელა ჩამომშორდნენ მეგობრები. მათი ადგილი წიგნებმა დაიკავეს. ასე გრძელდებოდა მანამ, სანამ... მაგრამ მოდით,  მოვყვეთ თავიდან.

სკოლაში მათემატიკის დარგში დიდად არ გამომიჩენია თავი, საშუალო დონის მოსწავლე ვიყავი. მათემატიკამ გვარიანად გამიშრო სისხლი, ამიტომ ვერ წამომედგინა, თუ ოდესმე რაიმე კიდევ დამაკავშირებდა მასთან, ჭირის დღესავით მეზიზღებოდა ათასგვარი განტოლებებითა და ფუნქციებით სავსე საგანი.

მზე ჯერ ხეირიანად არ იყო ამოსული, ლოგინიდან წამოვხტი და პიკნიკისთვის მზადება დავიწყე. არდადეგებზე სულ სოფელში ჩავდიოდი და თითქმის ყოველდღე დავდიოდი ახლომდებარე ტყეში სასეირნოდ. ახლაც, ამინდს მშვენიერი პირი უჩანდა და გამონაკლისი რად უნდა დამეშვა? საგზალთან ერთად სათავგადასავლო რომანიც ჩავჩურთე ზურგჩანთაში, დედის საყვედურები, როგორც ყოველთვის, მეორე ყურიდნ გავუშვი და ამოჩემებული ადგილისაკენ გავწიე.

ყოველთვის მარტო სიარული მიყვარდა. თან ისეთი ადგილი მქონდა შერჩეული, ისევ მე თუ მივეხეტებოდი იქ, სხვა ვერავინ მოიფიქრებდა თითქმის გაუვალ ბუჩქებში ქვემოდან გაძვრომას. მზე უკვე კარგად აცხუნებდა, მაგრამ ჩემი ბუნაგი მუდამ გრილი და ჩრდილიანი იყო და ასეც დამხვდა. საუზმე უცებ გადავსანსლე და წიგნის კითხვას შევუდექი. კითხვისას თავი საშინლად დამიმძიმდა და მთქნარება ამიტყდა.

-რა ხდება? - ვიფიქრე, - დედაჩემმა ძილის წამალი ხომ არ შემომაპარა?
ამ სულელურ აზრზე თვითონვე გამეცინა.
-რა იქნება, თავი სულ ერთი წუთით ჩამოვდო წიგნზე და დავასვენო?! - არ მომეშვა ფიქრი.
რაც გავიფიქრე გავაკეთე კიდეც - თავი მუხლებზე დადებულ წიგნზე დავდე, სულ ერთი წუთით...

ჩემს ჩაბნელებულ წარმოსახვაში საიდანღაც ცივი წერტილი გაჩნდა. ცოტა ხნის შემდეგ - მეორეც. ის იყო, ნელ-ნელა აზრზე მოვდიოდი, რომ ცივი წერტილი ახლა კისერზე დამეცა და, თითქოს წრფეს ავლებენო, ზურგისკენ ჩაუყვა. გამაჟრჟოლა და თვალები გავახილე. სადღა იყო მზე?! შავ ღრუბლებს ალყაში ვყავდი მოქცეული, ვიღაცა კი, მოყვარული ფოტოგრაფივით, სურათებს მიღებდა. ფიქრის დრო არ იყო, ზურგჩანთას ხელი დავავლე და გავიქეცი. ბნელოდა, თვითონაც არ ვიცოდი, საით მივრბოდი. ხის ფოთლებზე წვიმა თავდავიწყებით აშხაპუნდა. მივხვდი, გალუმპვა არ ამცდებოდა და, ის იყო, ბედს უნდა შევგუებოდი, რომ შორს სინათლე შევნიშნე. ამასობაში წვიმამ გზა მომიჭრა - უკან დასახევიც და წინ მიმავალიც. მეტი ჩარა არ იყო, ღრმად ჩავისუნთქე და წინ გავიჭერი.

საშინელი შეგრძნება დამეუფლა, თითქოს ერთი-ორად დავმძიმდი, სინათლე უფრო და უფრო მშორდებოდა, წვიმის წვეთები კი კალთებზე მეკიდბოდნენ და წინ არ მიშვებდნენ. გაჭირვებით მივაღწიე სახლამდე და გაოფლილი საჩეხს შევეფარე (თუმცა, რა გაოფლილი, წვიმაში მოვყევი). სული მოვითქვი და დამარცხებულ წვიმას ნიშნისმოგებით შევხედე, თან უკან-უკან, კარისკენ წავედი. ფანჯრიდან გამომავალი შუქი წვიმის წვეთებს უცნაურად აელვარებდა, გარკვევით ჩანდა ბრჭყვიალა ერთიანები და ნოლიანები. გავშეშდი. უცებ ვიგრძენი, ზურგსუკან კარი გაიღო და მოძრავმა იატაკმა ოთახში შემიყვანა. გონს მოსვლა ვერ მოვასწარი, რომ კარი ისევ დაიხურა.

ნელა შემოვბრუნდი ოთახისკენ. სანამ შემოვბრუნდებოდი, ვგრძნობდი, რომ მაგიდასთან მჯდომი მასპინძელიც ასევე ნელა ბრუნდებოდა ჩემსკენ. თვალი თვალში ორივემ ერთდროულად გავუყარეთ ერთმანეთს. საოცრად მგავდა, ასე მეგონა, სარკეში ვიყურებოდი, ოღონდ, ის ჩემზე გაცილებით უფროსი იყო. თმა თითქმის მთლიანად გათეთრებოდა. სახეზეც ეტყობოდა, რომ ძალიან იყო გამხდარი. შუბლში ღრმად ჩამჯდარ თვალებში ნაღველი და სიხარული ერთმანეთს ებრძოდა, ალბათ, მძიმე ცხოვრება ჰქონდა გამოვლილი.

უხერხული დუმილი დიდხანს გაგრძელდა, ორივე ერთმანეთს ვათვალიერებდით. მის მზერას ძლივს ვუძლებდი, შეშლილის გამოხედვა ჰქონდა. ბოლოს ვეღარ მოვითმინე და ვკითხე:
-თქვენ ვინ ბრძანდებით?
-რამდენი წლის ხარ? - თითქოს არ გაუგია ჩემი ნათქვამი, შემიბრუნა კითხვა.
-ცხრამეტის.

მას სახე გაუნათდა და მაგიდისკენ მიბრუნდა. გახარებული ათვალიერებდა მაგიდაზე მდგარ ხელსაწყოს და „გამომივიდაო“, ბურტყუნებდა რაღაცას. მერე უცებ მობრუნდა და, რატომღაც, ჩემი ჯანმრთელობის მდგომარეობით დაინტერესდა.
-ზღვის კაჟივით ჯანმრთელი ვარ, მაგრამ წვიმაში მოვყევი და დავსველდი, - მივუგე უკმეხად და უნებურად თავზე გადავისვი ხელი. თმა ნახევრად სველი მქონდა, ნახევრად - მშრალი. შეცბუნებლმა შეკითხვა გავუმეორე.
-ხო, ხო, ზუსტად ისეა, როგორც ვვარაუდობდი, - კმაყოფილმა ჩაილაპარაკა უცნობბმა და უსქეს რვეულში რაღაცის წერა დაიწყო.

იმთავითვე ვერ ვიტან გაურკვევლობებს. ამდენმა უცნაურობამ კი თავი ამატკია და იმხელაზე ვიყვირე „ბოლოს და ბოლოს, თქვენ ვინ ხართ მეთქი“, რომ თვითონვე გამიკვირდა.
-მათე, მათიკო, - საკმაოდ მშვიდად მიპასუხა მასპინძელმა, - რაც გინდა ის დამიძახე. ისე, ხალხი ორივეს ერთად მეძახის - „მათემათიკო“. უცნაური სახელია, არა? ეს შენი დამსახურებაა: მარტოობა გიყვარს, არავინ იცის სინამდვილეში როგორი ხარ, რა გიყვარს და რა მისწრაფებები გაქვს. ხალხისთვის უცნობი სისიდე ხარ, მათემატიკას კი უყვარს უცნობი სიდიდეები, შესაბამისად, ხალხსაც.

მათემ ღიმილით გადმომხედა, მანიშნა, პირი დამუწეო და განაგრძო:
-შენ მსოფლიოში ცნობილი გახდები როგორც „პერპეტუუმ მობილეს“ პირველი გამომგონებელი, რომელმაც მუდმივად არა, მაგრამ თეორიულად 88 წელი მაინც უნდა იმუშაოს. აი, ნახე!
მათე სახლის ერთ-ერთ კუთხეში მივიდა და კედელში გაკეთებული პატარა კარი გამოაღო. კარს უკან თახჩა იყო, სადაც თავბრუდამხვევი სისწრაფით ბრუნდავდა ბორბალი, რომელსაც ციყვი ატრიალებდა. მას, რატომღაც, ბალანი არ ჰქონდა.

-ეგ ციყვი რამდენი წუთის წინ შესვი? - ვკითხე ირონიულად, - ცოტა ხანში სული გასძვრება მაგ საცოდავს.
-ეგ ჩვეულებრივი ციყვი არ არის, შენ მას გულის კუნთი გადაუნერგე ტანზე. ეს შლანგი სპეციალურ საკვებ სითხეს აწვდის, რაც მის კვებას უზრუნველყოფს და მოდუნების საშუალებას არ აძლევს. როგორც ხედავ, შუქი ჩაუქრობლად მაქვს.
-შენ სტყუი! - აღმომხდა გაკვირვებისაგან, - მე არაფერი არ გადამინერგავს არანაირი ციყვებისათვის!
-შენ რა, კიდევ ვერ მიხვდი? - მათემ ხანგრძლივი პაუზა გააკეთა, - შენ ეს მე ვარ 30 წლით ადრე!!!
მუხლები მომეკვეთა და სკამზე დავეშვი. ის სკამი საიდან გაჩნდა, დღემდე ვერ გამიგია, ალბათ, იატაკიდან ამოვიდა.

-შენ ხომ გინდოდა, ყველასგან გამორჩეული ყოფილიყავი? აი, მიაღწიე კიდეც! რაც დიდი მათემატიკოსი გახდი, სახელიც შეიცვალე. ჩემი აზრით, შესანიშნავია - მ ა თ ე მ ა ტ ი კ ო ს ი  მ ა თ ე მ ა თ ი კ ო ! - დამარცვლა ბოლოში.
-მათემატიკა არ მიყვარს! - ჩავურთე ცივად.
-შენ პირველმა გამოიყენე მათემატიკა პრაქტიკაში, - ხმაზე შევატყე, რომ გაღიზიანდა, - შენ შეადგინე ადამიანის განტოლება, რამაც საშუალება მოგცა, შეგექმნა ტელეპატური მანქანა, გარდამსახველი მანქანა, ახლახანს დაასრულე მუშაობა დროის მანქანაზე, რომლითაც დროის ბარიერზე გადმოიყვანე საკუთარი თავი, ანუ მე გადმოგიყვანე შენ.

თავი გამიბრუვდა. ნახევრად მშრალი წვიმა, მე 30 წლის შემდეგ, მოძრავი იატაკი და უჩინარი სკამი ციყვის მიერ დატრიალებული ბორბალივით აირია ერთმანეთში. ცოტა ხანში დავმშვიდდი და თავში ეშმაკურმა აზრმა გამიელვა:
-თუ ეს კაცი, ბიძად რომ მეკუთვნის, მე ვარ 30 წლის შემდეგ, რომ მოვაყოლო თავისი წარსული, ეს ხომ ჩემი მომავლის გაგების საუკეთესო ვარიანტია? ამისთვის ათას მკითხავ-მჩხიბავთან დადიან და მე ჩემზე ეუკეთესს ვის ვნახავ?
თვალი მათესკენ გავაპარე. მას თავზე გვირგვინისმაგვარი რაღაც დაეხურა და სულელივით იკრიჭებოდა.
-რა გაცინებს? - ვკითხე გაკვირვებით.
მათემ გვირგვინი მოიხადა და ღიმილით მითხრა:
-შენი აზრები წავიკითხე, მართლაც საუკეთესო ვარიანტია!

გაკვირვებულმა ხელი გავიწოდე, მანაც სასწრაფოდ მომაწოდა „გვირგვინი“. იგი საოცრად თხელი და მსუბუქი იყო.
-ეს აპარატი 2017 წელს გამოვიგონე. ძალიან დიდი რეზონანსი გამოიწვია, მსოფლიოს ყველა კუთხიდან ჩამოდიოდნენ მეცნიერები და ჟურნალისტები ჩემს სანახავად, ყველას „მათემათიკოს გვირგვინი“ ეკერა პირზე. მაშინ ცოტა გაჭირვებით ვცხოვრობდი, მაგრამ პირველივე გვირგვინი რომ გავყიდე, წელში გავიშალე. შემდეგ ორი გავაკეთე და გავყიდე, შემდეგ - ოთხი და ასე უამრავჯერ. ისე გავმდიდრდი, ფულის დათვლაც კი მეზარებოდა. მთელი ქალაქი ტელეპატებად ვაქციე. გადავწყვიტე, მთელი მსოფლიოსთვის მომეფინა ჩემი ნახელავი. ქონების ნახევარი ერთ ქარხანაში დავაბანდე სერიული წარმოების ასაწყობად, მაგრამ მეორე დღეს მთავარი პროკურორი მეწვია სახლში. მას პირადად სურდა ჩემთან ლაპარაკი
„შენ გამოიგონე ტელეპატიური გვირგვინიო?“ - უცერემონიოდ მკითხა.

ვიფიქრე, ერთი კაცი მაინც დამრჩენია ქალაქში, ვისაც ჩემი გვირგვინი არა ჰქონიაო და მივუგე:
„დიახ, ბატონო! ხვალიდან სერიულ წარმოებას ვიწყებ და პირველივე ნაწარმი თქვენთვის 50%-იანი ფასდაკლებით იქნებაო“
პროკურორმა თვალები გადმოკარკლა და იყვირა:
„შენ ერთმა მთელი ქვეყანა გინდა ააოხროო?“
პროკურორმა სასამართლოს დადგენილება სულ ცხვირწინ მიქნია, ამასობაში პოლიციის თანამშრომლები მთელ სახლს ჩხრეკდნენ და ჩემი ხელსაწყოები მიჰქონდათ.

„სასამართლოს დადგენილებით შენი ქარხანა დაიხურება, ანგარიშები გაიყინება, შენ კი აღარ გაბედო ამ ეშმაკის მანქანების გაკეთება, თორემ სამუდამოს მოგისჯი და სულს ამოგაცლიო!“ - დამიბარა წასვლის წინ და კარები ისე გაიჯახუნა, ფანჯრებმა ზრიალი დაიწყეს...
-უხ, მაგისი!... - ვეღარ მოვთოკე ნერვები, - რას გერჩოდნენ, ან ხელსაწყოები რატომ წაგართვეს, იმ ნაძირლებმა?
-დამაცა, დავამთავრო. რომ დავლაგდი, მეც გული მომივიდა და სასამართლოში გასაჩივრება გადავწყვიტე. იმდღესვე წავედი კიდეც ქალაქში, მაგრამ რაც იქ ვნახე... უკან გამოვიპარე.
-რა ნახე ამისთანა?

-ელექტროშოკებით შეიარაღებული პოლიციელები ჩემს გვირგვინებს ძალით თუ ნებით აგროვებდნენ და ნაგვის მაქანაში ყრიდნენ. ერთი გნიასი იდგა, ვიტრინები და მანქანის მინები ჩამსხვრეული იყო, ნამდვილი ომი გეგონებოდა. სახლიდან ცხვირი აღარ გამომიყვია, ინტერნეტიდან ვადევნებდი თვალს მოვლენებს. ყველა ტელევიზია და გაზეთი მე მთათხავდა. მე მგონი, ლოგიკურიც იყო. ადამიანები ისე შიფრავდნენ ერთმანეთს, თითქოს გადამწვარ ნათურას ამოწმებენ სინათლეზეო. ორი კაცი შეხვდებოდა ქუჩაში ერთმანეთს, ორივე თავ-თავისთვის მიმავალი, უცებ ატეხავდნენ ჩხუბს და ჩაითრევდნენ სხვებსაც. ვითომ უმიზეზოდ, მაგრამ, ალბათ, ერთმანეთის აზრებს რადგან კითხულობდნენ, მაგიტომ. ეგ კი არა, მეც ლამის ვცემე რამდენიმე ჩემზე ცუდად გაფიქრების გამო. ისე გახშირებულა ასეთი ჩხუბები, რომ პირდაპირ ეთერშიც კი იღებდნენ. ამასთან, უმუშევრობამაც მოიმატა, რადგან ყველა უფროსს „მათემათიკოს გვირგვინი“ ეხურა თავზე.

გული უცნაურად დამწყდა მოვლენების მოულოდნელი განვითარების გამო.
-უყურე შენ! მე კიდევ მთელი ცხოვრება ტელეპატობაზე ვოცნებობდი... მართალია, რაც მოჰყევი? - ყოველი შემთხვევისთვის მაინც დავეჭვდი.
-ახლა ერთადერთი ეგზემპლარი გიჭირავს ხელში... მაგ ოხერმა სხვა მხრივაც ვერ გაამართლა — ოცნების ინტეგრირება ვერ შეძლო.
-ოცნების ინტეგრირება რაღაა? - ვკითხე ზრდილობისთვის და მზერა სხვა მანქანებისკენ გავაპარე.
-ოცნების ინტეგრირება არის ოცნების პირველსაწყისის პოვნა, ანუ რა აიძულებს ადამიანს, იოცნებოს მაშინაც კი, როცა მას აქვს ყველაფერი რაც სჭირდება. ოცნება კი ყოველ წერტილზე განიცდის უსასრულო წყვეტას, ამის გამო ინტეგრალი ამ წერტილზე არ არსებობს. ერთ მოხალისეზე გამოვცადე რამდენჯერმე და თავი კინაღამ ავუფეთქე, - შემატყო, არ ვუსმენდი და საუბარი სხვა თემაზე გადაიტანა, - ეგ ხელსაწყო, რომელსაც ახლა უყურებ, ჩემი ყველაზე გენიალური გამოგონებაა — ადამიანის ხასიათის შეცვლა შეუძლია. ეგ კი არა, კაცი შეიძლება ქალადაც გადააქციო ან პირიქით.

-შეუძლებელია! - შევძახე გაოცებულმა, - ასეთი რამ როგორ შეიძლება მოხდეს?
-შენ პირდაპირი მნიშვნელობით გაიგე? მთავარი ხომ ტვინია?! კაცი ქალად გადაქცევის შემდეგ ფიზიკურად არ იცვლება, მაგრამ უჩნდება ქალური შეგრძნებები და სურვილები, მაგალითად... ჰმ! ამქვეყნად მამაკაცებს ჯერაც ვერ გაუგიათ რა სურთ ქალებს, მაგრამ გარდაქმნილი კაცი რომ კეკლუცობას დაიწყებს და ისეთი თვალებით შემოგხედავს, რომ თავიდან ფეხებამდე ჟრუანტელი დაგივლის, იგი უკვე ქალია, აბა, რა!

-ასეთი რამ როგორ მოახერხე? - ნამდვილად კმაყოფილი ვიყავი ჩემი მომავალი გამოგონებით.
-ავიღოთ ადამიანის განტოლება, რადგან ეს არის პასუხი ყველაფერზე. ადამიანი შედგება ნების, გონებისა და ხასიათისაგან. ეს უზოგადესი განტოლებაა. აბა, ნება, ანუ სურვილი რამდენი აქვს ადამიანს?! მისი გონება ფართოა, მაგრამ შემოსაზღვრული. აბა, დათვალე გონების მონაცემები! და ხასიათი? ერთი სიტყვით ხომ ვერ გამოთქვამ? თითოეული თვისების კომპონენტები დეკარტის კოორდინატთა სიბრტყეში რომ გადავიტანოთ შესაბამისი კოორდინატებით, მრავალკუთხა ფიგურას მივიღებთ. მისი კუთხეების რაოდენობა, სულ მცირე, 24-ია, რადგან თვლის ოცდაოთხობითი სისტემა უნივერსალურია მთელ გალაქტიკაში. ჯერ ამ ფიგურის განტოლებას შევადგენთ და დავიმახსოვრებთ, ის სივრცითი სხეულის ერთ-ერთი წახნაგია. შემდეგ დანარჩენი წახნაგებისა და მათი განტოლებების გამოთვლის ჯერია. მათ რომ ერთმანეთთან შევაერთებთ, მივიღებთ რთულზე ურთულეს მრავალწახნაგა გეომეტრიულ სივრცულ სხეულს — ჰომორეფლექსოკაედრს. ჩემი სუპერთანამედროვე „პენტიუმ-13“-იც კი ძალიან დიდ დროს ანდომებს ამის გაკეთებას. თუ ფიგურა მჭიდროდ არის შეკრული, ე.ი. ყველაფერი სწორად გამოვითვალეთ. ამ ფიგურის ერთი წახნაგი არის ადამიანის ერთი რომელიმე თვისება. მისი სიდიდე და კუთხეების რაოდენობა შესაბამისი თვისების განვითარებისა და გამოყენების აღმნიშვნელია. ფიგურის წახნაგების განტოლებებისაგან შედგება მატრიცა. აი, ეს მატრიცა უნდა შევიყვანოთ გარდამქმნელში, რომლის სადენების მეორე ბოლოზეც მიერთებულია მოხალისე ექსპონანტი. მანქანა გარდაქმნის განტოლებებს და შეცვლილ მონაცემებს პატრონს უბრუნებს. შედეგად, ადამიანი იცვლება.

-მოიცა, მოიცა, - ჩავერთე ლაპარაკში, - შენ ცდებს პირდაპირ ადამიანებზე ატარებ?
-აბა, რა ვქნა? ცხოველთა დაცვის საზოგადოება ცხოველების ხელყოფისათვის ჯარიმებს გამომიწერს, თანაც სოლიდურს...
-ე! აბა, იმ ციყვს რომ სულს ხდი სირბილით, იმაზე არა?..
-ჰა-ჰა-ჰა! შენ ხომ იცი, როგორი ეშმაკები ვართ მე და შენ? დღემდე ვერცერთმა საზოგადოებამ ვერ დამდო ბრალი, რადგან დამტკიცებულია, რომ მისი ბუნებაში გაშვება უფრო დატანჯავს მას, ვიდრე მუდმივი მოძრაობა. გული ხომ არასდროს ჩერდება?! არ ღირს ამაზე კამათი...

მათემ კომპიუტერის ეკრანთან მიმიყვანა. ღია ლურჯ სივრცეში ნელა ირეოდნენ სხვადასხვა ფერის ჰომორეფლექსოკაედრები. ყველას ეწერა სახელი, ზოგს გვარიც წამოშველებული ჰქონდა.
-აი, ჩვენი! - თქვა მათემ და ერთ-ერთზე მიმითითა.
ზოგი ფიგურა ეკრანიდან გაქრა, ჩვენი ჰომორეფლექსოკაედრი კი ყველაზე მაღლა მოექცა და დანარჩენებთან სხვადასხვა ფერისა და სისქის ხაზებით შეერთდა, რომლებიც რაღაც თანრიგით მოწესრიგებულიყვნენ. მაშინვე ვიცანი ნათესავები და მეგობრები.

-ჯერ-ჯერობით, ყველაზე სრულყოფილი სისტემაა, - კმაყოფილმა მითხრა მათემ, - რომელ ადამიანზეც მიუთითებ, ის ყოველთვის სხვებზე მაღლა დგება, იმიტომ რომ ყოველი ადამიანი ერთადერთი და განუმეორებელია. ადამიანები რომ კატეგორიებად დავყოთ, ზოგადად ორი კატეგორია გამოვა — ქალები და კაცები, უფრო კონკრეტულად კი იმდენი, რამდენი ადამიანიც არსებობს. ხაზის სისქისა და ფერის მიხედვით გაარკვევ, როგორი ურთიერთობა აქვს ორ ადამიანს ერთმანეთთან: ახლობლური, მეგობრული თუ ნათესაური. ისეც გავითვალისწინე, რომ მტრები და უცნობები ეკრანიდან გამქრალიყვნენ. მოგვიანებით მივხვდი, რაც ემართებოდათ გარდაქმნილ ადამიანებს...
-რა ემართებოდათ? - გულმა ცუდი მიგრძნო და წამოვხტი.

მათემ ენაზე იკბინა:
-უკვე აღარავის ვუკეთებ გარდაქმნას. გარდაქმნილი ადამიანები, უბრალოდ, ნაცნობ მეგობრებს ვეღარ უგებდნენ, სხვა წრე იზიდავდათ, ახლო მეგობრები ახლო მტრები ხდებოდნენ. განტოლების წევრები ტოლობის მეორე მხარეს ხომ საპირისპირო ნიშნით გადადიან? არ მეგონა, თუ ადამიანებზეც იმოქმედებდა, დამშვიდდი რა!
მაგრამ მე უკვე ადუღებული ჩაიდანივით ვბუყბუყებდი. მომავლის იმედები ორთქლივით გაიფანტა, ნუთუ, ადამიანების საზიანოდ ასე მონდომებით უნდა მემუშავა?!

-როგორ დავმშვიდდე, როცა ადამიანების ბედი არ გადარდებს? გახდი, არა, ყველასგან გამორჩეული?! შენმა გამოგონებებმა რამდენი უბედურება მოუტანა სხვებს? რამდენ „მოხალისე ექსპონანტს“ გაუმრუდე ცხოვრება? თუ ფიქრობ, რომ სხვისი ცხოვრება კომპიუტერული თამაშია?
-ცხოვრება ჩემთვის მრავალუცნობიანი გატოლებაა, რომლის ამოხსნაც ჯერ არ შემიძლია და, ალბათ, მრავალი წელი კვლავ მომიწევს მუშაობა, - ნირწამხდარმა მიპასუხა მათემ, - ცხოვრების განტოლების ამოხსნით, ხოლო შემდეგ მისი საჭიროებისამებრ შეცვლით, მივაღწევ მსოფლიოში მშვიდობის დამკვიდრებას. ამისთვის ღირს ყველაფრის გაწირვა, მაგრამ, ვშიშობ, ვერ მოვასწრებ ამის გაკეთებას და პირველი ეტაპისთვის დროის მანქანა გამოვიგონე.

-რისთვის დაგჭირდა დროის მანქანა? - ჩავეძიე უნდოდ.
-თუნდაც იმიტომ, რომ სხვებისგან ვიყო გამორჩეული! დროის მანქანა ყველაზე რთული რამაა, რაც აქამდე შემიქმნია. მან ადამიანის მატრიცა უნდა გადასცეს დროში. ის ორობითი წვიმა დროის მანქანის მიერ იყო გამოწვეული. შენ გადალახე დროის ბარიერი...
-რისთვის დაგჭირდა საკუთარი თავის საცდელ მაიმუნად გამოყენება? - შევაწყვეტინე კბილების ღრჭიალით და უკან დავიხიე. მათე ნელ-ნელა ბრაზდებოდა.

-მათემატიკით 27 წლისა დაინტერესდები, გვიან. ამიტომ ყველა შენი გამოგონება დაგვიანებული იქნება ეპოქისთვის. ამასთან, შენ ვერ მოასწრებ ცხოვრების განტოლების პოვნას და ამოხსნას. აქედანვე უნდა მიხედო „პრაქტიკულ მათემატიკას“, ნაშრომს, რომელიც შენთვის დავწერე. ის შენი მომავალი დიდების გასაღებია! მე გთავაზობ დახმარებას: მინდა დაბრუნდე აი, ამ რვეულთან ერთად, - მე გელათის კედლისისქე რვეული გამოვართვი და ხელში შევათამაშე, - და შეუდგე სწავლას, სწავლას და...

მოქნეული რვეული მათემატიკოს მთელი ძალით ვთხლიშე თავში და მისმა სხეულმა იატაკზე ყრუ ბრაგვანი გაადინა. რვეული დაიშალა და ფურცლები მთელ ოთახში მორიალდა. ჩემთვის უკვე ყველაფერი ნათელი იყო — ჩემივე თავი დაპროგრამებას მიპირებდა.

-შე საწყალო ჩემო თავო, ეს რა დაგმართნია?! - დავიწყე მონოლოგი და კარისკენ ნება-ნება წავედი, - განდიდების მანიას შეუპყრიხარ და სხვებს ცხოვრებას უმრუდებ. შორს რომ არ წავიდეთ, საკუთარ თავსაც არ ინდობ! ეს რა სცენარი დაგიწერია? - გაბრაზებულმა ფურცლებს ფეხი წავკარი, ავაფრიალე და მთელი ტანით მივუბრუნდი, - ცხოვრებას მიგეგმავ? რა აზრი აქვს ცხოვრებას, თუ ყოველი დღე ნაცნობი და ერთფეროვანი იქნება ჩემთვის, მრავალჯერ ნანახი ფილმის კადრებივით? მოდი, ვიმსჯელოთ შენზე მათემატიკურად: პირველი ჯართი გამოიგონე და ადამიანებს მავნებლობა მოუტანე — სხვისი აზრები და საიდუმლო რა შენი  საქმეა?! ერთ წერტილზე ბევრი წრფე გაივლება, შესაბამისად, ამ ფაქტზეც მრავალი აზრი გამოითქმის. კარგი! მეორე ჯართიც მავნებლობა არ არის? ადამიანი ისეთი უნდა მიიღო, როგორიც არის, მაღაზიაში ხომ არ ყიდულობ, რომ შეცვალო? ორ წერტილზე ერთი წრფე გაივლება და შენს შესახებ აზრიც ერთია — შენ მავნებელი ხარ!

მათე თანდათან გონზე მოვიდა, იატაკზე წამოჯდა და იქედნური ღიმილით მითხრა:
-მტკიცე შეხედულებისთვის ერთი აზრი საკმარისი არ არის... ჰომორეფლექსოკაედრის ერთი წიბოს დასაფიქსირებლად სიბრტყეა საჭირო, შენ კი მხოლოდ ერთი წრფე გაქვს ხელთ.
-შენ საკუთარი თავი გასწირე მონოტორული ცხოვრებისათვის, წარმოდგენაც არ მინდა სხვებს რას უპირებ, ფსიქოპატო! აი, მესამე წერტილიც, მტკიცება იმისა, რომ დანარჩენ ორ წერტილთან ერთად სიბრტყე აიგება და, შესაბამისად, შენ მანიაკი ხარ!!! მე წავედი! - ორ ნაბიჯში კართან გავჩნდი.

-ჰიპოტენუზა! - დაიღრიალა მათემ.
შევკრთი და უკან მოვიხედე. მეორე ოთახიდან ძაღლისმაგვარი არსება გამოვიდა, ოღონდ უბეწვო და უკბილო, ნახევარმეტრიანი ენა დასთრევდა.
-მაგასაც გულის კუნთები გადაუნერგე? ეგ რას დამაკლებს, კბილები არა აქვს... - ალბათ, საკუთარი თავის დასამშვიდებლად უფრო ვთქვი და ხელი კარის საკეტისკენ გავაპარე.
-ეგ კათეტია, ეცი! - იყვირა მათემ და ძაღლისმაგვარი არსება ადგილს მოსწყდა...

ურჩხულს შეეძლო, ოთახი რამდენიმე ნახტომში გადმოეჭრა, მაგრამ მანძილი საშინლად გრძელი მეჩვენა. კარს კი ვეჯაჯგურებოდი, მაგრამ არა და არ იღებოდა. ზურგსუკან ცხოველის ქშენა და მათემათიკოს ველური ხარხარი მესმოდა.
ის-ის იყო, ურჩხული კანჭში უნდა მწვდომოდა, რომ გამომეღვიძა. ტყის ფოთლებიდან დაფლეთილი ხალიჩასავით მოჭყიატე ლურჯი ცა ტყვიისფერ ღრუბელს დაეპყრო და თვალებს აკვესებდა. უცებ წვიმის მოზრდილი წვეთი კისერზე დამეცა და ზურგისკენ გველივით ჩაუყვა. შევშფოთდი. წიგნი ზურგჩანთაში ჩავდე და გავიქეცი. წვიმამ დაუშვა. ანაზდად,  შევდექი. შორს სინათლე მოსჩანდა... თვალწი აჩქარებული კადრებივით გამირბინა ნანახმა სიზმარმა. წვიმა ერთიანად მასველებდა, მაგრმ წინ აღარ წავსულვარ. მოვბრუნდი და ნელი ნაბიჯით წამოვედი უკან.

წვიმამ მალე გადაიღო. ცოტა ხანში მზემ ღრუბლები გამოარღვია და ქარისაგან აჩეჩილ სველ თმაზე სხივები გადამისვა. გზა ნამდვილად ჩემი სახლისკენ მიდიოდა, მაგრამ თითქმის ახდენილმა სიზმარმა გუნება დამიმძიმა. მომეჩვენა, რომ ჩემი ცხოვრება უკვე დაგეგმილი იყო. აი, წავალ ასე, ნელი ნაბიჯით, შევალ ეზოში, დედის საყვედურებს ისევ მეორე ყურიდან გამოვუშვებ, შევისწავლი „პრაქტიკულ მათემატიკას“, გამოვიგონებ ათას უბედურებას და შეიძლება საგიჟეთშიც ამოვყო თავი...

ფიქრებში გართულმა ფეხი რაღაცას წამოვკარი, ტალახიან გზაზე გავიშოტე და ცხვირი მაგრად დავარტყი. ასეთი შემთხვევა არ მქონია გათვალისწინებული. წამოვიწიე. შავ გზაზე წითელი წერტილი გაჩნდა, ცოტა ხანში — მეორეც. ცხვირზე ხელი მივიფარე და ფიქრი დავიწყე:
„ორ წერტილზე ერთი წრფე შეიძლება გაავლო, ე.ი. შემიძლია ვიფიქრო, რომ ჯერ არა ვარ დაპროგრამებული... მაგრამ ეს მხოლოდ ვარაუდია.“
თითებშუა მესამე წვეთიც გაიპარა და წინა ორის შორიახლოს დაეცა. თვალები გამინათდა:
„ესეც მესამე წერტილი! ე.ი. ჯერ არ ვარ დაპროგრამებული!“

წამოვხტი, ცხვირი მოვიწმინდე და სახლამდე სირბილით მივედი. ეზოში რომ შევედი, სანამ დედაჩემი გონს მოეგებოდა, ყველაფრისთვის პატიება ვთხოვე და დავპირდი, შევიცვლებოდი. გაოცებულმა დედამ შუბლზე ხელი მიმადო და მითხრა:
-შენი საყვარელი წვნიანი მოგიმზადე, მაგრამ ჯერ გამოიცვალე, არ გაცივდე!
ასე გემრიელად არასოდეს მისადილია!

ცხოვრება ჩვეულებრივად გაგრძელდა. ყოველი დღე მოულოდნელობებით იყო აღსავსე. მეც შევიცვალე, უფრო თამამი და ყურადღებიანი გავხდი. ადამიანებთან საუბარს, რომელსაც თითქმის გადაჩვეული ვიყავი, ნელ-ნელა შევეჩვიე. ამასთან, დავუბრუნდი ძველ მეგობრებს და ახლებიც შევიძნე. ცხოვრებისეულ პრობლემებს მარტო კი აღარ, მეგობრებთან ერთად ვუმკლავდები და, რაც ყველაზე მთავარია, ჩემი მეგობრების დამსახურებით, „პრაქტიკული მათემატიკა“ აღარასდროს გამხსენებია. პრინციპში, არც იყო საჭირო, ცხოვრება ხომ ისედაც მშვენიერია!

10.06.2003