ახლაც მახსოვს ის სუნი, მაგრამ ვერ ვიხსენებ, ტყემლის მურაბის იყო თუ ქლიავის მურაბის. ვიხსენებ და ვერ გამიხსენებია, დავიწყების ბურუსშია ნაცნობი მსუბუქი არომატი, ვანილშეყოლილი. "ვინ უმატებს ქლიავის ან ტყემლის მურაბას ვანილს, ვანილს ხომ მხოლოდ ატმის მურაბაში იყენებენ სხვა ქალები..." დავდივარ საავადმყოფოს დერეფანში სამზარეულოს წინ შეფიქრიანებული და ალბათ გამვლელებს ვაშინებ. ვგრძნობ, ეს თეთრი ხალათი და ჩემი ღრმად ჩაფიქრებული გამოხედვა სრულებით არ ეხამება ერთმანეთს, მაგრამ ფიქრები, ფიქრები... ასე იცის ნაცნობმა სუნმა, მოგონებებს აგიშლის და შორს, შორს გაგიყვანს, ღრმა ბავშვობაში. დღეს პირველი დამოუკიდებელი ოპერაცია მაქვს, მე კი ხალხით სავსე დერეფანში ბოლთას ვცემ სრულიად არასაქმიანი გამომეტყველებით და ქლიავისა თუ ტყემლის მურაბაზე და ბებიაჩემზე ვფიქრობ.
ქალაქელი ქალი იყო ბებიაჩემი. მუსიკოსი. საშინლად სწყინდა, როცა მუსიკის მასწავლებლად მოიხსენიებდნენ. ცხოვრებამ მოიტანა, რომ დიდ ოცნებებზე უარი ეთქვა და მუსიკა ესწავლებინა უწესო ბავშვებისთვის. მაინც უყვარდა თავისი საქმე. თვალებს ხუჭავდა ხოლმე შავი, პრიალა როიალის წინ ლამაზად გამართული, გრაციოზულად აიღებდა კლავიშებიდან ხელს, წამოდგებოდა და უხილავ აუდიტორიას ღიმილით უკრავდა თავს, ყვავილებსაც უხვად იღებდა, ხელების მოძრაობაზე ვატყობდი. მერე მოსასხამის ჯიბიდან საჩქაროდ ამოიღებდა მაქმანებიან ცხვირსახოცს და უხმოდ გადიოდა თავის ოთახში.
მე მაშინ პატარა ვიყავი და ეს სანახაობა სასაცილოდ მეჩვენებოდა. წლების შემდეგ ვიგრძენი, რომ არ იყო ეს უპუბლიკო კონცერტები, ეს თვალდახუჭული კონცერტები სასაცილო და ცრემლები მადგებოდა ბებიაჩემის უხმო აპლოდისმენტების გახსენებაზეც კი.
12 წლისამ მუსიკაზე შესვლა მოვითხოვე და როცა ჩემი მშობლები ეყრებოდნენ, ბებიაჩემთან ცხოვრება გადავწყვიტე და არა რომელიმე მშობელთან. ხელი არც ერთს არ შეუშლია, პირიქით, მგონი, სიხარულით დამთანხმდნენ და ბებიაჩემის სახლში, ქობულეთის ქუჩაზე პატარა ოთახი გამომითავისუფლეს. ბებიაჩემი წინააღმდეგი იყო ჩემი გადასვლის. "მე ვერ მოგივლი, მე მხოლოდ მუსიკა ვიცი, სხვა არაფერი. აირჩიე დედა, გოგოებს დედა უნდა ჰყავდეთ, დედებთან უნდა იზრდებოდნენ", მეუბნებოდა და თვალს მარიდებდა, რომ არ მეგრძნო მის გამოხედვაში, თუ რა ბედნიერი იყო ჩემი იქ ყოფნით. მე ზურგის მხრიდან მოვეხვეოდი და ვეტყოდი:
_ ბე, რომ დაბერდები, შენი მაქმანებიანი ცხვირსახოცები ვისი გახდება?
_ რა, სიბერეში ცხვირსახოცი აღარ სჭირდებათ?! _ მკაცრად მეტყოდა და  სახელოში შემალავდა ლამაზად დაქარგულ, ჰაერზე უფრო მსუბუქ ცხვირსახოცს.
_ არა, ბე, სულ რომ დაბერდები, აი, რომ... მოკვდები, _ ეშმაკურად შევღიმებდი. ბებიაჩემი უცებ გაითავისუფლებდა ჩემი აბეზარი მკლავებისგან თავს და მკაცრი ტონით მიპასუხებდა:
_ საფლავში ჩამაყოლეთ! უკლებლივ ყველა! გასაგებია?
_ რატო, ბე, იქაც სულ უნდა იტირო? _ ვეტყოდი და როიალის სკამზე უსწრაფესად შემოვბზრიალდებოდი.
ეს სკამზე ბზრიალი და მისი მტირალა ხასიათისთვის ხაზის გასმა ბებიაჩემს აცოფებდა. მაგრამ გაცოფებული კიდევ უფრო მეტად მიყვარდა. ჩემი ტოლი მეგონა იმ დროს, თითქოს დედოფალა არ ვათხოვე და გამებუტა.
დილაობით ძალიან ჯავრობდა ხოლმე ბებიაჩემი.
_ რა გაჭამო, მითხარი, რა გაგიხარდება?
მე არ მინდოდა ჭამა. თანაც ბებიაჩემს საჭმელი არასდროს გამოსდიოდა ისეთი, როგორიც უნდა ყოფილიყო. ხან დაუმლაშდებოდა, ხან დააკლებდა მარილს, ხან ძირი მიეწვებოდა, ხანაც სანახევროდ უმი გამოუვიდოდა. დაჯდებოდა მერე და ტიროდა. მე კი ვეფერებოდი და მისი საძინებლის კომოდის ზედა უჯრიდან გამომქონდა მაქმანიანი ცხვირსახოცები. და ვაგროვებდი ბებიაჩემის ლამაზ ცრემლებს.
_ არ იტირო, ბე, გემრიელია. უბრალოდ მე არ მიყვარს ჭამა, ხო იცი, ბე, ჩემი ამბავი... წამო, მურაბა გავხსნათ.
_ რომელი გინდა? _ წამსვე გახალისდებოდა.
_ ატმის მინდა, ვანილიანი.
ჩავიდოდი სარდაფში, თვალს ჩავაყოლებდი ლამაზად გამწკრივებულ ქილებს და თან დავითვლიდი, რამდენი ტკბილი დღე, რამდენი ვანილის სურნელიანი დღე მქონდა დარჩენილი. მეგონა, რომ როცა ეს ქილები ამოიწურებოდა, ბებიაჩემიც წავიდოდა. შიშით ვითვლიდი დარჩენილ დღეებს, მაგრამ ზაფხულობით კიდევ ბევრი ქარვისა და ლალისფრად მოელვარე ქილა  ემატებოდა ძველი ხის თაროს და სიმძიმისგან იზნიქებოდა.
ავდგებოდით ზაფხულის დილას, გავიქცეოდით სოფლის ავტობუსის დასახვედრად, რომელსაც ჩამოჰქონდა ბებიაჩემის დის გამოგზავნილი სულ ნარჩევი ხილი. ავიკიდებდით სავსე კალათებს, გზად, ტრამვაიში, ბებიაჩემი კითხულობდა დის წერილებს და არასოდეს მიმხელდა, რას იწერებოდა გამწყრალი და სოფლიდან. მე მაინც ვიცოდი, ისევ ქმართან დაშორებას ვერ პატიობდა უფროსი, სულ მთლად თეთრი და, სულ მთლად ოჯახის ქალი. მათ ახალგაზრდობაში ქმრებს არ ეყრებოდნენ, მით უფრო, ღალატის გამო. ბებიაჩემმა არ აპატია და გაეყარა. სოფელში ვეღარ ჩამოხვალო, დას უთქვამს და აუსრულებია კიდეც. მთელი ათწლეულები ენატრებოდა ბებიაჩემს ბავშვობის სახლი, მაგრამ აღარასდროს ჩასულა. ხანდახან და ჩამოაკითხავდა, კაბების სიგრძეს შეუსწორებდა, პომადებსა და სუნამოებს ავად გადაათვალიერებდა, როიალს ზღურბლიდანვე შეუთვლიდა წყევლა-კრულვას, თითქოს მის ნატიფ კლავიშებს აბრალებდა უმცროსი დის შერცხვენილ მარტოობას. "ქმარს ყველაფერი უნდა აპატიო, თუ კაი ქალის სახელი შენთვის რამეს ნიშნავს," _ მეტყოდა და ისე წავიდოდა, თითქოს ბოლოჯერ გვხედავდა.
ხილის გადარჩევა-გარეცხვისა და დაშაქვრის შემდეგ იწყებოდა ჩვენს სახლში ნამდვილი ზღაპარი. ვხედავდი, როგორ იქცეოდა ჯადოქრად მხოლიდ მუსიკის და სხვა არაფრის მცოდნე ბებიაჩემი. ჭრელ წინსაფარს აიფარებდა, ლამაზჩიტებიან თავშალს წაიკრავდა და ქურაზე შემოდგმული ჯადოსნური თასიდან საოცარ სურნელს დაღვრიდა. ხის კოვზი ისე ეჭირა, როგორც დიდ მაესტროს და თან ამბობდა:
_ გახსოვდეს, მარიანა, ვანილი არის გემოს მუსიკა. და როგორც ყველა მომენტს ცხოვრებაში აქვს თავისი მელოდია, ისეთ მელოდიად უნდა გასდევდეს ყველა ტკბილეულს ვანილის გემო, ზოგს მეტად, ზოგს _ ნაკლებად. ზოგს საერთოდ რომ ვერ იგრძნობ, ისე, მაგრამ მაინც სადღაც, ენის რომელიღაც ერთ წერტილში, გემოს ერთმა რეცეპტორმა რომ იგრძნოს, _ თან ძველებურ ფირსაკრავზე რომელიმე უეჭველად ლამაზ მელოდიას ამღერებდა, ხის კოვზით გრაციოზულად ხდიდა ზედაპირზე მოკიდებულ ქაფს მურაბას, დროდადრო თეთრ თეფშზე გადმოიღებდა, შუქზე გახედავდა, ფერს შეამოწმებდა, მოეწონებოდა, გააგრილებდა და ლამაზ ქილებში ჩამოასხამდა. თავსახურებს მაქმანებსა და ლენტებს შეაბამდა და მე ვგრძნობდი, რომ ამ დროს ის ისევე ბედნიერი იყო, როგორიც იქნებოდა დიდ სცენაზე, ორკესტრის გვერდით, როიალთან, ლამაზ საღამოს კაბაში აპლოდოსმენტებამდე წამის მეასედით ადრე, მდუმარების წამს. სხვა არაფრის კეთება არ ეხერხებოდა ბებიაჩემს, მაგრამ მურაბა... ო, იმ მურაბის გემო, იმ მურაბის სურნელი, ნაზი მუსიკა, ნიავის მსუბუქი წამობერვა, თვალების მილულვა და გარინდება...
ვფიქრობდი, მაინც რა იყო ეს გემო... ახლა ვხვდები, ბებიაჩემის აუხდენელი ოცნებების გემო ჰქონდა მის მურაბებს, მისი ალქიმია, მისი ოქროდ და ქარვად ჩამდნარი სიტკბო ჩემი ოცნებებისკენ გზას მიხსნიდა.
_ ბე, მე მუსიკოსი არ გამოვალ. ექიმი მინდა ვიყო. შენ ხომ არ გეწყინება, ჩემო ტკბილო ბე? _ ვუთხარი ერთ დღესაც, 16 წელი რომ მისრულდებოდა და სკოლის გამოსაშვები საღამოსთვის შოპენის ვალსს რომ ვამზადებდი.
_ შენ შენი ბედნიერება უნდა იპოვო, მარიანა. მთავარია, არ იყო მარტო.
_ სანამ შენ მყავხარ, მარტო არ ვიქნები, ბე.
_ საკუთარი თავის პოვნა უკვე ნიშნავს, რომ მარტო არ ხარ. იპოვე საკუთარი თავი, მარიანა. მე დიდხანს ვეღარ გეყოლები, მაგრამ შენ ნუ შეგეშინდება. აი, გაზრდილ და ლამაზ გოგოს გტოვებ, _ მითხრა და თვალი ვეღარ გამისწორა.
ავად გამხდარა საწყალი ბებიაჩემი. დიდი ხნის წინ შეუნიშნავს და არავისთვის უთქვამს.
მერე მე რომ ვნახე მისი საწყალი ძუძუები, მისი გაქვავებული, დაწყლულებული ძუძუები, მეც გავქვავდი. დიდხანს გონებიდან არ ამომდიოდა მისი დახრილი, ტკივილიანი თვალები.
ფული არ გვქონდა. როიალი გავყიდეთ, რომ ოპერაცია გაგვეკეთებინა. ექიმები შფოთავდნენ და თავს სინანულით აქნევდნენ, უკვირდათ კიბო ორივე ძუძუზე და ბებიაჩემის არაადამიანური ტკივილების ატანის საოცარი უნარი.
სახლში დაბრუნება ერთი სიკვდილი იყო. როიალის ადგილას აღარაფერი იდგა. იმ მხარისგან ზურგშექცევით იჯდა მთელი დღეები მკერდდაბინტული და ხელებშეკრული ბებიაჩემი. ვეღარ მართავდა უმაყურებლო კონცერტებს და ვეღარც ჯადოსნურ მურაბებს ადუღებდა. ხუთი მტკივნეული თვე გაიარა ფიქრსა და ცრემლებში და ახალ წლამდე 2 დღით ადრე დამტოვა მძინარემ. ასეთი სიკვდილი უნდოდა სწორედ, "დავიძინო და აღარ გავიღვიძოო', ხშირად ამბობდა და მართლაც სიკვდილს ჰგავდა მისი ყოველი დაძინება. გულზე დაიკრეფდა შეშუპებულ ხელებს და ყოველღამ მზად იყო სიკვდილისთვის.
მახსოვს მისი პანაშვიდები, მისი სევდიანი პანაშვიდები და მეზობლის ქალი, რომელმაც თქვა, რომ კარგია, როიალი რომ გავყიდეთ და მისი სხვა ოთახში გახრიგინება არ დაგვჭირდა, კუბოსთვის ადგილის გამოსათავისუფლებლად. და მახსოვს ის ტკივილი, ენა რომ ვერ იტყვის.
დავდივარ წინ და უკან საავადმყოფოს თეთრ დერეფანში და ბებიაჩემის მოდუღებული მურაბის სუნს ვგრძნობ. ამ საავადმყოფოში მოაჭრეს ბებიაჩემს ძუძუები, დედაჩემის გამზრდელი ძუძუები. დღეს მე ვაჭრი სხვა ქალს ძუძუებს და ბებიაჩემის გაკეთებული მურაბის წვენი მომდის ცრემლებად თვალებიდან.




ახლაც მახსოვს ის სუნი, მაგრამ ვერ ვიხსენებ, ტყემლის მურაბის იყო თუ ქლიავის მურაბის. ვიხსენებ და ვერ გამიხსენებია, დავიწყების ბურუსშია ნაცნობი მსუბუქი არომატი, ვანილშეყოლილი. "ვინ უმატებს ქლიავის ან ტყემლის მურაბას ვანილს, ვანილს ხომ მხოლოდ ატმის მურაბაში იყენებენ სხვა ქალები..." დავდივარ საავადმყოფოს დერეფანში სამზარეულოს წინ შეფიქრიანებული და ალბათ გამვლელებს ვაშინებ. ვგრძნობ, ეს თეთრი ხალათი და ჩემი ღრმად ჩაფიქრებული გამოხედვა სრულებით არ ეხამება ერთმანეთს, მაგრამ ფიქრები, ფიქრები... ასე იცის ნაცნობმა სუნმა, მოგონებებს აგიშლის და შორს, შორს გაგიყვანს, ღრმა ბავშვობაში. დღეს პირველი დამოუკიდებელი ოპერაცია მაქვს, მე კი ხალხით სავსე დერეფანში ბოლთას ვცემ სრულიად არასაქმიანი გამომეტყველებით და ქლიავისა თუ ტყემლის მურაბაზე და ბებიაჩემზე ვფიქრობ.
ქალაქელი ქალი იყო ბებიაჩემი. მუსიკოსი. საშინლად სწყინდა, როცა მუსიკის მასწავლებლად მოიხსენიებდნენ. ცხოვრებამ მოიტანა, რომ დიდ ოცნებებზე უარი ეთქვა და მუსიკა ესწავლებინა უწესო ბავშვებისთვის. მაინც უყვარდა თავისი საქმე. თვალებს ხუჭავდა ხოლმე შავი, პრიალა როიალის წინ ლამაზად გამართული, გრაციოზულად აიღებდა კლავიშებიდან ხელს, წამოდგებოდა და უხილავ აუდიტორიას ღიმილით უკრავდა თავს, ყვავილებსაც უხვად იღებდა, ხელების მოძრაობაზე ვატყობდი. მერე მოსასხამის ჯიბიდან საჩქაროდ ამოიღებდა მაქმანებიან ცხვირსახოცს და უხმოდ გადიოდა თავის ოთახში.
მე მაშინ პატარა ვიყავი და ეს სანახაობა სასაცილოდ მეჩვენებოდა. წლების შემდეგ ვიგრძენი, რომ არ იყო ეს უპუბლიკო კონცერტები, ეს თვალდახუჭული კონცერტები სასაცილო და ცრემლები მადგებოდა ბებიაჩემის უხმო აპლოდისმენტების გახსენებაზეც კი.
12 წლისამ მუსიკაზე შესვლა მოვითხოვე და როცა ჩემი მშობლები ეყრებოდნენ, ბებიაჩემთან ცხოვრება გადავწყვიტე და არა რომელიმე მშობელთან. ხელი არც ერთს არ შეუშლია, პირიქით, მგონი, სიხარულით დამთანხმდნენ და ბებიაჩემის სახლში, ქობულეთის ქუჩაზე პატარა ოთახი გამომითავისუფლეს. ბებიაჩემი წინააღმდეგი იყო ჩემი გადასვლის. "მე ვერ მოგივლი, მე მხოლოდ მუსიკა ვიცი, სხვა არაფერი. აირჩიე დედა, გოგოებს დედა უნდა ჰყავდეთ, დედებთან უნდა იზრდებოდნენ", მეუბნებოდა და თვალს მარიდებდა, რომ არ მეგრძნო მის გამოხედვაში, თუ რა ბედნიერი იყო ჩემი იქ ყოფნით. მე ზურგის მხრიდან მოვეხვეოდი და ვეტყოდი:
_ ბე, რომ დაბერდები, შენი მაქმანებიანი ცხვირსახოცები ვისი გახდება?
_ რა, სიბერეში ცხვირსახოცი აღარ სჭირდებათ?! _ მკაცრად მეტყოდა და  სახელოში შემალავდა ლამაზად დაქარგულ, ჰაერზე უფრო მსუბუქ ცხვირსახოცს.
_ არა, ბე, სულ რომ დაბერდები, აი, რომ... მოკვდები, _ ეშმაკურად შევღიმებდი. ბებიაჩემი უცებ გაითავისუფლებდა ჩემი აბეზარი მკლავებისგან თავს და მკაცრი ტონით მიპასუხებდა:
_ საფლავში ჩამაყოლეთ! უკლებლივ ყველა! გასაგებია?
_ რატო, ბე, იქაც სულ უნდა იტირო? _ ვეტყოდი და როიალის სკამზე უსწრაფესად შემოვბზრიალდებოდი.
ეს სკამზე ბზრიალი და მისი მტირალა ხასიათისთვის ხაზის გასმა ბებიაჩემს აცოფებდა. მაგრამ გაცოფებული კიდევ უფრო მეტად მიყვარდა. ჩემი ტოლი მეგონა იმ დროს, თითქოს დედოფალა არ ვათხოვე და გამებუტა.
დილაობით ძალიან ჯავრობდა ხოლმე ბებიაჩემი.
_ რა გაჭამო, მითხარი, რა გაგიხარდება?
მე არ მინდოდა ჭამა. თანაც ბებიაჩემს საჭმელი არასდროს გამოსდიოდა ისეთი, როგორიც უნდა ყოფილიყო. ხან დაუმლაშდებოდა, ხან დააკლებდა მარილს, ხან ძირი მიეწვებოდა, ხანაც სანახევროდ უმი გამოუვიდოდა. დაჯდებოდა მერე და ტიროდა. მე კი ვეფერებოდი და მისი საძინებლის კომოდის ზედა უჯრიდან გამომქონდა მაქმანიანი ცხვირსახოცები. და ვაგროვებდი ბებიაჩემის ლამაზ ცრემლებს.
_ არ იტირო, ბე, გემრიელია. უბრალოდ მე არ მიყვარს ჭამა, ხო იცი, ბე, ჩემი ამბავი... წამო, მურაბა გავხსნათ.
_ რომელი გინდა? _ წამსვე გახალისდებოდა.
_ ატმის მინდა, ვანილიანი.
ჩავიდოდი სარდაფში, თვალს ჩავაყოლებდი ლამაზად გამწკრივებულ ქილებს და თან დავითვლიდი, რამდენი ტკბილი დღე, რამდენი ვანილის სურნელიანი დღე მქონდა დარჩენილი. მეგონა, რომ როცა ეს ქილები ამოიწურებოდა, ბებიაჩემიც წავიდოდა. შიშით ვითვლიდი დარჩენილ დღეებს, მაგრამ ზაფხულობით კიდევ ბევრი ქარვისა და ლალისფრად მოელვარე ქილა  ემატებოდა ძველი ხის თაროს და სიმძიმისგან იზნიქებოდა.
ავდგებოდით ზაფხულის დილას, გავიქცეოდით სოფლის ავტობუსის დასახვედრად, რომელსაც ჩამოჰქონდა ბებიაჩემის დის გამოგზავნილი სულ ნარჩევი ხილი. ავიკიდებდით სავსე კალათებს, გზად, ტრამვაიში, ბებიაჩემი კითხულობდა დის წერილებს და არასოდეს მიმხელდა, რას იწერებოდა გამწყრალი და სოფლიდან. მე მაინც ვიცოდი, ისევ ქმართან დაშორებას ვერ პატიობდა უფროსი, სულ მთლად თეთრი და, სულ მთლად ოჯახის ქალი. მათ ახალგაზრდობაში ქმრებს არ ეყრებოდნენ, მით უფრო, ღალატის გამო. ბებიაჩემმა არ აპატია და გაეყარა. სოფელში ვეღარ ჩამოხვალო, დას უთქვამს და აუსრულებია კიდეც. მთელი ათწლეულები ენატრებოდა ბებიაჩემს ბავშვობის სახლი, მაგრამ აღარასდროს ჩასულა. ხანდახან და ჩამოაკითხავდა, კაბების სიგრძეს შეუსწორებდა, პომადებსა და სუნამოებს ავად გადაათვალიერებდა, როიალს ზღურბლიდანვე შეუთვლიდა წყევლა-კრულვას, თითქოს მის ნატიფ კლავიშებს აბრალებდა უმცროსი დის შერცხვენილ მარტოობას. "ქმარს ყველაფერი უნდა აპატიო, თუ კაი ქალის სახელი შენთვის რამეს ნიშნავს," _ მეტყოდა და ისე წავიდოდა, თითქოს ბოლოჯერ გვხედავდა.
ხილის გადარჩევა-გარეცხვისა და დაშაქვრის შემდეგ იწყებოდა ჩვენს სახლში ნამდვილი ზღაპარი. ვხედავდი, როგორ იქცეოდა ჯადოქრად მხოლიდ მუსიკის და სხვა არაფრის მცოდნე ბებიაჩემი. ჭრელ წინსაფარს აიფარებდა, ლამაზჩიტებიან თავშალს წაიკრავდა და ქურაზე შემოდგმული ჯადოსნური თასიდან საოცარ სურნელს დაღვრიდა. ხის კოვზი ისე ეჭირა, როგორც დიდ მაესტროს და თან ამბობდა:
_ გახსოვდეს, მარიანა, ვანილი არის გემოს მუსიკა. და როგორც ყველა მომენტს ცხოვრებაში აქვს თავისი მელოდია, ისეთ მელოდიად უნდა გასდევდეს ყველა ტკბილეულს ვანილის გემო, ზოგს მეტად, ზოგს _ ნაკლებად. ზოგს საერთოდ რომ ვერ იგრძნობ, ისე, მაგრამ მაინც სადღაც, ენის რომელიღაც ერთ წერტილში, გემოს ერთმა რეცეპტორმა რომ იგრძნოს, _ თან ძველებურ ფირსაკრავზე რომელიმე უეჭველად ლამაზ მელოდიას ამღერებდა, ხის კოვზით გრაციოზულად ხდიდა ზედაპირზე მოკიდებულ ქაფს მურაბას, დროდადრო თეთრ თეფშზე გადმოიღებდა, შუქზე გახედავდა, ფერს შეამოწმებდა, მოეწონებოდა, გააგრილებდა და ლამაზ ქილებში ჩამოასხამდა. თავსახურებს მაქმანებსა და ლენტებს შეაბამდა და მე ვგრძნობდი, რომ ამ დროს ის ისევე ბედნიერი იყო, როგორიც იქნებოდა დიდ სცენაზე, ორკესტრის გვერდით, როიალთან, ლამაზ საღამოს კაბაში აპლოდოსმენტებამდე წამის მეასედით ადრე, მდუმარების წამს. სხვა არაფრის კეთება არ ეხერხებოდა ბებიაჩემს, მაგრამ მურაბა... ო, იმ მურაბის გემო, იმ მურაბის სურნელი, ნაზი მუსიკა, ნიავის მსუბუქი წამობერვა, თვალების მილულვა და გარინდება...
ვფიქრობდი, მაინც რა იყო ეს გემო... ახლა ვხვდები, ბებიაჩემის აუხდენელი ოცნებების გემო ჰქონდა მის მურაბებს, მისი ალქიმია, მისი ოქროდ და ქარვად ჩამდნარი სიტკბო ჩემი ოცნებებისკენ გზას მიხსნიდა.
_ ბე, მე მუსიკოსი არ გამოვალ. ექიმი მინდა ვიყო. შენ ხომ არ გეწყინება, ჩემო ტკბილო ბე? _ ვუთხარი ერთ დღესაც, 16 წელი რომ მისრულდებოდა და სკოლის გამოსაშვები საღამოსთვის შოპენის ვალსს რომ ვამზადებდი.
_ შენ შენი ბედნიერება უნდა იპოვო, მარიანა. მთავარია, არ იყო მარტო.
_ სანამ შენ მყავხარ, მარტო არ ვიქნები, ბე.
_ საკუთარი თავის პოვნა უკვე ნიშნავს, რომ მარტო არ ხარ. იპოვე საკუთარი თავი, მარიანა. მე დიდხანს ვეღარ გეყოლები, მაგრამ შენ ნუ შეგეშინდება. აი, გაზრდილ და ლამაზ გოგოს გტოვებ, _ მითხრა და თვალი ვეღარ გამისწორა.
ავად გამხდარა საწყალი ბებიაჩემი. დიდი ხნის წინ შეუნიშნავს და არავისთვის უთქვამს.
მერე მე რომ ვნახე მისი საწყალი ძუძუები, მისი გაქვავებული, დაწყლულებული ძუძუები, მეც გავქვავდი. დიდხანს გონებიდან არ ამომდიოდა მისი დახრილი, ტკივილიანი თვალები.
ფული არ გვქონდა. როიალი გავყიდეთ, რომ ოპერაცია გაგვეკეთებინა. ექიმები შფოთავდნენ და თავს სინანულით აქნევდნენ, უკვირდათ კიბო ორივე ძუძუზე და ბებიაჩემის არაადამიანური ტკივილების ატანის საოცარი უნარი.
სახლში დაბრუნება ერთი სიკვდილი იყო. როიალის ადგილას აღარაფერი იდგა. იმ მხარისგან ზურგშექცევით იჯდა მთელი დღეები მკერდდაბინტული და ხელებშეკრული ბებიაჩემი. ვეღარ მართავდა უმაყურებლო კონცერტებს და ვეღარც ჯადოსნურ მურაბებს ადუღებდა. ხუთი მტკივნეული თვე გაიარა ფიქრსა და ცრემლებში და ახალ წლამდე 2 დღით ადრე დამტოვა მძინარემ. ასეთი სიკვდილი უნდოდა სწორედ, "დავიძინო და აღარ გავიღვიძოო', ხშირად ამბობდა და მართლაც სიკვდილს ჰგავდა მისი ყოველი დაძინება. გულზე დაიკრეფდა შეშუპებულ ხელებს და ყოველღამ მზად იყო სიკვდილისთვის.
მახსოვს მისი პანაშვიდები, მისი სევდიანი პანაშვიდები და მეზობლის ქალი, რომელმაც თქვა, რომ კარგია, როიალი რომ გავყიდეთ და მისი სხვა ოთახში გახრიგინება არ დაგვჭირდა, კუბოსთვის ადგილის გამოსათავისუფლებლად. და მახსოვს ის ტკივილი, ენა რომ ვერ იტყვის.
დავდივარ წინ და უკან საავადმყოფოს თეთრ დერეფანში და ბებიაჩემის მოდუღებული მურაბის სუნს ვგრძნობ. ამ საავადმყოფოში მოაჭრეს ბებიაჩემს ძუძუები, დედაჩემის გამზრდელი ძუძუები. დღეს მე ვაჭრი სხვა ქალს ძუძუებს და ბებიაჩემის გაკეთებული მურაბის წვენი მომდის ცრემლებად თვალებიდან.