ყველაფერი, რაც უნდა ვიცოდეთ სამეგრელოს მთავრის გრიგორი დადიანის შესახებ. ფაქტი №1



მოდით, დედანში წავიკითხოთ სამეგრელოს მთავრის გრიგორი დადიანის 1803 წლის 2 დეკემბრით დათარიღებული „დაფიცებითი დაპირების“ თხოვნითი პუნქტები და დაფიცებითი დაპირებები, რომლითაც ის შევიდა რუსეთის იმპერატორის ერთგულ  მონობაში (верное рабство) და ქვეშევრდომობაში (подданство):

Просительные пункты и клятвенное обещание Мегрельского князя Дадъяна при вступлении в подданство России
2 декабря 1803 г.
1. Я, нижеподписавшийся, князь Григорий Дадьян, законный владетель Одижский, Лечгумский, Сванетский, Абхазский и всех земель, искони предкам моим принадлежащих, и самодержавный оных повелитель, от дня подписи сего акта по совершении клятвенного обещания по обряду предаю себя со всем моим законным потомством и со всеми моими владениями, как вышеназванными, так и разными случаями отошедшими в вечное и верное рабство и подданство высочайшей Всероссийской державе, ныне счастливо царствующему Всепресветлейшему Державнейшему Государю Императору Александру Павловичу, Самодержцу всея России, и высочайшим Его преемникам.
Владетельный князь Григорий Дадьян.
2. Да благостью Е. И. В., всемилостивейшего моего Государя и повелителя, предоставлено будет мне, детям моим и всему моему потомству по старшинству колена пользоваться правами и преимуществами владетеля со всеми обязанностями верноподданного раба Всероссийского Государя Императора яко верховного моего и преемников моих Великого Государя и повелителя. На что да буду я осчастливлен высочайшею Е. И. В. грамотой, так как и преемники мои при всяком новом вступлении во владение кого-либо из следующих по старшей линии да будут утверждаемы подобными высочайшими грамотами. (АВПР, ф. СПб. Главный архив, 1–7, оп. 6,1803, д. 5, лл. 17–27 (подлинник на грузинском и русском языках).
Опубл.: Дубровин Н. Ф. Закавказье от 1803–1806 года. — СПб., 1866. — С. 513–516.)

ანუ, სამეგრელოს მთავარი გრიგორი დადიანი რუსეთის იმპერატორის ერთგულ  მონობაში  (верное рабство) და ქვეშევრდომობაში (подданство) შევიდა როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფოს თვითმპყრობელი კანონიერი მესაკუთრე (законный владетель).

შესაბამისად, ვინაიდან სამეგრელო დამოუკიდებელი სახელმწიფო იყო, ამიტომ სამეგრელოს მიწა და მასზე მცხოვრები ყმა გლეხები, და ყველა სხვა, გა-მსახურ-ებული გამსახურდიების ჩათვლით, საკუთრების უფლებით (გაყიდვის უფლების ჩათვლით) ერთპიროვნულად ეკუთვნოდა სამეგრელოს მთავრებს და მათ მემკვიდრეებს, მაგრამ არავითარ შემთხვევაში არა ვინმე სხვას, მაგალითად, არა სამცხე-ჯავახეთის მთავრებს.



კახაბერ როდინაძე
ადვოკატი
ბათუმი, აჭარა
26.10.2020