ნაწარმოებები


გამოცხადდა კონკურსი ლილე2026 . იხილეთ ფორუმზე კონკურსების განყოფილებაში     * * *     გამარჯვებას ვუსურვებთ გმირ უკრაინელ ხალხს რუს აგრესორზე.     * * *     დიდება უკრაინას !!! Сла́ва Украї́ні !!!

ავტორი: თენგიზი
ჟანრი: კრიტიკა-პუბლიცისტიკა
16 ოქტომბერი, 2010


როდესაც ამ გზას ვცდებოდით, თათქარიძეები და შადიმანები ვხდებოდით

  მზისქვეშეთი ისეა მოწყობილი, რომ ვერანაირი სულიერი რეალობა ვერ გადაიქცევა დასრულებულ ჰარმონიად, თუკი ადამიანმა ვერ მიაკვლია არსებობისათვის აუცილებელ, შესაბამის ცხოვრებისეულ ფორმას...
  არა მგონია შევცდე, თუ ვიტყვი - ქვეშეცნობილად ყველანი ვგრძნობთ, რომ ცხოვრების მდინარებამ რაღაც დაგვაკარგვინა, რაღაც ისეთი, რაც მთავარია და აუცილებელი ერისათვის. იქნებ საკუთარი თავის ცნობა დავკარგეთ და ილუზორულ ყოფას მიცემულნი, ვეღარც ვხვდებით, თუ ვინ ვართ, საიდან მოვდივართ და საით მივექანებით? იქნებ ვეღარ ვხვდებით, რომ ცხოვრების საზრისის მოსაპოვებლად, სხვისი ხელების შემყურედღა შევრჩით ტანჯვის საუფლოს? იქნებ სულაც იმის ბრალია ყოველი ჩვენი გასაჭირი, რომ სამყაროს სათნოდ აღქმის ნიჭი წაგვერთვა, წაგვერთვა უნარი იმისა, რომ გონით და არა რეფლექსით შევინარჩუნოთ მხნეობა, ძალა ადამიანობისა?..
  თვალი გავახილოთ და ირგვლივ მიმოვიხედოთ. ნუთუ ისე დავეცით, რომ მშობელი ქვეყნის ტრაგიკული განცდის უნარიც კი დავკარგეთ და ელექტროშუქის მოსვლაც იმიტომ გვახარებს, თავსმოხვეულ, ილუზორულ სამყაროს სანახებში რომ ჩავიძიროთ საკუთარ სავარძლებში ნებიერად მოკალათებულნი?! ჩვენში აზრს მოწინააღმდეგეს რა გამოულევს, ჩემგან თქმულსაც ბლომად კრიტიკაც მოჰყვეს იქნებ, მაგრამ, განა ჩვენი ფიქრი უბრალოდ სამშობლოს სიყვარულზე, უბრალოდ პატრიოტიზმზე კამათია მხოლოდ? მე ვერაფერს ვხვდები. იქნებ ასეა მართლაც?!
  აბსოლუტური და მარადიული პრინციპების ძიებაში გაილია ათეულობით საუკუნე. ადამიანის ცხოვრების წესისა და გზის საკითხის ძიებას შეელია კაცობრიობის უდიდესი გონი და აი, XXI საუკუნე. საუკუნე, რომელშიაც ნიჰილიზმისა და ინდუსტრიალიზაციის კომბინირებულ საშოში აღმოცენებული და განვითარებული კაცობრიობა, თანდათან, გზამიმართულ მასად გარდაიქმნება. საკითხავი ისაა მხოლოდ - საით მივყავართ ამ გზას ჩვენ, ქართველები? ბუნებასთან და ადამიანებთან, გარემომცველ სამყაროსთან ჭეშმარიტად მართალი ურთიერთობის დამყარებაა ოდითგანვე  ქართული სულის საქმე და საკეთებელი. იქნებ საკითხისადმი ამგვარი დამოკიდებულების წყალობით აღმოაჩინა ქართველმა კაცმა გზა ჭეშმარიტი და ერთი, გზა, საიდანაც ყოველ ეპოქაში ნათლად მოსჩანდა ტაძარი? ყოველთვის, როდესაც ამ გზას ვცდებოდით, ჭერისაკენ თვითკმაყოფილებით მომზირალ თათქარიძეებად ვიქცეოდით, როდესაც ამ გზას ვცდებოდით, შადიმანები ვხდებოდით... ნუთუ დღევანდელმა ქართველებმა დავივიწყეთ ისტორიის მწარე გაკვეთილები?
  ზნეობა ქცევის შეგნებულობაა, მისი დასაბუთების ცოდნაა. შეგნებაა და, მაშასადამე ცოდნასა და შეგნებას მოკლებული ადამიანი, მოკლებულია თვითონ ზნეობასაც. მტკიცე ზნეობის არმქონეს, არც რწმენა აქვს მტკიცე, იგი ვერც მტკიცე სახელმწიფოს შექმნის, ვერც უკვდავ ხელოვნებას და საერთოდ, ვერც ვერაფერს ქვეყნისა და ერის სასიკეთოს, რამე თუ, ზნეობაა ის საფუძველი, რომელზედაც შენდება მრწამსიც, სახელმწიფოც, ხელოვნებაც და ყოველი სხვა რამ სიკეთეც. თუ ამ შეხედულებას ვენდობით და მას ჩვენს დღევანდელ ყოფას მივუსადაგებთ, ადვილადაც მივხვდებით თუ რანი ვართ, რისი გამკეთებელნი.
  ჩაგივლიათ რესტორნებთან, კაფეებთან, ბარებთან? ჩაგივლიათ სახინკლეებთან, საქაბაბეებთან? ჩაგივლიათ იმ გაურკვეველი წარმომავლობის კვების ობიექტებთან, საბჭოური დროის "ზაბეგალოვკების" სულით რომ სუნთქავენ დღესაც? განა გასაოგნებლად განსაცვიფრებელი არ არის ის, რომ ამდენი ადამიანი შვებას, ლხენას, სიხარულს მისცემია მაშინ, როდესაც წუთისოფლის რაობისადმი ჩაღრმავებაა დღეს, ჩვენი უპირველესი მოვალეობა? ნუთუ შეიძლება ადამიანი დალხენილი იყოს, დღევანდელი, ზარდამცემი რეალობის წინაშე მდგარი? ალბათ ამგვარი მოქცევა იმათთვისაა შესაძლებელი, ვისთვისაც დახშულია გონიერების კარიბჭე; ვინც მსხვერპლია ილუზიისა; ვინც მოჩვენებითი, თავსმოხვეული სიამოვნებით ტკბება, არც აწმყოზე სმენია რაიმე მართალი, არც იმისი განსჯა და საიმისო გონი შერჩენია, თუ ასეთი ნამყოთი, როგორ მყოფადს უმზადებს სამომავლოდ ერსა და ქვეყანას.
  ჩემთვის გასაგებია აზრი - მსოფლიო გლობალიზაციის ბობოქარ ტალღებზე საცოდავად მოჭრიალე ჩვენი გემის, ფსკერზე ჩათრევას ჩაყოლა რომ სჯობს, მაგრამ გასათვალისწინებელი აქ ისაა, თუ რისი, როგორი დანაკარგის ხარჯზე. არა მგონია, ჩაყოლა იმ ფასეულობათა დაკარგვის ხარჯზე იყოს ჩვენთვის მისაღები, რაზეც ათეულობით საუკუნეთა მანძილზე უშენებიათ ჩვენს ბრწყინვალე წინაპართ ქართული სახელმწიფო.
  წინა საუკუნეების დასაწყისში აღმოცენილი ფორმულა - ენა, მამული, სარწმუნოება, ის ფორმულაა, რომლის არგამოუყენებლადაც წინ ვერ წავა დღეს ქართული სახელმწიფო. ამიტომაცაა ასეთი გააფთრებით, ხმალჩაუგებლად რომ ებრძვის არაკეთილის მოსურნე ჩვენს ენას, მამულს და სარწმუნოებას. ეს არც არის გასაკვირი. გასაკვირი ისაა მხოლოდ, ამ ბრძოლისათვის თვალი და ყური რომ შეგვიჩვევია. უფრო უარესი, ტაშის კვრითა და დითირამბებით რომ შეგვიმკია ჩვენივე არაკეთილის მოსურნე.
  "დამარხულ არს ენაი ქართული დღემდე მეორედ მოსვლისა... რამეთუ ყოველი საიდუმლო ამასა ენასა შინა დამარხულ არს". ნუთუ დავივიწყეთ წინაპართაგან დღემდის რუდუნებით მოტანილი, ფოლადივით ნაჭედი ეს სიტყვები?!
  "... და მისცა ქართლოსს ქვეყანა... და ესე ქართლოს მოვიდა პირველად ადგილსა მას, სადა შეერთვის არაგვი მტკვარსა, და გავიდა მთასა მას ზედა, რომელსაც ეწოდების არმაზი, და პირველად შექმნა სიმაგრენი მას ზედა, და იშენა მუნ ზედა სახლი, და უწოდა მთასა მას ქართლი. და მის გამო ეწოდა ყოველსა ქართლსა ქართლი, ხუნანითგან ვიდრე ზღვამდე სპერისა." ნუთუ დავივიწყეთ ზღუდეები ჩვენი მამულისა?!
  "... შენ ხარ ღმერთი ყოველთა ზედა ღმერთთა და უფალი ყოველთა ზედა უფალთა, ღმერთი, რომელსა ნინო იტყვის. და საქებელ არს სახელი შენი ყოვლისა დაბადებულისაგან ცასა ქვეშა და ქვეყანასა ზედა. რამე თუ შენ მიხსენ მე ჭირისაგან და განმინათლე ბნელი ჩემი. აჰა, ესსერა, მიცნობი ეს, რამე თუ გინდა ხსნა ჩემი, ლხინება და მიახლება შენდა, უფალო კურთხეულო! ამასა ადგილსა აღვიმართო ძეგლი ჯვარისა, რომელითა იდიდების სახელი შენი და იხსენიებდეს საქმე ესე და სასწაულ უკუნისამდე." ნუთუ დავივიწყეთ მირიან მეფის ეს სიტყვები? სიტყვები წარმართი მეფის, რომელსაც თავისივე უკეთური აზრებისათვის დაუბნელდა მზე, ექმნა უკუნი და რომელმაც მას შემდეგ იხილა სხივი მისი, თხოვნით და სინანულით ოდეს მიმართა შეწევნისათვის ნინოს ღმერთს...
  არაფერია ცისქვეშეთში მარადიული, ნათქვამია ებრაულ სიბრძნეში. იქნებ იმიტომაც თქმულა ასე, რომ ჭეშმარიტ რწმენას არც არასოდეს ჰქონია საკუთარი მარადიულობის პრეტენზია და არც არასოდეს მოჰხვევია ძალდატანებით თავს ურწმუნოებას?! ჟამთა სიავითა თუ საკუთარი დაუდევრობით, ხშირად დროებით დაგვიკარგავს ჭეშმარიტი რწმენა, მაგრამ რწმენისავე მარადიულობით გვიპოვნია შინაგანი ძალა, კვლავ დავბრუნებოდით გზას, საიდანაც ასე ნათლად მოსჩანს ტაძარი. დღესაც იქვე ვდგავართ, დღესაც ჟამთა სიავითა თუ საკუთარი დაუდევრობით უფსკრულისაკენ მივექანებით...
  იქნებ დადგა დრო, თვალი გავახილოთ და ირგვლივ მიმოვიხედოთ? იქნებ დადგა დრო, სამყაროს სათნოებით განჭვრეტისა? იქნებ დადგა დრო გონის მოხმობის და საკუთარი თავის შეცნობის?
                                                                                                             
                                                                                                                  ქუთაისი. 2005წ.

კომენტარები ილუსტრაციები რეცენზიები