ნაწარმოებები


გამოცხადდა კონკურსი ლილე2026 . იხილეთ ფორუმზე კონკურსების განყოფილებაში     * * *     გამარჯვებას ვუსურვებთ გმირ უკრაინელ ხალხს რუს აგრესორზე.     * * *     დიდება უკრაინას !!! Сла́ва Украї́ні !!!

ავტორი: ბევრჯერ ჩამოსული
ჟანრი: კრიტიკა-პუბლიცისტიკა
1 ივლისი, 2011


რა ჰქვია ჩვენს ქვეყანას? (ბ-ნი ჰარირამას დაწყებული დისკუსიის გაგრძელება)

საინტერესო თემაა, ჩემმა მზემ. როგორც ყველაფერი, ამ დალოცვილ საქართველოში, ქვეყნის სახელიც პრობლებური და კონფლიქტური აღმოჩნდა, როგორც გარე სამყაროსათვის, ისე ჩვენთვის და ჩვენი წყალშემდგარი იდენტობისათვისაც.

საქართველოს სახელად ”საქართველო” რომ ჰქვია, "ბოდიში მამითხოვია და" მარტო ჩვენ ვიცით. ჰა-ჰა ერთი-ორი განათლებული და კავკასიაში ჩახედული რუსი, ან არარუსი ქართველოლოგი გამოჩნდეს და მათ გაახსენდეთ, რომ  ჩვენი "ცაფირუზხმელეთზურმუხტოს" ნამდვილი დასახელება, ქართულად, ანუ ამ ტერიროტიაზე მცხოვრები ერის ენაზე საქართველოა...დანარჩენებს, სტრატეგ-პარტნიორებს, ყველა ჯურის ყოფილ და მიმდინარე ოკუპანტებს, მეზობლებს და არამეზობლებს, ყველას თავისი სახელი აქვს ჩვენი ქვეყნისათვის "მოყუჩებული".

მაგალითად, ლიტველები ქართულს (ჩვენს ენას) სასაცილო სიტყვას "გრუზინიშკაი"-ს ეძახიან, ხოლო საქართველოს "გრუზიოსს". საქართველოს, ამ ჩვენს ბაღნარს, იაპონურად ”გურუჯია” ჰქვია. ჩინურად (ჰანის დიალექტზე) -  格鲁吉亚 - "გელუჯია" (ფაქტიურად, "გელა ძია"). ჩვენი მოძმე სომხები "ვრასტანს" უხმობენ და სომხურად ჩვენ ”ვრაცები” ვართ, შორეული ასტურიელები კი არც მეტი არც ნაკლები, ამ ჩვენს კავკასიის ზურმუხტს, "ხორხას" ეძახიან...

ხომ მაგარია? ჰოდა, ალბათ აჯობებს, დავფიქრდეთ, ვიკამათოთ და ჩვენს ქვეყანას ოფიციალური სახელი მოვუფიქროთ, რათა სულელურ მდგომარეობაში არ ჩავვარდეთ როდესაც ”გრუზინს” ან ”გურჯს” დაგვიძახებენ, ჩვენ კი დაჟინებით ”ჯორჯიანის” ძახილს დავიწყებთ. ალბათ ჭკუასთან ახლოს იქნება, თუ ჩვენი სამშობლოს საერთაშორისო სახელს, არაქართული მსოფლიოსთვის (სხვა ქვეყნები, გაერო, ეუთო და სხვა საერთაშორისოებიც რომ არიან, იმათი ჩათვლით),  ქართული წარმოშობის ეთნონიმებიდან შევურჩევთ : ან ”საქართველო” ან კიდევ, როგორც ბ-ნი ჰარირამა გვთავაზობს, ”ივერია”. ორივე ქართულია, მისაღებია ჩვენთვის, ქართველებისთვის და სხვებმაც, კეთილი ინებონ და ასე დაგვიძახონ.

სახელის შეცვლის მაგალითები, უახლოესი წარსულიდან, ბევრია: მოლდავეთი მოლდოვად იქცა, კიშინიოვი - ჩიშინაუდ, ბომბეი - მუმბაიდ,  ბირმა - მიანმად, ჩერნოგორია - მონტენეგროდ (ან პირიქით), კანტონი - გუანგჟოუდ და ა.შ. როგორც ხედავთ, ამ ცვლილებებით, არავის არაფერი არ მოსვლია. მსოფლიომ აიტაცა ახალი სახელები და ახლა დგანან ამ ქვეყნებზე და ქალაქებზე, ჩვენი უცხოელი (როგორც ახლა იტყვიან) "პარტნიორები", სხვა, ახალი სიტყვებით ჭიკჭიკებენ.

თუ გვსურს - გავაკეთებთ. თუ არა და...მაშინ ვიძახოთ რომ ”ჯორჯიანზ” ვართ, ან ”გურჯლარ” ან ”გრუზინი”. თანაც სასაცილოა, რომ ამ ტერმინების შერჩევა-გამოყენებას იდეოლოგიური ელფერიც დაჰკრავს - წარმოიდგინეთ ნაციონალების სახეები, "გურჯ"-ი ან "გრუზინი" რომ შევთავაზოთ ეთნონიმად!

განმარტება-დამატება: სიტყვა "ჯორჯიან/Georgian" ინგლისურ ენაში ჩვენს გარეშე დამკვიდრდა და მას საქართველოსთან ან ქართველებთან, არაფერი აქვს საერთო. ეს დიდი ხნის ტერმინია და 18-19-ე საუკუნეების (1714 - 1830) ბრიტანეთის იმპერიის "გეორგიანულ" ეპოქას აღნიშნავს. იმ დროს ინგლისს მართავდნენ ჰანოვერის დინასტიის მეფეები ჯორჯ 1-ლი, 2-ე, 3-ე და 4-ე და შესაბამისად, მთელ ამ პერიოდს მადლიერმა შთამომავლობამ "გეორგიანული" დაარქვა.
ამ ეპოქამ ბევრი სიახლე და ”სიკეთე” მისცა ბრიტანეთისა და მსოფლიოს ისტორიას, კულტურას და არქიტექტურას. ამ დროს მიმდინარეობს ამერიკის ინტენსიური კოლონიზაცია, სასახელო ომები ინდიელებთან და მათი მეთოდური განადგურება, ამ ეპოქის პროდუქტია მერკანტილიზმის პოლიტიკა და უცხოური ექსპორტის შეზღუდვა, ამ დროს მიმდინარეობს ბრიტანეთის იმპერიის ძლევამოსილი ექსპანსია ინდოეთისკენ და სამხრეთ ზღვებისკენ (კაპიტანი კუკი). ამ დროს გაიმარჯვა ინგლისმა ტრაფალგარისა და ვატერლოოს სახელგანთქმულ ბრძოლებში. 

როგორც ხედავთ, "ჯორჯიან ერა/Georgian era" უკვე არსებული კულტურულ-ისტორიული ფენომენია ანგლო-საქსურ სამყაროში და მას სრულიად კონკრეტული შინაარსი აქვს ინგლისელისა თუ ინგლისურად მკითხველისათვის. ტერმინი "ჯორჯიან/Georgian", ჩვეულებრივ გამოიყენება სოციალური ისტორიისა და არქიტექტურის კონტექსტში, რაც ალბათ, გარკვეულ დაბნეულობას იწვევს "ჯორჯიან"-ის ეთნონიმად, მითუმეტეს ბრიტანეთიდან გეოგრაფიულად საკმაოდ მოცილებული საქართველოს, აღსანიშნავად. აღარაფერს ვამბობ "გუგლში" ძებნისას აშშ-ს სახელოვან სამხრეთულ შტატზე,  "ჯორჯიაზე", რომელიც ჯიუტად გვეცილება ჩვენი ქვეყნის სახელს ინგლისურენოვან საძებნ სისტემებში ...

გარდა ამისა, ჩვენც, ქართველებსაც ხომ უნდა გვქონდეს რაიმე ემოციური ან ცნობიერი ბმა სახელთან Georgian?
ოდესმე გითქვამთ თქვენს თავზე რომ "ჯორჯიან" ხართ? ეს ტერმინი, ვფიქრობ, საკმაოდ უცხოა მისი ქართულად აღქმისათვის.

შესაძლო ვერსიებიდან ვეთანმები ბ-ნი ჰარირამას ვარიანტებს:

ვითომ ცუდად ჟღერს შემდეგი?
1. (ინგლ.)Where are you from? I am from Sakartvelo and I am Kartvel ან სხვა ნაცნობი პასაჟი: I am Kartvel, therefore I am from Sakartvelo!
Ich bin Kartvel! (გერმ.);  Я Картвел! (რუს.); Je suis Kartvel! (ფრანგ.).

2. Where are you from? I am from Iveria and I am Iverian ან სხვა ნაცნობი პასაჟი: I am Iverian therefore I am from Iveria!
Я Ивериец (რუს.); Je suis Iverienne (ფრანგ.) და ა.შ.

ვფიქრობ, ამ თემაზე დაფიქრება მართლაც ღირს, რადგან ეს ჩვენზე, ჩვენს ეთნონიმზე და ჩვენი ქვეყნის სახელზეა საუბარი, ქართველ-ივერიელნო!

კომენტარები ილუსტრაციები რეცენზიები